Aşırı sağcı şiddet 2016’dan beri en yüksek seviyede

Almanya’da aşırı sağ motivasyonlu şiddet suçları 2025’te son yılların en yüksek seviyesine ulaştı. Federal Hükûmet’in Sol Parti grubunun soru önergesine verdiği yanıta göre, eyaletler geçen yıl Federal Kriminal Dairesi’ne toplam 1.598 aşırı sağ kaynaklı şiddet vakası bildirdi.

dpa'nın ulaştığı yanıtta, bu sayının 2016’dan bu yana görülen en yüksek seviye olduğu belirtildi. Vakaların büyük bölümünde darp ve ağır darp şüphesiyle soruşturma yürütüldü.

Şiddet vakaları artıyor

Aşırı sağ motivasyonlu şiddet suçları 2024’te 1.488 olarak kayıtlara geçmişti. 2023’te ise polis 1.270 vaka tespit etmişti. Böylece iki yıl üst üste belirgin bir artış yaşandı.

Rakamların daha sonra değişebileceği de belirtildi. Çünkü bazı vakaların siyasi motivasyonu, soruşturmalar ilerledikçe sonradan ortaya çıkabiliyor. Ayrıca eyaletlerden Federal Kriminal Dairesi’ne yapılan bildirimler zaman içinde tamamlanıyor.

Buna karşılık aşırı sağ motivasyonlu tüm suçlarda hafif bir düşüş kaydedildi. Bu sayı 42 bin 788’den 42 bin 544’e geriledi.

Aşırı sağ suçlar arasında devleti ve sembollerini aşağılama, halkı kin ve düşmanlığa tahrik, hakaret ve propaganda suçları yer alıyor. Şiddet suçları ise cinayet, yaralama, kamu düzenini bozma, trafikte tehlikeli müdahale, özgürlüğü kısıtlama ve polise direnme gibi başlıkları kapsıyor.

Doğu eyaletlerinde oran daha yüksek

Nüfusa oranla en fazla aşırı sağ suç Mecklenburg-Vorpommern’de kaydedildi. Bu eyalette 100 bin kişi başına 145 aşırı sağ motivasyonlu suç düştü.

Saksonya Anhalt’ta bu oran 142, Brandenburg’da ise 139 oldu. Bu rakamlar, Almanya ortalamasının oldukça üzerinde. Ülke genelinde 100 bin kişi başına 51 aşırı sağ suç kaydedildi.

En düşük oranlar ise Bavyera ve Baden-Württemberg’de görüldü. Her iki eyalette 100 bin kişi başına 28 vaka tespit edildi.

Polisin soruşturma yoğunluğu da etkili

Federal Hükûmet, verilerin yalnızca suçların sayısını değil, eyaletlerde polisin siyasi motivasyonlu suçlara ne kadar yoğunlaştığını da yansıttığına dikkat çekti.

Brandenburg’da 2024’teki yüksek vaka sayısı, o dönem güvenlik birimleri tarafından siyasi tartışmaların sertleşmesi ve eyalet seçimleri çevresinde artan siyasi suçlarla açıklanmıştı.

Sığınmacı yurduna saldırı girişimi

2025’te kaydedilen vakalar arasında ağır kundaklama girişimi de yer aldı. Bu olayın, kendisini ‘Son Savunma Dalgası’ olarak adlandıran genç aşırı sağcı bir grupla bağlantılı olduğu belirtiliyor.

Thüringen’in Schmölln kentinde Ocak 2025’te bir sığınmacı yurduna saldırı düzenlenmek istendi. İddiaya göre grubun iki üyesi, binayı piroteknik malzemelerle ateşe vermeye çalıştı ancak başarılı olamadı.

Yurdun çevresine gamalı haçlar ve “Yabancılar dışarı” gibi sloganlar bırakıldığı da belirtildi. Federal Başsavcılık, aralık ayında sanıklar hakkında Hamburg’daki Hansa Eyalet Yüksek Mahkemesi’nde dava açtı.

Sol Parti’den hükûmete tepki

Sol Parti’nin iç politika sözcüsü Ferat Kocak, Federal Hükûmet’i aşırı sağ şiddetteki artışa yeterince karşılık vermemekle suçladı.

Berlin milletvekili Kocak, geçen yıl en az dört vakanın ölümle sonuçlanabilecek nitelikte olduğunu söyledi. Kocak’a göre hükûmet, tehdidi küçümsüyor ve aynı anda bu tehdide karşı çalışan önleme ve eğitim projelerini zayıflatıyor.

Eleştirilerin odağında Demokratie leben! programı var. 2014’ten bu yana demokrasi, aşırıcılıkla mücadele, ırkçılık ve antisemitizme karşı projeleri destekleyen program için bu yıl yaklaşık 190 milyon avro ayrıldı.

Ancak Federal Aile Bakanı Karin Prien, yüzlerce proje arasından yaklaşık 200’ünün finansmanının yıl sonunda sona ereceğini açıkladı. Bu karar Yeşiller ve Sol Parti’nin yanı sıra koalisyon ortağı SPD’den de tepki aldı.

Özellikle aşırı sağın güçlü olduğu doğu Almanya’daki yerleşimlerde çalışan sivil toplum inisiyatifleri, bu kesintilerle yalnız bırakıldıklarını söylüyor.