İsviçre’den PFAS’lı gıdalar için geçici izin planı

İsviçre’de hükûmet, sonsuz kimyasallar olarak bilinen PFAS maddeleriyle ilgili tartışmalı bir düzenleme hazırlıyor. Federal Konsey’in önerisine göre, PFAS için belirlenen azami sınırları aşan et, balık ve yumurta gibi hayvansal ürünler, son ürün yasal sınırın altında kaldığı sürece başka gıdalara karıştırılarak kullanılabilecek.

Düzenlemenin geçici olması planlanıyor. Amaç, PFAS kirliliği nedeniyle zor durumda kalan çiftliklere uyum sağlamak için daha fazla zaman tanımak.

Uygulama 3 yıl sürebilir

Öneriye göre geçici uygulama 3 yıl yürürlükte kalacak. PFAS sınırını aşan hayvansal içeriklerle hazırlanan gıdalarda tüketicilerin bilgilendirilmesi gerekecek.

Federal Konsey, çarşamba günü öneriye ilişkin istişare sürecini başlattı. Paydaşlar 18 Eylül’e kadar görüş bildirebilecek.

PFAS gıda zincirine giriyor

PFAS maddeleri İsviçre’nin birçok bölgesinde tespit edildi. Bu kimyasallar çevre yoluyla hayvanlara, oradan da gıda zincirine geçebiliyor.

Uzmanlara göre PFAS, tüketiciler açısından sağlık riski yaratabiliyor. Bu nedenle İsviçre’de 2024’ten bu yana et, balık ve yumurta için azami PFAS sınırları uygulanıyor.

Bu sınırları karşılayamayan çiftliklerin PFAS düzeyini azaltacak önlemler alması ya da üretim yapısını değiştirmesi gerekiyor.

Çiftçilere daha fazla zaman tanınmak isteniyor

Parlamento, daha önce verdiği bir önergeyle çiftliklere bu uyum süreci için daha fazla zaman tanınmasını istemişti. Aynı zamanda geçim kaynaklarının korunması gerektiği vurgulanmıştı.

Federal Konsey, ağır mağduriyet durumlarında PFAS kirliliğinden etkilenen işletmelere mali destek sağlamayı da planlıyor.

Bu amaçla özel bir yasa hazırlanması öngörülüyor. Hükûmet, bu düzenleme için istişare sürecini Mart 2027’de başlatmayı hedefliyor.

Tüketici güvenliği tartışması büyüyebilir

Öneri, çiftçileri koruma amacı taşısa da gıda güvenliği açısından tartışma yaratabilir. Çünkü PFAS sınırını aşan ürünlerin doğrudan piyasaya sürülmesi yerine, başka gıdalara karıştırılarak kullanılması planlanıyor.

Federal Konsey’e göre belirleyici ölçüt, son ürünün yasal PFAS sınırlarına uygun olması olacak. Ancak düzenlemenin tüketici güveni ve şeffaflık açısından nasıl karşılanacağı, istişare sürecinde netleşecek.