İsviçre’de zorunlu hizmet sistemi değişiyor

İsviçre’de zorunlu hizmet sistemi kapsamlı biçimde değişebilir. Federal Konsey, mevcut sivil hizmet ile sivil savunmayı birleştirerek yeni bir afet koruma hizmeti kurmayı planlıyor. Bu yeni yapı, ordunun yanında ikinci bir zorunlu hizmet alanı olarak tasarlanıyor.

İsviçre halkı 14 Haziran’da sivil hizmete ilişkin bir reformu kabul etmişti. Bu reform, askerlikten sivil hizmete geçişi zorlaştıran 6 ayrı sıkılaştırma içeriyordu. Ancak şimdi gündemde olan düzenleme çok daha geniş. Federal Konsey, parlamentonun baskısıyla ‘güvenlik hizmeti yükümlülüğü’ için temel ilkeleri ve izlenecek yol haritasını açıkladı.

Afet koruma hizmeti kurulacak

Yeni modele göre İsviçre’de ordunun yanında kantonların sorumluluğunda bir afet koruma hizmeti olacak. Bu yapı, bugünkü sivil hizmet ile sivil savunmanın birleştirilmesiyle oluşturulacak. Mevcut sivil savunmanın görev alanı da genişletilecek.

Federal Konsey, bu reformla halkın afetler ve acil durumlar karşısında daha iyi korunmasını hedefliyor. Aynı zamanda ordu ve sivil savunmadaki personel açığının uzun vadede güvence altına alınması amaçlanıyor. Bugün sivil savunmada ihtiyaç duyulan 72 bin kişi yerine yaklaşık 57 bin kişi bulunuyor. Ordu personelinin de birkaç yıl içinde riskli seviyeye gerileyebileceği öngörülüyor.

Hedef 96 bin kişilik kapasite

Planlanan afet koruma hizmeti için 72 bin kişilik hedef kadro ve 96 bin kişilik fiilî kapasite öngörülüyor. Yeni hizmetin ana görevi afetler, büyük acil durumlar ve krizlerle mücadele olacak. Ancak görev alanı bununla sınırlı kalmayacak. Sistem, silahlı çatışma ihtimaline karşı da daha güçlü biçimde hazırlanacak.

Bugünkü sivil hizmette olduğu gibi sağlık, sosyal hizmetler ve çevre alanlarında destek görevleri de devam edecek. Böylece yeni afet koruma hizmeti, hem kriz zamanlarında hem de günlük kamu ihtiyaçlarında kullanılabilecek daha geniş bir zorunlu hizmet alanına dönüşecek.

Yükümlülük yine erkekler için geçerli olacak

Yeni sistemde zorunlu hizmet yükümlülüğü yine yalnızca İsviçre vatandaşı erkekler için geçerli olacak. Bu kişiler askerlik ile afet koruma hizmeti arasında serbestçe seçim yapamayacak. Askerlik yapmak istemeyenlerin, vicdani gerekçelerini daha uzun süreli afet koruma hizmetiyle fiilen göstermesi gerekecek.

Kantonlar, afet koruma hizmetindeki görevlerin planlanması ve uygulanmasından sorumlu olacak. Ancak silahlı çatışma durumunda yetki federal hükûmete geçecek. Federal Konsey ayrıca eğitim ve malzeme tedarikinin federal düzeyde yürütülmesini öneriyor. Bugünkü sivil hizmetten federal hükûmet sorumlu olduğu için, bu alandaki görevlerin yeni sistemde kime geçeceği henüz netleşmedi.

Son sözü halk söyleyecek

Federal Konsey ilk aşamada Savunma Bakanlığı’nı kantonlarla görüşmekle görevlendirdi. Bu görüşmelerin ardından somut bir taslak hazırlanacak ve kamuoyu görüşüne açılacak.

Böyle bir zorunlu hizmet reformunun yürürlüğe girmesi için anayasa değişikliği gerekiyor. Bu da halk oylaması yapılacağı anlamına geliyor. Halk ve kantonlar reformu kabul ederse yeni sistemin 2031 ya da 2032’de yürürlüğe girmesi bekleniyor.

İsviçre’de tartışma artık yalnızca askerlik ve sivil hizmet dengesiyle sınırlı değil. Artan afet riski, kriz hazırlığı ve Avrupa’daki güvenlik ortamı, zorunlu hizmet sisteminin yeniden düzenlenmesini ülkenin temel gündemlerinden biri hâline getiriyor.