İsviçre’de ücret pazarlığı başladı: Sendikalar yüzde 2,5 zam istiyor

İsviçre’de 2027 yılı ücret pazarlıkları öncesinde sendikalardan dikkat çeken bir talep geldi. İsviçre Sendikalar Birliği (SGB), çalışanların maaşlarının genel olarak yüzde 2,5 artırılmasını istedi. Birlik, son on yılda ücretlerin ekonomik büyüme ve verimlilik artışının gerisinde kaldığını savunuyor.

SRF’nin haberine göre SGB Başkanı Pierre-Yves Maillard, İsviçre’nin bir 'alım gücü krizi' yaşadığını söyledi. Birçok ailenin geçmiş yıllardaki enflasyon ve sürekli artan sağlık sigortası primleri nedeniyle artık kenara para koyamadığını belirtti.

"Maaşlar ayda 500 frank daha yüksek olmalıydı"

SGB ekonomisti David Gallusser, reel ücretlerin yıllardır çalışanların verimlilik artışını takip edemediğini söyledi. Gallusser’in hesabına göre ortanca ücret verimlilikle aynı oranda artsaydı, bugün aylık maaşların yaklaşık 500 İsviçre frangı daha yüksek olması gerekiyordu.

Sendika, yüzde 2,5’lik talebin nasıl oluştuğunu da açıkladı. Buna göre yüzde 0,6’lık artış beklenen enflasyonu telafi etmek, yüzde 0,3’lük bölüm sağlık sigortası primlerindeki yükselişi karşılamak için gerekli. Yaklaşık yüzde 1’lik bölüm ise çalışanların artan verimlilikten pay alması için talep ediliyor. Kalan bölümün de son yıllarda oluşan ücret kaybını kısmen telafi etmesi hedefleniyor.

Her üç maaştan biri 5 bin frankın altında

SGB Başkan Yardımcısı ve Unia Başkanı Vania Alleva, İsviçre’de her üç aylık maaştan birinin 5 bin frankın altında olduğunu söyledi. Kadın çalışanlarda bu oranın yüzde 40’a çıktığını belirtti.

Sendikalar, mesleki eğitimini tamamlamış bir çalışanın ayda en az 5 bin frank kazanması gerektiğini savunuyor. Alleva’ya göre özellikle gastronomi, sağlık, inşaat, perakende ve sanayinin bazı kollarında reel ücretler hâlâ 2016 seviyesinde veya bunun altında.

Ulaştırma çalışanlarını temsil eden SEV Başkanı Matthias Hartwich de yüzde 2 ile 3 arasındaki ücret artışlarını makul bulduğunu söyledi. Hartwich, taleplerin 'açgözlülük' değil, geçmiş yıllardan biriken ücret kaybının telafisi olduğunu savundu.

İşverenler yüzde 2,5’i fazla buluyor

İsviçre İşverenler Birliği ise sendikaların yüksek oranlı ücret artışı taleplerine karşı çıkıyor. İşverenler, şirketlerin verimlilik artışından elde ettikleri kazancı çalışanlarla paylaşmadığı yönündeki eleştirileri reddediyor.

Birlik, ETH Zürih Ekonomik Araştırmalar Merkezi KOF’un 2027 için yaklaşık yüzde 1 nominal ücret artışı öngördüğüne dikkat çekiyor. Beklenen enflasyon ise yüzde 0,6 seviyesinde. İşverenlere göre bu tablo, ücretlerin reel olarak artmaya devam edeceğini gösteriyor.

İşveren cephesi, sağlık sigortası primlerinin maaşlardan daha hızlı arttığını kabul ediyor. Ancak ortalama bir hanede frank cinsinden ücret artışının, sağlık sigortası primlerindeki ek maliyetten daha yüksek olacağını savunuyor.

TravailSuisse yüzde 2 istemişti

İsviçre’de bir başka çalışan çatı örgütü TravailSuisse de yaklaşık bir ay önce 2027 için yüzde 2 genel ücret artışı talep etmişti. İşverenler bu talebi de 'aşırı yüksek' olarak nitelendirmişti.

Böylece İsviçre’de sonbaharda başlayacak ücret pazarlıkları öncesinde taraflar arasındaki fark belirginleşti. Sendikalar yüzde 2 ile 2,5 ve üzeri artışlarla kaybedilen alım gücünün geri kazanılmasını isterken, işverenler daha sınırlı zamların ekonomik koşullara uygun olduğunu savunuyor.