İsviçre'de AB ile elektrik anlaşmasına kıl payı onay

İsviçre ile Avrupa Birliği (AB) arasında hazırlanan elektrik anlaşması, parlamentodaki ilk önemli engeli kıl payı aştı. Eyaletler Konseyinin Çevre, Enerji ve Mekânsal Planlama Komisyonu, anlaşmayı 5'e karşı 6 oyla destekledi. Bir üye ise çekimser kaldı.

Komisyon, anlaşmanın özellikle kış aylarında İsviçre'nin elektrik ihtiyacının karşılanmasına katkı sağlayacağını düşünüyor. Ancak anlaşmanın ülkenin enerji politikaları üzerindeki etkileri ciddi görüş ayrılıklarına yol açıyor.

Elektrik ithalatı güvence altına alınacak

Anlaşmanın temel amacı, İsviçre'nin Avrupa elektrik piyasasına daha güçlü biçimde bağlanmasını sağlamak.

Komisyon çoğunluğuna göre Avrupa ülkeleriyle elektrik ticaretinin güvence altına alınması, özellikle kış aylarında enerji arzını güçlendirecek.

Ayrıca elektrik şebekelerinin sınır ötesi işletilmesi ve enerji ticaretinin ortak kurallar çerçevesinde yürütülmesi kolaylaşacak.

Ancak anlaşma, İsviçre'nin AB'nin enerji piyasasına ilişkin gelecekteki yasal değişikliklerini de belirli koşullarda benimsemesini öngörüyor. Bu durum, ülkenin enerji politikalarındaki karar alma yetkisine ilişkin tartışmalara neden oluyor.

Halk oylamasına gidilmesi isteniyor

Komisyon, anlaşmanın yalnızca parlamentoda kabul edilmesini yeterli görmüyor.

Üyeler, 4'e karşı 8 oyla anlaşmanın zorunlu referanduma sunulmasını önerdi.

Bu durumda anlaşmanın yürürlüğe girebilmesi için yalnızca oy kullanan vatandaşların çoğunluğunun değil, kantonların da çoğunluğunun desteği gerekecek.

Komisyon, AB hukukundaki değişikliklerin İsviçre tarafından benimsenmesini öngören düzenlemenin, böyle geniş bir demokratik onayı gerekli kıldığını savunuyor.

Federal Hükûmet ise anlaşmanın isteğe bağlı referandum kuralları kapsamında değerlendirilmesini tercih ediyor.

Küçük güneş enerjisi üreticileri destek kaybedebilir

Komisyondaki en önemli anlaşmazlıklardan biri, küçük güneş enerjisi tesislerine verilen destekler konusunda yaşandı.

Mevcut sistemde, kurulu gücü 150 kilovata kadar olan yenilenebilir enerji tesislerinin ürettiği elektrik için belirli koşullarda asgari ödeme garantisi bulunuyor.

Komisyon, bu garantinin kaldırılmasını önerdi.

Ancak oylamada üyeler ikiye bölündü. Altıya karşı altı oy çıkması üzerine komisyon başkanı Thierry Burkart'ın (FDP) belirleyici oyuyla desteğin kaldırılması yönünde karar alındı.

Karara karşı çıkan üyeler ise asgari ödeme garantisinin 2035 yılı sonuna kadar korunmasını istiyor.

Elektrik fiyatlarının denetimi de azaltılabilir

Bir diğer tartışmalı konu, elektrik fiyatlarının devlet tarafından denetlenmesi.

Komisyon, İsviçre Federal Elektrik Komisyonunun (ElCom) temel elektrik tedarik tarifelerini denetleme yetkisinin sınırlandırılmasını önerdi.

Buna göre ElCom, tarifeleri genel olarak incelemek yerine yalnızca kötüye kullanım olup olmadığını kontrol edebilecek.

Bu öneri de altıya karşı altı oyla sonuçlandı. Başkan Burkart'ın belirleyici oyuyla denetimin azaltılması kabul edildi.

Öte yandan komisyon, elektrik piyasasının açılmasına rağmen haneler ve yıllık tüketimi 50 megavatsaatin altında olan tüketim noktaları için düzenlemeye tabi temel elektrik hizmetinin korunmasını destekliyor.

Son karar henüz verilmedi

Komisyonun aldığı kararlar henüz yürürlüğe girmedi. Bunlar, parlamentonun değerlendirmesine sunulacak öneriler niteliğinde.

İsviçre Eyaletler Konseyinin anlaşmayı aralık ayında görüşmesi bekleniyor. Daha sonra parlamentodaki diğer aşamaların tamamlanması gerekecek.

Anlaşmanın halk oylamasına sunulup sunulmayacağı da bu süreçte kesinleşecek.

Dolayısıyla İsviçre'nin Avrupa elektrik piyasasıyla ilişkilerini yeniden düzenleyecek anlaşmanın geleceği, parlamentodaki görüşmelerin ve olası referandumun sonucuna bağlı olacak.