Her 7 yetişkinden biri internette tacize uğradı

İsviçre'de sosyal medya üzerinden hakaret, tehdit, taciz ve kişisel görüntülerin izinsiz paylaşılması giderek büyüyen bir sorun hâline geliyor. Dijital şiddete maruz kalan yetişkinlere yardımcı olmak amacıyla 'hatehelp' adlı yeni bir danışmanlık hizmeti sunulmaya başlandı.

SRF'nin haberine göre hizmet, internette şiddete maruz kalan kişilere ücretsiz ve anonim danışmanlık sağlıyor. Uzmanlar, mağdurların yaşadıkları olayın hukuki boyutunu değerlendirmelerine ve atabilecekleri adımları belirlemelerine yardımcı oluyor.

Gençlerin dörtte biri internette tacize uğradı

İsviçre'de yetişkinlerin maruz kaldığı dijital şiddetin tamamını kapsayan resmî bir istatistik bulunmuyor. Ancak 2025 yılında yapılan 'Cybersorgenmonitor' araştırması, sorunun boyutunu ortaya koyuyor.

Araştırmaya katılan yetişkinlerin yüzde 14'ü, hayatlarının bir döneminde internet üzerinden tacize uğradığını belirtti. Bu olaylar arasında siber zorbalık, nefret söylemi, ısrarlı takip ve özel görüntülerin izinsiz paylaşılması bulunuyor.

En fazla etkilenenler gençler. 18-29 yaş grubundakilerin yaklaşık dörtte biri internette tacize uğradığını bildirirken, 50 yaşın üzerindekilerde bu oran yüzde 10'un altında kalıyor.

Siyasetçiler, bilim insanları ve sporcular gibi kamuoyunun tanıdığı kişiler de sıklıkla hedef alınıyor.

Kadınlar ve erkekler yaklaşık aynı sıklıkta dijital şiddete maruz kalıyor. Ancak kadınlar, yaşadıkları olayların kendileri üzerinde daha ağır psikolojik etkiler yarattığını daha sık belirtiyor. Dinî ve cinsel azınlıklara yönelik saldırılar da ortalamanın üzerinde.

Almanya'da yapılan bir başka araştırmaya göre ise son beş yılda her beş kadından biri ve her yedi erkekten biri dijital şiddete uğradı.

İnternette hakaret ve tehdit de suç

İsviçre'de dijital şiddetin birçok biçimi ceza hukuku kapsamında değerlendiriliyor.

İnternet üzerinden hakaret etmek, bir kişiye iftira atmak, tehditte bulunmak veya baskı uygulamak suç oluşturabiliyor. Etnik köken, din ya da cinsel yönelim nedeniyle insanlara karşı açıkça nefret kışkırtmak da cezalandırılıyor.

Son yıllarda yasal düzenlemeler genişletildi. Başkasının kimliğine bürünerek ona zarar vermek suç kapsamına alındı.

Temmuz 2024'ten itibaren bir kişinin cinsel içerikli fotoğraf veya videolarını izni olmadan paylaşmak da açıkça suç sayılıyor. Ayrıca 2026'nın başında ısrarlı takibe karşı ayrı bir ceza hükmü yürürlüğe girdi.

Mağdurlar ne yapmalı?

Uzmanlar, internette saldırıya uğrayan kişilerin öncelikle delilleri saklamasını öneriyor.

Hakaret, tehdit veya izinsiz paylaşımlar silinmeden önce ekran görüntüsü alınması gerekiyor. Görüntülerde paylaşımın tarihi, saati, paylaşan kişinin kullanıcı adı ve internet adresinin bulunması önem taşıyor.

Deliller saklandıktan sonra ilgili içerik platforma şikâyet edilebilir ve saldırıyı gerçekleştiren kişi engellenebilir.

Mağdurların saldırganlara yanıt vermek zorunda olmadığı da vurgulanıyor. Özellikle tehdit veya ısrarlı takip durumlarında yanıt vermek, saldırganın davranışlarını daha da ağırlaştırabiliyor.

Uzmanlar ayrıca mağdurların güvendikleri kişilerden yardım istemesini öneriyor. Böylece sürekli olarak rahatsız edici içeriklere bakmak zorunda kalmadan mesajların ve delillerin takibi yapılabiliyor.

Özel fotoğraf veya videoları izinsiz yayımlanan yetişkinler ise ücretsiz 'Stop NCII' hizmetinden yararlanabiliyor. Bu sistem, görüntülerin dijital parmak izlerini oluşturarak Facebook, Instagram ve TikTok gibi katılımcı platformlarda yeniden yayımlanmalarını engellemeye yardımcı oluyor.

Telefonunun veya hesaplarının izlendiğinden şüphelenen kişilere ise uzman desteği almadan uygulamaları silmemeleri ya da hemen şifre değiştirmemeleri tavsiye ediliyor.

Sosyal medya şirketlerine yeni yükümlülük geliyor

İsviçre Federal Hükûmeti, dijital şiddetle mücadele kapsamında büyük sosyal medya platformlarına yeni yükümlülükler getirmeye hazırlanıyor.

Haziran 2027'de parlamentoya sunulması planlanan yasa tasarısıyla Facebook, X ve TikTok gibi platformların kullanıcılar için kolay erişilebilir şikâyet mekanizmaları oluşturması zorunlu hâle getirilecek.

Amaç, hakaret, tehdit ve diğer hukuka aykırı içeriklerin daha kolay bildirilmesini sağlamak ve mağdurların haklarını korumak.