Hollanda’da sığınmacı yasasına gönülsüz destek

Hollanda’da belediyelerin büyük bölümü, ulusal sığınmacı dağıtım yasasına uyacağını bildiriyor. Ancak bu destek çoğu yerde isteksiz ve şartlı.

NOS’un haberine göre marttaki belediye seçimlerinden sonra hazırlanan ilk 212 koalisyon anlaşması incelendi. Buna göre belediyelerin çoğu yasaya karşı açık bir direniş göstermiyor. Ancak kabul merkezlerinin küçük ölçekli olması, yerel halkın sürece katılması ve bazı gruplara öncelik verilmesi gibi şartlar öne çıkıyor.

Belediyeler küçük merkez istiyor

Yaklaşık üç ay içinde yeni belediye yönetimlerinin üçte ikisine yakını kuruldu. Birçok belediye, sığınmacı kabul merkezlerinin ‘uygun yerlerde’ açılması gerektiğini belirtiyor.

Bu ifadeyle genellikle küçük ölçekli tesisler kastediliyor. Belediyeler, yeni merkezlerin yeri belirlenmeden önce mahalle sakinlerinin görüşünün alınmasını istiyor.

Bazı koalisyon anlaşmalarında ise kabul edilecek sığınmacıların profiline ilişkin tercihler de yer aldı. Kimi belediyeler çocuklu ailelere öncelik verilmesini isterken, yalnız yetişkin erkeklerin kabul edilmemesini savundu.

Açık direniş az ama sert örnekler var

NOS’a göre yalnızca 11 belediye, sığınmacı kabul yükümlülüğüne daha geniş kapsamlı direnç göstereceğini açıkladı. Buna rağmen bu belediyelerin çoğu da sonunda yasaya uymak zorunda kalacaklarını kabul ediyor.

Heerlen Belediyesi, yasaya uyacağını ve bundan gurur duyduğunu belirtti. Ancak daha fazla kapasite artışına karşı çıktı. Koalisyon anlaşmasında, Heerlen’in daha fazla sorumluluk alması hâlinde, yükümlülükten kaçan belediyelerin “dayanışma göstermedikleri için ödüllendirilmiş” olacağı ifade edildi.

Maassluis’te ise tavır çok daha sert. Belediye koalisyonu, “Maassluis’in teklifi sıfır sığınmacı kabul yeri olacak” ifadesini kullandı. Anlaşmada, bu sonuca ulaşmak için ‘yasanın sınırlarını zorlamaktan çekinilmeyeceği’ de belirtildi.

Bazı belediyeler hukuki yola gidiyor

Hardenberg’de belediye yönetimi, şimdilik yeni sığınmacı kabul etmek istemiyor. Belediye, mevcut sığınmacı merkezinin kararlaştırılan süreden daha uzun açık kalması nedeniyle Merkezi Sığınmacı Kabul Kurumu COA ile anlaşmazlık yaşıyor.

Yeni yönetim, mevcut merkezin mümkün olan en kısa sürede kapatılması için azami baskı uygulamayı hedefliyor.

Albrandswaard ve Borne ise daha ileri adımlar atıyor. Albrandswaard, yasa kapsamında kendisine düşen sığınmacı sayısına itiraz etti. Belediye, bölgede zaten özel hedef gruplara katkı sunduğunu savunuyor ve buna örnek olarak adli psikiyatri kliniğinin varlığını gösteriyor.

Borne Belediyesi de hukuki süreç başlatmayı değerlendiriyor.

Yasa kapasiteyi artırmak için çıkarıldı

Hollanda’daki sığınmacı dağıtım yasası, kabul yükünün belediyeler arasında daha dengeli paylaşılması amacıyla çıkarıldı.

Ulusal hükûmet, bu yolla ülke genelinde sığınmacı kabul kapasitesini artırmak istiyor. Ancak bazı belediyeler, yasayı kapasite artırmak yerine mevcut yükü azaltmak için dayanak gösteriyor.

Wassenaar buna örnek gösteriliyor. Belediyedeki mevcut sığınmacı merkezi, yasaya göre düşen sayının yaklaşık 6 katı kişiyi barındırıyor. Koalisyon anlaşmasında, mevcut anlaşmaların 2028’de sona ermesinin ardından daha küçük bir merkez hedeflendiği belirtildi.

Gerekçe olarak yaşam kalitesinin artırılması ve güvensizlik hissinin azaltılması gösterildi.

10 belediye konudan hiç söz etmedi

İncelenen koalisyon anlaşmalarında 10 belediye sığınmacı kabulünden hiç söz etmedi. NOS’a göre bunlar genellikle çok küçük belediyeler ya da zaten yasaya uyan yerel yönetimler.

Bazılarında hâlihazırda büyük kabul merkezleri bulunuyor.

Bakanlık denetim için takvim hazırlıyor

Sığınma ve Göç Bakanı Van den Brink, kısa süre önce belediyelere mektup gönderdi. Yeterli kabul yeri sağlamayan ya da hiç sağlamayan belediyelerden yasayı nasıl uygulayacaklarını açıklamaları istendi.

Bakanlık verilerine göre 119 belediye yasaya uyuyor. 116 belediye kısmen uyuyor. 107 belediye ise yükümlülüklerini yerine getirmiyor.

47 belediye bakanlığın sorusuna hiç yanıt vermedi.

Van den Brink, Meclis’te yaptığı açıklamada bu durumu şaşırtıcı bulduğunu söyledi. Bazı belediyelerin netlikten memnun olduğunu, bazılarının ise henüz hazır olmadığını ama çalıştığını belirtti.

Yazdan sonra yaptırım süreci başlayacak

Hükûmet, yazdan sonra sığınmacı kabul etmeyen belediyeler için ilk yaptırım adımlarını ve süreleri belirlemeye başlayacak.

Bakanlığa göre bu belediyelerin isimleri de kamuoyuna açıklanacak.

Hollanda’daki tablo, sığınmacı kabul yasasının kâğıt üzerinde büyük ölçüde kabul gördüğünü, ancak uygulamada yerel direnç ve siyasi pazarlıklarla karşılaşacağını gösteriyor.