Trump’tan Grönland çıkışı: Gerekirse askerî güç kullanırız

ABD Başkanı Donald Trump, Grönland’la ilgili tartışmalarda söylemini sertleştirdi. Trump, adanın gerekirse askerî güç kullanılarak ABD kontrolüne alınabileceğini açıkladı.

Beyaz Saray’daki açıklamasında Trump, “Grönland konusunda bir şey yapacağız, hoşlarına gitse de gitmese de” dedi. Önceliğinin anlaşma olduğunu vurgulayan Trump, “Kolay yoldan yapmak isterim. Ama olmazsa, zor yolu da kullanırız” ifadelerini kullandı.

‘Ulusal güvenlik’ gerekçesi

Trump, çıkışını ‘ulusal güvenlik’ gerekçesiyle savundu. Grönland çevresinde Rusya ve Çin’e ait gemilerin sayısının arttığını öne süren Trump, “Biz yapmazsak Rusya ya da Çin Grönland’ı alır. Onları komşu olarak istemiyoruz” dedi. ABD’nin adayı ‘korumak zorunda’ olduğunu ileri sürdü.

Grönland’dan net yanıt

Trump’ın sözlerine Grönland’dan sert tepki geldi. Grönland Parlamentosu Inatsisartut’taki beş partinin liderleri ortak açıklama yaptı. Açıklamada, “Amerikalı olmak istemiyoruz, Danimarkalı olmak istemiyoruz, Grönlandlı olmak istiyoruz” denildi. ABD’nin küçümseyici tutumuna son vermesi istendi ve Grönland’ın geleceğinin yalnızca Grönland halkı tarafından belirleneceği vurgulandı.

Stratejik ama özerk

Grönland, resmen Danimarka’ya bağlı olsa da geniş özerkliğe sahip. Yaklaşık 57 bin nüfuslu ada; konumu, askerî üsleri ve olası yer altı kaynakları nedeniyle stratejik önem taşıyor. Yüzölçümünün yaklaşık yüzde 80’i buzla kaplı olan Grönland, Almanya’nın yaklaşık altı katı büyüklüğünde.

Avrupa ve NATO kaygılı

Trump’ın açıklamaları Avrupa’da endişe yarattı. Danimarka Başbakanı Mette Frederiksen, ABD’nin Grönland’a yönelik olası bir saldırısının NATO’nun sonu anlamına geleceğini söyledi. Almanya’da CDU’lu dış politika uzmanı Armin Laschet de benzer uyarılarda bulundu; ittifak üzerindeki baskının arttığını ve Avrupa’nın buna hazırlanması gerektiğini dile getirdi.

NATO içinde Arktik’te daha güçlü bir varlık oluşturulması da tartışılıyor. Arctic Sentry adlı bir gözetim misyonu gündemde. Ancak bir NATO üyesinin başka bir üyeyi açıkça tehdit etmesinin, özellikle Rusya’nın Ukrayna savaşı ve Çin’in Tayvan iddiaları sürerken, ittifakın güvenilirliğini zedeleyebileceği uyarıları yapılıyor. Uzmanlara göre ABD ile yaşanacak açık bir kriz, NATO için en kötü senaryolardan biri.