Grönland satılık değil

Danimarka Başbakanı Mette Frederiksen, ABD Başkanı Donald Trump’ın Grönland üzerindeki kontrol talebine bir kez daha sert karşılık verdi.

Ankara’daki NATO Zirvesi’nin ikinci gününde konuşan Frederiksen, “Grönland elbette satılık değil” dedi. Dünyanın en büyük adası Grönland, Danimarka Krallığı’na bağlı. Ancak geniş bir siyasi özerkliğe sahip.

Frederiksen, liderler çalışma oturumu öncesinde yaptığı açıklamada Danimarka Krallığı’nı savunacaklarını vurguladı.

Trump kontrolün ABD’de olmasını istiyor

Trump, Ankara’ya gelişinin ardından Grönland’ın Danimarka tarafından değil, ABD tarafından kontrol edilmesi gerektiğini söylemişti.

Daha önce üst düzey bir ABD yetkilisi de Washington’un bakışını açıkça ortaya koymuştu. Yetkiliye göre Grönland çevresindeki güvenlik risklerine uzun vadeli yanıt vermenin tek yolu, adanın ABD tarafından devralınmasıydı.

Yıl başında da büyük kriz çıkmıştı

Trump, yılın başında da stratejik öneme sahip Arktik adasını devralma fikrini açıkça gündeme getirmişti. Bu çıkış, NATO müttefiki Danimarka’da büyük tepki yaratmıştı.

Tartışma yalnızca Danimarka ile ABD arasında kalmadı. Trump’ın sözleri, NATO içindeki birlik görüntüsünü ve müttefiklerin birbirine bağlılığını da tartışmalı hâle getirdi.

Trump’ın gerekçesi, Grönland’ın Rusya ve Çin’e karşı yeterince korunamayacağıydı. Ona göre bu durum ABD güvenliği için de risk oluşturuyordu.

Askerî tehdit geri çekildi ama talep duruyor

Trump daha önce, gerekirse askerî araçların da kullanılabileceğini söylemişti. Daha sonra bu tehdidi geri çekti.

Aynı şekilde, Grönland’ın ABD’ye satılmasına karşı çıkılması hâlinde Almanya ve diğer Avrupa ülkelerine gümrük vergisi uygulanabileceği yönündeki çıkışından da geri adım attı.

Ancak Trump, adaya yönelik iddiasından vazgeçmiş değil.

Danimarka ve Grönland karşı çıkıyor

Danimarka hükûmeti ve Grönland yönetimi, adanın ABD tarafından ilhak edilmesine kesin şekilde karşı çıkıyor.

Buna rağmen taraflar, Trump yönetimiyle görüşmelere başladı. Amaç, gerilimi düşürecek ve güvenlik kaygılarına yanıt verecek bir uzlaşma yolu bulmak.

Grönland böylece yeniden yalnızca bir ada değil, Arktik güvenliği, NATO içi denge ve ABD-Avrupa ilişkileri açısından büyük bir diplomatik başlık hâline geldi.