AB'den internette yeni yasaklar: Sahte indirimlere son

Avrupa Birliği (AB), internet üzerinden alışveriş yapan ve sosyal medya kullanan vatandaşları korumak için yeni bir yasa hazırlıyor. 'Dijital Adalet Yasası' (Digital Fairness Act) adı verilen düzenlemeyle şirketlerin tüketicileri yanıltan ve manipüle eden yöntemlerine karşı daha sıkı kurallar getirilmesi planlanıyor.

Tagesschau'nun haberine göre, Avrupa Komisyonunun hazırladığı teklif, internet mağazalarından sosyal medya fenomenlerine, dijital aboneliklerden bilet satışlarına kadar pek çok alanı kapsıyor. Amaç, tüketicilerin internet ortamında da fiziksel mağazalardaki kadar güçlü yasal korumaya sahip olması.

Sahte indirimler ve fiyat oyunları yasaklanacak

Yeni düzenlemenin en önemli hedeflerinden biri internet alışverişlerinde kullanılan yanıltıcı satış yöntemleri.

Bazı internet siteleri, ürünlerin eski fiyatlarını gerçekte olduğundan yüksek göstererek büyük indirim yapılmış izlenimi yaratıyor. Avrupa Komisyonu, bu tür sahte indirimleri yasaklamak istiyor.

Tüketicileri aceleyle alışveriş yapmaya yönlendiren "Çabuk olun, bu üründen yalnızca iki tane kaldı!" gibi ifadeler de yasak kapsamına alınacak.

Ayrıca uçak bileti, konser bileti veya tatil rezervasyonu sırasında başlangıçta gösterilen fiyatın ödeme aşamasında ek ücretlerle yükseltilmesine karşı yeni önlemler getirilecek.

İnternette tüketiciler 8 milyar avro kaybetti

Avrupa Komisyonunun verilerine göre tüketicilerin internet ortamındaki sorunlu ticari uygulamalar nedeniyle uğradığı zarar, geçen yıl yaklaşık 8 milyar avroya ulaştı.

AB'nin yaptığı araştırmalarda vatandaşların en çok şikâyet ettiği üç sorun öne çıktı: Kişisel verileri üzerindeki kontrolü kaybetmeleri, sosyal medyanın bağımlılık yaratması ve dijital aboneliklerin iptal edilmesinin zorlaştırılması.

Özellikle dijital yayın ve oyun platformlarındaki abonelik tuzakları ile sonradan ortaya çıkan ek ücretler yeni düzenlemenin hedefleri arasında bulunuyor.

Sosyal medya fenomenlerine sıkı denetim

Yeni yasayla sosyal medya fenomenlerinin reklam faaliyetleri de daha sıkı kurallara bağlanacak.

Ücret karşılığında yapılan reklamların her paylaşımda açıkça belirtilmesi gerekecek. Fenomenlerin tüketicilere gerçek dışı vaatlerde bulunması ve reklamlarını çocuklara yönlendirmesi de engellenecek.

Avrupa Parlamentosunun Sosyal Demokrat Partili (SPD) üyesi Katarina Barley, düzenlemenin yalnızca çocuklarla sınırlı kalmaması gerektiğini savundu. Barley, şirketlerin yetişkinleri de platformlarda daha uzun süre tutmak için bağımlılık yaratan tasarımlar kullandığını söyledi.

Sosyal medya bağımlılığına karşı önlem

Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, yeni yasayla internet ortamında kullanıcıları manipüle eden yöntemlerin önüne geçmek istediklerini açıkladı.

Von der Leyen, "Dijital Adalet Yasası ile internette bağımlılık yaratan ve zararlı tasarımlara karşı harekete geçiyoruz" dedi.

Komisyon, özellikle kullanıcıların dikkatini sürekli ekranda tutmayı amaçlayan algoritmaları, şeffaf olmayan sözleşmeleri ve abonelik tuzaklarını hedef alıyor.

Yeni yasaya eleştiriler de var

Ancak düzenleme konusunda herkes aynı fikirde değil. Bazı iş dünyası kuruluşları, AB'nin mevcut dijital yasalarının bu sorunlarla mücadele etmek için yeterli olduğunu savunuyor.

Yeşiller Partisinin Avrupa Parlamentosu üyesi Alexandra Geese ise yeni yasanın teknoloji şirketlerinin ve algoritmaların gücünü gerçekten sınırlandırması gerektiğini belirtti.

Geese, mevcut yasalarla zaten engellenebilecek bazı zararlı uygulamaların yeni düzenlemeyle dolaylı olarak meşrulaştırılması tehlikesine dikkat çekti.

Yeni kurallar ne zaman uygulanacak?

Avrupa Komisyonunun hazırladığı teklifin yasalaşması için Avrupa Parlamentosu ve AB üyesi ülkeler arasında müzakereler yürütülecek.

Bu nedenle yeni kuralların hemen yürürlüğe girmesi beklenmiyor. Düzenlemenin kabul edilerek bağlayıcı hâle gelmesinin 2029 yılını bulabileceği belirtiliyor.