Belçika bütçede kara deliğe sürükleniyor

Belçika’da federal bütçe krizi derinleşiyor. Uzun süredir beklenen İzleme Komitesi raporuna göre hükûmetin Avrupa Birliği’nin bütçe kriterlerini karşılayabilmesi için 2029’a kadar 7,7 milyar avro daha bulması gerekiyor.

Üst düzey kamu görevlilerinden oluşan komitenin hesaplamasına göre federal bütçe açığı 2026 sonunda 25,68 milyar avroya çıkacak. Bu, gayrisafi yurt içi hasılanın yüzde 3,9’una denk geliyor.

Rapor, açığın 2029’da 40 milyar avroya yaklaşacağını öngörüyor. 2031’de ise açığın 44 milyar avroya, yani ekonominin yüzde 5,7’sine ulaşabileceği belirtiliyor.

"Artık uçurum değil, kara delik"

Fransızca konuşan Sosyalist Parti PS’nin lideri Paul Magnette, RTBF’ye yaptığı açıklamada tabloyu sert sözlerle eleştirdi. Magnette, “Bu artık bir uçurum değil, devasa bir bütçe kara deliği” dedi. Ona göre mevcut bütçe gerçekçi olmayan rakamlar üzerine kuruldu. Beklenen tasarrufların ve ekonomik etkilerin gerçekleşmediği görülüyor.

Mart ayında yayımlanan önceki rapor da iyimser değildi. Ancak o rapor, Orta Doğu’daki savaşın etkilerini henüz hesaba katmamıştı. Yeni veriler bu nedenle daha ağır bir tablo ortaya koydu.

2029 tahmini daha da kötüleşti

Birkaç ay önce 2029 için bütçe açığının ekonominin yüzde 4,9’u düzeyinde olacağı öngörülüyordu. Yeni raporda bu oran yüzde 5,2’ye çıkarıldı.

İzleme Komitesi, kötüleşmenin iki ana nedeni olduğunu belirtiyor. Birincisi faiz dışı açığın artması. İkincisi ise faiz harcamalarının ciddi biçimde yükselmesi.

Bu tablo, Belçika’nın yalnızca harcama tarafında değil, borçlanma maliyetlerinde de baskı altında olduğunu gösteriyor.

Hükûmet kilitlendi

Federal hükûmet son haftalarda büyük kararlar almakta zorlanıyor. Partiler, bütçe görüşmelerini başka tartışmalı başlıklara bağlıyor.

Kürtaj süresinin uzatılması, ötanazi kurallarının gevşetilmesi, Filistin’in tanınması ve çalışma saatlerinde daha esnek haklar gibi konular bütçe pazarlıklarının parçası hâline geldi.

Bu nedenle bütçe açığını kapatmaya dönük somut adımlar konusunda ilerleme sağlanamıyor.

De Wever: Alternatif yok

Başbakan Bart De Wever ise raporun hükûmetin sert önlemler alması gerektiğini gösterdiğini savunuyor. De Wever’e göre bütçe açığını kapatmak için alternatif yok.

De Wever, rapordaki tablonun çok zorlayıcı olduğunu kabul etti. Ancak bunun sürpriz olmadığını söyledi. Başbakana göre sert jeopolitik koşullar, hükûmeti en kötü senaryoya hazırlanmaya zaten zorlamıştı.

De Wever, şimdi sorumluluk alma zamanı olduğunu belirtti.

Muhalefetten kemer sıkma tepkisi

Magnette ise De Wever’in ‘alternatif yok’ söylemine karşı çıkıyor. Sosyalist lidere göre Başbakan, tek mümkün yolun kemer sıkma olduğunu savunuyor.

Magnette, “Ücretler dışında her şey yükselirken, emeklilerden milyarlarca avro tasarruf yapılırken ekonominin kendisi yıkılır” diyerek hükûmeti eleştirdi.

PS lideri, iş dünyası federasyonu FEB’in başındaki ismin bile De Wever’in bazı önlemlerini rekabet gücüne zarar verici bulduğunu hatırlattı. Magnette’e göre hükûmet hem alım gücünü hem de şirketleri zayıflatıyor.

21 Temmuz hedefi zor görünüyor

Belçika’da parlamento yaz tatili 21 Temmuz’da başlayacak. Hükûmet, bu tarihe kadar bütçe konusunda uzlaşmaya varmayı kendisine hedef koymuştu.

Ancak süre daralırken koalisyon partileri büyük taviz gerektiren kararlara yanaşmak istemiyor. De Standaard’ın haberine göre Başbakan De Wever şimdilik başbakan yardımcılarıyla ikili görüşmeler yürütüyor.

Eğer anlaşma için sağlam bir zemin oluşmazsa görüşmelerin hızlanması beklenmiyor.

Resmî son tarih ise 15 Ekim. Hükûmetin gelecek yılın bütçesini bu tarihe kadar sunması gerekiyor. Ancak 21 Temmuz’a kadar bir siyasi çerçeve oluşmazsa Belçika’yı sonbaharda daha sert bir bütçe kavgası bekleyebilir.