Sigara zamları tepki çekiyor: Esnaf iflasın eşiğinde

Avusturya’da tütün ürünlerine gelen yeni zamlar tepkileri büyütüyor. Viyana’da bir trafik* işleten Karin B. ve eşi, art arda gelen fiyat artışlarının hem müşterileri bıktırdığını hem de esnafı iflasın eşiğine getirdiğini söylüyor. “Yakında trafikler kalmayacak” diyen Karin B., her zamda kasada tartışma yaşandığını belirtiyor.

Fiyatlar hızla yükseldi

Sigara kullanımı ülkede hâlâ yaygın. Yaklaşık her beş kişiden biri düzenli olarak sigara içiyor. Buna karşın fiyatlar yıllardır artıyor. 2016’da 4,60 avro olan bir paket, 2026’da yaklaşık 7 avroya çıktı. Esnaf, “Fiyat artıyor ama kimse bırakmıyor. İnsanlar kızıyor, yine de alıyor” diyor.

Zamların nedeni tütün vergisi

Artışların temel nedeni tütün vergisi. Devlet vergiyi yükseltiyor, şirketler maliyeti doğrudan tüketiciye yansıtıyor. Trafiklerde fiyatlar 10, 20 hatta 40 sent birden artabiliyor. Karin B., “Müşteri bizi suçluyor ama fiyatları biz belirlemiyoruz” diye konuşuyor.

Müşteri sınır dışına yöneliyor

Birçok müşteri çözümü yurt dışında arıyor. “Çekya ya da Macaristan’a gidip üç karton alan çok. Yol masrafına rağmen daha ucuza geliyor” diyen esnaf, fiyatın kaliteyi gölgede bıraktığını söylüyor.

Karaborsa büyüyor

Zamlar karaborsayı da besliyor. Karin B., “Her yeni zam karaborsayı daha da güçlendiriyor” uyarısında bulunuyor. Günlük hayatta kaçak sigaranın kalitesinin kokusundan bile anlaşıldığını, ancak fiyat nedeniyle tercih edildiğini aktarıyor.

Esnaf kazanmıyor, giderler artıyor

Trafikçiler fiyat artışlarından pay almıyor. “Fiyatlar yükseliyor ama kazancımız artmıyor. Aksine tartışmalar çoğalıyor” diyen Karin B., kira, enerji ve diğer giderlerin de hızla arttığını vurguluyor.

Gelecek kaygısı

Çift, mesleğin geleceğinden endişeli. Uzun süredir devam eden inşaatın ciroyu düşürdüğünü, taşınma taleplerinin ise reddedildiğini söylüyorlar. Sonuçlarını ise "Bu zamların kazananı yok. Ne müşteri memnun ne de esnaf ayakta kalabiliyor" sözleriyle özetledi.

*Trafik: Türkiye'deki tekel bayilerine benzer bir işletme.