Almanya’da kayıt dışı ekonomi rekor kırdı

Almanya’da kayıt dışı ekonomi son on yılın en yüksek seviyesine ulaştı. Johannes Kepler Üniversitesi Linz ile Uygulamalı Ekonomik Araştırma Enstitüsü tarafından hazırlanan çalışmaya göre, 2025 yılında kayıt dışı ve yasa dışı faaliyetlerden elde edilen toplam gelir 510 milyar avro oldu.

Bu tutar, kayıt dışı ekonominin resmî gayrisafi yurt içi hasılaya oranının yüzde 11,1’den 11,5’e yükseldiğini gösteriyor. Söz konusu oran en son 2014 yılında kaydedilmişti. Araştırmacılar, mevcut eğilimin sürmesi hâlinde bu tutarın 2026’da 538 milyar avroya çıkabileceğini öngörüyor.

İşsizlik ve durgunluk belirleyici oldu

Çalışmaya göre artışın en önemli nedenleri zayıf ekonomik büyüme ve işsizlikteki yükseliş. Kayıtlı işlerden elde edilen gelir azalırken, daha fazla kişinin bildirilmemiş ya da yasa dışı işlere yöneldiği belirtiliyor. Yalnızca bu etkiyle, kayıt dışı ekonominin 2026’da reel olarak 9,5 milyar avro daha büyüyebileceği hesaplanıyor.

Yıl başında asgarî ücretin artırılması ve mini işlerde gelir sınırının yükseltilmesi de kayıt dışı faaliyetleri teşvik eden unsurlar arasında yer alıyor. Araştırmaya göre bu iki düzenleme, kayıt dışı ekonomiyi toplamda 2,4 milyar avro büyüttü. Buna karşılık, yeme-içme sektöründe uygulanan KDV indiriminin, vergi dışına çıkma eğilimini kısmen frenlediği ifade ediliyor.

Çalışmada kayıt dışı ekonomi kapsamına; kaçak çalışmanın yanı sıra kumar ve bazı yasa dışı fuhuş faaliyetlerinden elde edilen gelirler de dâhil ediliyor.

Almanya’da artış hızı dikkat çekiyor

Uluslararası karşılaştırmada Almanya, 2026 yılı için kayıt dışı ekonominin toplam üretime oranında 20 sanayileşmiş ülkenin ortalamasının biraz altında kalıyor. Ancak araştırmacılar, Almanya’daki artış hızının 2021’den bu yana karşılaştırılan ülkelerin ortalamasının yaklaşık üç katı olduğuna dikkat çekiyor.

Bu durum, ekonomik krizin Almanya’yı birçok ülkeye kıyasla daha sert etkilemesiyle açıklanıyor. Tahminlere göre 2026’da kayıt dışı ekonominin en yüksek olduğu ülke yüzde 21,6 ile Yunanistan, en düşük olduğu ülke ise yüzde 5,3 ile İsviçre olacak.

Salgın sonrası yeniden yükseliş

Araştırmaya göre kayıt dışı ekonomi, 2020’deki koronavirüs salgınına kadar belirgin biçimde gerilemişti. Salgınla birlikte 2020’de artış yaşandı, ancak 2021’de ekonomik toparlanma ve vergi indirimleriyle yeniden düşüş görüldü. 2022’den itibaren ise bozulan ekonomik koşullarla birlikte kayıt dışı ekonomi yeniden büyüme eğilimine girdi.

Hesaplamalar; büyüme, işsizlik ve enflasyon tahminlerine dayanıyor. Çalışmada 2026 yılı için yüzde 1,2 büyüme, 2,9 milyon işsiz ve yüzde 2 enflasyon varsayımı kullanıldı.