Uzmanlardan don uyarısı: Ürün kaybı ağır olabilir

Almanya’da bahar bu yıl erkenden etkisini gösterdi. Hava sıcaklıkları 21 dereceye kadar çıktı, birçok bölgede ağaçlar çiçek açtı, doğa hızla canlandı. Ancak uzmanlara göre bu erken ısınma, tarım için ciddi bir risk de taşıyor. Çünkü önümüzdeki haftalarda yaşanacak olası bir soğuk hava dönüşü, özellikle meyve üretimini ağır biçimde vurabilir.

Doğa takvimden haftalar önce ilerliyor

Uzmanlar, bu yıl bitkilerin normalden çok daha erken gelişmeye başladığına dikkat çekiyor. Vejetasyon başlangıcının takvime göre yaklaşık dört hafta öne çekildiği belirtiliyor. Bu da ağaçların ve bitkilerin, mevsim dışı bir don olayına karşı daha savunmasız hâle geldiği anlamına geliyor.

Kiraz ve badem gibi ağaçların şimdiden tomurcuk verdiği, polen yayılımının da beklenenden erken başladığı ifade ediliyor. Tarım açısından asıl tehlike de burada başlıyor.

“Üç saat eksi 3 derecenin altı yeter”

Klimatolog Karsten Brandt, sıcaklıkların yaklaşık üç saat boyunca eksi 3 derecenin altına inmesi hâlinde çiçeklerin donabileceğini söylüyor. Bu durumda da hasatta çok büyük kayıplar yaşanabileceği uyarısında bulunuyor.

Uzmanlara göre risk küçümsenecek düzeyde değil. Çünkü erken açan çiçekler, kısa süreli gece ayazından bile ağır etkilenebiliyor.

2017 örneği hâlâ akıllarda

Uzmanlar benzer bir tablonun 2017’de de yaşandığını hatırlatıyor. O yıl nisan ayında hava yer yer erken yazı andıracak kadar ısınmış, ardından gelen sert gece donları birçok bölgede meyve üretimine büyük zarar vermişti.

Alman Çiftçiler Birliği o dönemde don kaynaklı zararın 200 milyon avroya ulaştığını açıklamıştı. Kiraz, elma ve armut gibi ürünlerde bazı bölgelerde neredeyse tam kayıp yaşanmıştı.

Mart sonu ve nisan kritik dönem olabilir

Alman Meteoroloji Dairesi’nden uzmanlar, ay sonuna doğru ya da nisan ayında yeniden soğuk hava dalgaları görülebileceğini belirtiyor. Şimdilik kesin bir tahmin yapılamasa da, böyle bir geri dönüşün sıradışı olmayacağı vurgulanıyor.

Şu anda tarımı zorlayan bir başka unsur da kuraklık. Ancak uzmanlara göre çiftçiler kuru hava koşullarını bir ölçüde yönetebiliyor. Asıl yıkıcı senaryo, erken çiçeklenmenin ardından gelecek sert bir don olayı.

Sıcaklık sürerse risk daha da büyüyecek

Şimdilik havada belirgin bir değişim işareti görülmüyor. Ilık ve güneşli hava devam ederse ağaçlar daha da hızlı çiçek açacak. Bu da ileride yaşanacak ani bir soğuma hâlinde zararın daha da büyümesine yol açabilecek.

Uzmanların ortak uyarısı; baharın erken gelmesi sevindirici görünse de, tarım için asıl tehlike henüz geçmiş değil.