İran savaşı bölgeye yayıldı, borsa çakıldı, petrol tavan yaptı

İran’da Mücteba Hamaney’in yeni dini lider ilan edilmesinin ardından İsrail ile İran arasındaki savaş daha da sertleşti. Karşılıklı saldırılar sürerken çatışmaların etkisi Lübnan ve Körfez ülkelerine kadar yayıldı.

Savaşın büyümesi yalnızca askerî değil ekonomik sonuçlar da doğurdu. Petrol fiyatları sert yükseldi, Asya borsalarında ise büyük düşüşler yaşandı.

İsrail ve İran’dan karşılıklı saldırılar

İsrail ordusu gece boyunca İran’ın merkezindeki hedeflere yeni saldırılar düzenledi. Açıklamaya göre İsfahan çevresindeki iç güvenlik komuta merkezleri, Besic milislerine ait noktalar, füze rampaları ve roket yakıtı üretimiyle bağlantılı tesisler hedef alındı.

İsrail ayrıca Lübnan’ın başkenti Beyrut’ta İran’a yakın unsurlara yönelik saldırılar düzenlediğini duyurdu.

İran ise yeni lider atamasının ardından İsrail’e yeniden füze saldırısı başlattı. Tel Aviv ve Hayfa dâhil birçok şehirde sirenler çaldı. Yerleşim bölgelerine düşen füze parçaları nedeniyle yaralananlar olduğu bildirildi.

Çatışmalar Körfez’e yayıldı

Savaşın etkisi İran ve İsrail ile sınırlı kalmadı. Son günlerde Körfez ülkeleri de saldırıların hedefi hâline geldi.

Bahreyn’de Sitra’daki rafineri çevresinde yangın çıktığı ve çok sayıda sivilin yaralandığı bildirildi. Suudi Arabistan’da da can kayıplarının yaşandığı saldırılar gerçekleşti. Katar ve Irak’tan da yeni saldırı haberleri geldi.

ABD ise güvenlik gerekçesiyle diplomatik varlığını azaltmaya başladı. Washington yönetiminin Suudi Arabistan’daki büyükelçilik personelinin zorunlu olmayan bölümüne ve ailelerine ülkeyi terk etme talimatı verdiği bildirildi.

Petrol fiyatı son yılların zirvesinde

Savaşın büyümesi küresel enerji piyasalarını da sarstı. Brent petrolün varil fiyatı pazartesi gecesi bir ara yaklaşık yüzde 29 yükselerek 120 dolara yaklaştı. Sabah saatlerinde 115 doların üzerinde kaldı.

ABD tipi ham petrol WTI da benzer şekilde yükseldi ve 120 dolara yaklaştıktan sonra yaklaşık 113 dolar seviyesine geriledi.

Savaşın başlamasından bu yana Brent petroldeki artış yaklaşık yüzde 60’a ulaştı. WTI’daki yükseliş ise yüzde 70’e yaklaştı.

Asya borsalarında sert düşüş

Petrol fiyatlarındaki sıçrama özellikle enerji ithalatına bağımlı Asya ekonomilerini sarstı. Tokyo borsasında Nikkei endeksi erken işlemlerde yaklaşık yüzde 7 düştü. Güney Kore’de KOSPI endeksi de bir ara yaklaşık yüzde 8 geriledi.

Yatırımcıların en büyük endişesi savaşın uzaması hâlinde küresel büyümenin yavaşlaması ve enerji arzının daha da daralması.

Hürmüz Boğazı endişesi büyüyor

Piyasaların gözü Hürmüz Boğazı’nda. Dünya petrol ticaretinin yaklaşık beşte biri bu dar geçitten yapılıyor.

Çatışmaların ardından bölgede tanker trafiğinin ciddi biçimde azaldığı bildiriliyor. Boğaz aynı zamanda sıvılaştırılmış doğalgaz taşımacılığı için de kritik bir hat.

Enerji uzmanları üretimde büyük bir kesinti yaşanması hâlinde petrol fiyatlarının 150 dolara kadar çıkabileceği uyarısında bulunuyor.

G7’den acil toplantı

Enerji krizinin büyümesi ihtimali üzerine G7 ülkelerinin maliye bakanlarının acil bir toplantı yapması bekleniyor. Toplantıda stratejik petrol rezervlerinin kullanıma açılıp açılmayacağı değerlendirilecek.

Amaç, piyasaya ek arz sağlayarak petrol fiyatlarındaki sert yükselişi frenlemek.

Ortaya çıkan tablo, İran savaşının artık yalnızca askerî bir çatışma olmadığını gösteriyor. Uzmanlara göre kriz aynı zamanda küresel enerji piyasalarını ve enflasyonu etkileyebilecek büyük bir ekonomik risk hâline geliyor.