Merkel’in ödülüne ‘Rus’ gölgesi

Almanya’nın eski Başbakanı Angela Merkel, Avrupa Parlamentosu tarafından Avrupa Liyakat Nişanı ile ödüllendirilecek. Ancak Strasbourg’daki tören öncesi Merkel’in Rusya politikası yeniden tartışma konusu oldu.

ntv’nin haberine göre Finlandiya ve Estonya’dan eski üst düzey askerî yetkililer, Merkel’in özellikle Rusya ve Ukrayna savaşı öncesindeki tutumunu ağır ifadelerle eleştirdi.

Avrupa Parlamentosu, bu nişanı geçen yıl hayata geçirmişti. Ödül, Avrupa Birliği’ne ve Avrupa değerlerine özel katkı sunduğu belirtilen kişilere veriliyor. En yüksek kategoride Merkel’in yanı sıra Polonya’nın eski Cumhurbaşkanı Lech Walesa ve Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski de yer alıyor.

“Yanlış bir sinyal”

Eski Finlandiya askerî istihbarat şefi Pekka Toveri, Merkel’e ödül verilmesinin Avrupa’nın güvenlik politikası açısından ‘yanlış bir sinyal’ olduğunu söyledi.

2024’ten bu yana Avrupa Parlamentosu’nda Avrupa Halk Partisi grubunda milletvekili olan eski general, Merkel’in Avrupa’da Rusya’ya yönelik çizginin belirlenmesinde merkezi isimlerden biri olduğunu savundu.

Toveri’ye göre bu çizgi, sonunda Ukrayna savaşına giden koşulların oluşmasına katkı sağladı.

Merkel’in sözleri tepki çekmişti

Eleştirilerin merkezinde Merkel’in geçen yıl Macar bir medya kuruluşuna verdiği röportaj yer alıyor.

Merkel, 2021 yazında Fransa ile birlikte AB-Rusya görüşmesi önerdiklerini, ancak bu girişimin Polonya ve Baltık ülkelerinin karşı çıkması nedeniyle gerçekleşmediğini söylemişti. Eski başbakan, daha sonra görevden ayrıldığını ve ardından Putin’in saldırganlığının başladığını ifade etmişti.

Bu sözler, Polonya ve Baltık ülkelerinde tepkiyle karşılanmıştı.

Toveri, Merkel’in bu anlatımının birçok yanlış varsayıma dayandığını savundu. Eski general, bu yaklaşımın NATO’nun doğuya genişlemesinin Ukrayna savaşına yol açtığını öne süren Kremlin propagandasını hatırlattığını söyledi.

Toveri’ye göre Putin’in saldırganlığı, kaçırılmış bir zirveden değil, diplomasinin her şeyi çözebileceğine duyulan aşırı güvenden kaynaklandı.

Estonya’dan sert çıkış

Eski Estonya Genelkurmay Başkanı Riho Terras da Merkel’i sert sözlerle eleştirdi. Avrupa Parlamentosu’nda Avrupa Halk Partisi grubunda yer alan Terras, Merkel’in sorumluluğu Baltık ülkelerine yüklemeye çalışmasını ‘acınası’ olarak nitelendirdi.

Terras, bunun Avrupa Birliği içindeki birliğe zarar verdiğini söyledi.

Estonyalı siyasetçi, Merkel’i eski Başbakan Gerhard Schröder ile de karşılaştırdı. Schröder, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’e yakınlığı ve Rus enerji şirketleriyle ilişkileri nedeniyle uzun süredir eleştiriliyor.

Terras, Estonya’da bazı çevrelerin Putin’in Merkel’de ‘yeni bir Schröder’ bulmuş olabileceğini düşündüğünü aktardı. Ona göre bu değerlendirme komplo teorisi değil, Moskova’nın bazı Avrupalı siyasetçilerle kurduğu ilişkilere dair ciddi bir kaygıydı.

Nord Stream 2 eleştirisi

Terras, Almanya’nın Rusya politikasında diplomasinin abartıldığını ve gerekli derslerin çıkarılmadığını savundu.

Eski Estonya Genelkurmay Başkanı’na göre Merkel, Rusya’nın 2014’te Kırım’ı ilhak etmesinden sonra daha sert sonuçlar çıkarmak yerine Nord Stream 2 boru hattıyla Moskova ile enerji ortaklığını derinleştirdi.

Terras, Nord Stream 2’yi Avrupa’nın Rusya’yı ekonomik ilişkiler ve diyalog yoluyla değiştirebileceğine duyduğu inancın en açık sembolü olarak tanımladı.

Avrupa Parlamentosu çok sayıda ismi ödüllendiriyor

Avrupa Parlamentosu’nun Avrupa Liyakat Nişanı bu yıl 20’den fazla kişiye verilecek.

En yüksek kategoride Angela Merkel, Lech Walesa ve Volodimir Zelenski yer alıyor. Orta kategoride Litvanya’nın eski Cumhurbaşkanı Valdas Adamkus, Polonya’nın eski Başbakanı Jerzy Buzek, Finlandiya’nın eski Cumhurbaşkanı Sauli Niinistö, Moldova Cumhurbaşkanı Maia Sandu, eski Avusturya Başbakanı Wolfgang Schüssel ve Avrupa Merkez Bankası’nın eski Başkanı Jean-Claude Trichet gibi isimler bulunuyor.

U2 grubunun üyeleri, şef José Andrés, basketbolcu Giannis Antetokounmpo ve insan hakları savunucusu Oleksandra Matviichuk da nişan alacak isimler arasında yer alıyor.

Merkel’in ödüllendirilmesi, Avrupa’ya katkıları nedeniyle sembolik bir onur olarak görülürken, Rusya politikası ve Ukrayna savaşı öncesindeki kararları üzerindeki tartışmanın hâlâ bitmediğini de gösteriyor.