Beş akaryakıt istasyonundan biri vatandaşı kazıklıyor!

Almanya’da akaryakıt fiyatlarını sınırlamaya dönük 12.00 kuralı beklenen etkiyi yaratmadı. Tüketici hizmeti Mehr-Tanken’in araştırmasına göre, 11 Mayıs’a kadar ülkedeki 15 bin 240 akaryakıt istasyonundan 2 bin 995’i, fiyatları günde birden fazla kez artırma yasağını ihlal etti.

Bu oran, Almanya genelinde neredeyse her 5 istasyondan birinin kurala uymadığı anlamına geliyor.

17 bin izinsiz fiyat artışı

Araştırmada tek tek fiyat hareketleri de incelendi. Buna göre yasak saatlerde ya da gün içinde birden fazla kez yapılan toplam fiyat artışı 17 bine ulaştı. Veriler, Akaryakıt Piyasası Şeffaflık Birimi’nin kayıtlarına dayandırıldı.

Federal hükûmet, fiyatların gün içinde sürekli yukarı çekilmesini önlemek için ağır cezalar öngörmüştü. Kurala aykırı hareket eden işletmecilere 100 bin avroya kadar para cezası verilmesi planlanmıştı. Düzenlemeye göre akaryakıt fiyatları günde yalnızca saat 12.00’de artırılabiliyor. Fiyat indirimi ise günün her saatinde yapılabiliyor.

Berlin en düşük ihlal oranına sahip

Araştırma, kural ihlallerinin eyaletlere göre ciddi farklılık gösterdiğini ortaya koydu. Başkent Berlin’de ihlal oranı yüzde 8,2 ile ülke genelindeki en düşük seviyede kaldı.

Bavyera’da ise tablo daha farklı. Ekonomik gücüyle öne çıkan eyalette akaryakıt istasyonlarının yüzde 25,6’sı kurala aykırı fiyat artışı yaptı. Bu da Bavyera’da her 4 istasyondan birinden fazlasının düzenlemeyi ihlal ettiği anlamına geliyor.

Kural Avusturya modeliyle getirildi

12.00 kuralı, Avusturya’daki uygulama örnek alınarak hayata geçirilmişti. Düzenlemenin amacı, tüketicilere akaryakıt fiyatlarında daha fazla öngörülebilirlik sağlamaktı. İran savaşı nedeniyle enerji fiyatlarının sert yükselmesinin ardından Bundestag bu adımı kabul etmişti. Ancak ilk veriler, uygulamanın sahada ciddi sorunlarla karşılaştığını gösteriyor.

İstasyon sahipleri suçlamayı reddediyor

Akaryakıt istasyonu işletmecileri ise bilinçli kural ihlali suçlamalarını kabul etmiyor. Federal Bağımsız Akaryakıt İstasyonları Birliği Başkanı Daniel Kaddik, Sächsische Zeitung’a yaptığı açıklamada, asıl sorunun kötü hazırlanmış bir yasadan kaynaklanmış olabileceğini söyledi. Kaddik, “İlk izlenimimiz, bilinçli kural ihlalleriyle değil, kötü yapılmış bir yasanın sonuçlarıyla karşı karşıya olduğumuz yönünde” dedi.

Birlik başkanına göre fiyat değişiklikleri önce kasa sisteminden otomata, fiyat tabelalarına ve pompalara aktarılıyor. Kartel Dairesi’ne bildirim ise ancak bu süreçten sonra gidiyor. Bu nedenle yavaş internet hatları ya da devam eden yakıt alma işlemleri, bazı fiyat artışlarının sistemde yasak saatlere denk gelmiş gibi görünmesine neden olabilir. Ancak Mehr-Tanken araştırmasında, gecikmeli bildirimlerin sonucu bozmasını önlemek için 11.30 ile 12.30 arasındaki zaman diliminin değerlendirme dışında bırakıldığı belirtildi.

Bu nedenle tartışma, yalnızca teknik gecikme açıklamasıyla kapanmış görünmüyor. Almanya’da hükûmetin tüketiciyi korumak için getirdiği akaryakıt kuralının gerçekten uygulanıp uygulanamayacağı yeniden sorgulanıyor.