Almanların tasarruf eğilimi son 18 yılın zirvesinde

Almanya’da benzin, motorin ve enerji fiyatlarındaki artış tüketicilerin harcama isteğini ciddi biçimde etkiledi. Nürnberg Pazar Kararları Enstitüsü (NIM) ile araştırma şirketi GfK’nın aylık tüketici araştırmasına göre eylülde ülkedeki tüketici iklimi belirgin biçimde kötüleşti.

BR24’ün haberine göre yüksek enerji maliyetleri, vatandaşların gelecekteki gelirleri konusunda endişelerini artırdı. Gelir beklentileri 2026’nın en düşük seviyesine gerilerken, insanların para harcamak yerine birikim yapma eğilimi güçlendi.

Tasarruf eğilimi 2008 krizindeki seviyeye çıktı

Araştırmanın en dikkat çekici sonuçlarından biri tasarruf eğilimindeki sert yükseliş oldu. Tasarruf göstergesi, son olarak küresel finans ve ekonomik krizin yaşandığı 2008’de görülen seviyeye ulaştı.

NIM’in analizine göre özellikle maddi durumu daha iyi olan haneler daha fazla tasarrufa yöneliyor. Bu kesim, enflasyon nedeniyle birikimlerinin alım gücünün azalmasını telafi etmek istiyor.

Ancak araştırmacılar bunun ekonomi açısından başka bir sorun yarattığına dikkat çekiyor. Geliri yüksek haneler normal dönemlerde tüketimi en fazla destekleyen gruplar arasında bulunuyor. Bu grubun harcamalarını azaltması, iç talebi de aşağı çekiyor.

Vatandaş gelecek 12 aydan endişeli

NIM tüketici iklimi uzmanı Rolf Bürkl, yüksek enerji fiyatlarının vatandaşların satın alma gücünü azaltacağı yönündeki kaygının yaygınlaştığını söyledi.

Bürkl, "Hanelerin çoğunluğu yüksek enerji fiyatlarının satın alma güçlerini azaltacağını düşünüyor. Bu nedenle önümüzdeki 12 aya ilişkin gelir beklentilerine daha şüpheci yaklaşıyorlar" dedi.

Enerji fiyatlarındaki artış böylece yalnızca mevcut harcamaları değil, tüketicilerin geleceğe ilişkin kararlarını da etkiliyor.

Akaryakıt indirimi henüz araştırmaya yansımadı

1 Ekim’de yürürlüğe girmesi kararlaştırılan akaryakıt indirimi, araştırmanın yapıldığı dönemde henüz tüketici güvenini etkilemedi.

Ancak araştırmacılar geçmişteki uygulamaların sonuçlarına bakarak indirimin kısa süreli bir rahatlama sağlayabileceğini düşünüyor. Mayıs ve haziran aylarında uygulanan önceki akaryakıt indirimi döneminde enflasyon gerilemiş, bunun tüketici güvenine de olumlu etkisi olmuştu.

Bürkl’e göre benzer bir gelişme bu kez de yaşanabilir. Ancak indirimin yıl sonunda sona ermesiyle olumlu etkinin de zayıflaması bekleniyor. Bu nedenle kalıcı bir toparlanma öngörülmüyor.

Ekonomiye ilişkin beklentilerde küçük umut

Tüketici güvenindeki kötüleşmeye rağmen ekonomik büyümeye ilişkin beklentilerde sınırlı bir iyileşme var.

Ekonomik beklenti göstergesi üst üste beşinci kez hafif yükseldi. Bunun temel nedeni, Alman ekonomisinin 2026’nın ilk yarısında beklenenden daha iyi performans göstermesi.

Ekonomi araştırma enstitüleri de bu gelişmenin ardından Almanya için 2026 ve 2027 büyüme tahminlerini yüzde 1’in biraz üzerine çıkardı. Ancak 2028 için çok daha düşük bir büyüme bekleniyor.

Araştırma böylece Almanya’da iki farklı tabloya işaret ediyor: Ekonomiye ilişkin genel beklentiler bir miktar iyileşirken, yüksek enerji fiyatları vatandaşların günlük harcamalarını kısmasına ve daha fazla tasarrufa yönelmesine neden oluyor.