Yoksul mahallelerde e-sigara ve bahis dükkânları yoğunlaştı, kreş ve spor salonları eksik

Araştırma, Bağımsız Mahalleler Komisyonu (Icon) tarafından hazırlandı. Komisyonun başında, İşçi Partili Lordlar Kamarası üyesi Hilary Armstrong bulunuyor.

Çalışmaya göre yoksunluk düzeyi yüksek mahallelerde elektronik sigara dükkânları, alkollü içki satan marketler ve bahis büroları, varlıklı bölgelere kıyasla yaklaşık yüzde 70 daha fazla. Sağlıksız gıda satan işletmelerin sayısı ise neredeyse iki katına çıkıyor. Bu bölgelerde boş dükkân oranı da daha yüksek.

“Sadece kent merkezine odaklanmak hata”

Raporda, hükûmetin kent merkezlerini canlandırmaya yoğunlaşırken mahalle aralarındaki küçük alışveriş alanlarını gözden kaçırma riski taşıdığı vurgulandı.

Araştırmada bu alanlar, evin biraz ilerisindeki dükkânlar olarak tanımlanıyor. Özellikle yoksul bölgelerde bu küçük ticari alanlar, günlük yaşamın merkezinde yer alıyor.

Starmer’in programı tartışma konusu

Yüksek caddelerin canlandırılması, Başbakan Keir Starmer hükûmetinin öncelikleri arasında bulunuyor. Starmer, geçen hafta 284 bölgeyi kapsayan 5 milyar sterlinlik ‘yerel gurur’ yatırım programının genişletileceğini duyurdu.

Program, kapalı dükkânların kamulaştırılmasını ve kütüphane, sinema gibi yerel mekânların topluluklara kazandırılmasını hedefliyor. Ancak Icon’un araştırma direktörü Ross Mudie, bu yaklaşımın mahalle içindeki küçük alışveriş alanlarını yeterince kapsayıp kapsamadığının belirsiz olduğunu söylüyor.

Çocuk bakımı ve sosyal alanlar eksik

Araştırmaya göre yoksul bölgelerde kreş ve çocuk merkezlerinin sayısı, varlıklı semtlere göre yarı yarıya daha az. Spor salonu, kafe ve pub gibi sosyal alanlar da yaklaşık yüzde 25 oranında geride.

En yoksul mahallelerde boş dükkân oranı yüzde 8,1 iken, daha varlıklı bölgelerde bu oran yüzde 5,9 olarak ölçüldü.

Siyasi etkileri de var

Anketler, yüksek caddelerin gerilemesinin, artan hayat pahalılığından sonra halkın en büyük yerel sorunlarından biri hâline geldiğini gösteriyor. En kötü durumdaki bölgelerin çoğu, İşçi Partisi’nin geleneksel güçlü olduğu Midlands ve İngiltere’nin kuzeydoğusunda bulunuyor.

Sağ popülist Reform UK ise yaklaşan yerel seçimler öncesinde çökmüş yüksek caddeleri kampanyasının merkezine yerleştirmiş durumda.

“Toplumsal bağlar zayıflıyor”

IPPR North adlı düşünce kuruluşu, mahallelerde ortak alanların yok olmasının toplumsal bağları zayıflattığını savunuyor. Kuruluşun direktörü Zoë Billingham, insanların ülkenin gidişatını yaşadıkları çevre üzerinden değerlendirdiğini belirtiyor.

“İşçi Partisi risk altında” uyarısı

Southampton Üniversitesi’nden Prof. Will Jennings, İşçi Partisi’nin yüksek caddelerdeki çöküşe kalıcı çözümler üretememesi hâlinde bir sonraki genel seçimde ciddi tepkiyle karşılaşabileceğini söylüyor.

Araştırmalar, son on yılda halkın en çok gerileme hissettiği alanın yüksek caddeler olduğunu ve bunun yerel aidiyet duygusunu da zayıflattığını ortaya koyuyor.