Yapay zekâ skandalı: Hükûmete gönderilen görüşlerin yüzde 76'sı sahte çıktı

Birleşik Krallık'ta tek kullanımlık elektronik sigaraların yasaklanmasına yönelik kamuoyu görüşlerinin toplanması sırasında büyük çaplı bir manipülasyon girişimi yaşandığı ortaya çıktı. Hükûmete gönderilen yaklaşık 119 bin yanıtın dörtte üçü, gerçek kişiler yerine otomatik sistemler tarafından oluşturuldu.

The Guardian'ın haberine göre 2023 yılında gerçekleştirilen kamuoyu istişaresine toplam 118 bin 756 yanıt gönderildi. Sağlık ve Sosyal Bakım Bakanlığı, yaptığı incelemede bunların 90 bin 835'inin, yani yüzde 76'sının botlardan geldiğini belirledi.

Sahte yanıtların neredeyse tamamı, tek kullanımlık elektronik sigaraların yasaklanmasına karşı çıkıyordu.

90 bin 833 sahte yanıt yasağa karşı çıktı

Manipülasyon girişiminin ayrıntıları, Edinburgh Üniversitesinden Dr. Nason Maani ve Bath Üniversitesinden Prof. Anna Gilmore tarafından hazırlanan araştırmayla ortaya konuldu.

'Tobacco Control' adlı bilimsel dergide yayımlanan araştırmaya göre otomatik sistemler, dönemin Muhafazakâr Parti Hükûmetinin elektronik sigara yasağına ilişkin istişaresini etkilemeye çalıştı.

Botlardan gelen 90 bin 835 yanıtın yalnızca ikisi dışında tamamı, yasak önerisine karşı çıkıyordu.

Bakanlığın incelemesinde sahte yanıtların çoğunun birbirinin kopyası olduğu ve az sayıdaki IP adresinden çok kısa aralıklarla gönderildiği belirlendi.

Araştırmacılar, bu olayın Birleşik Krallık'ta halk sağlığı politikalarını etkilemek amacıyla gerçekleştirilen, belgelenmiş ilk büyük çaplı otomatik müdahale girişimi olabileceğini belirtti.

Hükûmet sahte yanıtları hesaba katmadı

Girişim, elektronik sigara yasağının kabul edilmesini engelleyemedi.

Sağlık ve Sosyal Bakım Bakanlığı, otomatik sistemlerden gönderildiği belirlenen 90 bin 835 yanıtı değerlendirme dışı bıraktı.

2024 yılında İşçi Partisi Hükûmetinin göreve gelmesinin ardından tütün ve elektronik sigaralara ilişkin düzenleme süreci devam etti. Tek kullanımlık elektronik sigaraların satışını ve tedarikini yasaklayan hükümler de yasalaştı.

Bakanlık sözcüsü, kamuoyu görüşlerinin manipüle edilmesini önlemek için kullanılan denetim sistemlerinin bu olayda etkili olduğunu belirtti.

Sözcü, sahte yanıtların ayıklandığını ve benzer müdahale girişimlerine karşı dikkatli olmaya devam edeceklerini açıkladı.

'Birkaç güçlü çıkar grubu, halk hareketi gibi görünebilir'

Araştırmayı hazırlayan Dr. Nason Maani, gelecekte benzer girişimlerin tespit edilmesinin daha zor olabileceği uyarısında bulundu.

Maani'ye göre asıl tehlike, az sayıdaki güçlü çıkar grubunun yapay zekâ sayesinde kendilerini geniş bir halk hareketiymiş gibi gösterebilmesi.

Sigara ve Sağlıkla Mücadele Örgütü (Action on Smoking and Health) Başkan Yardımcısı Caroline Cerny de bulguları endişe verici olarak değerlendirdi.

Cerny, tütün endüstrisinin geçmişte halk sağlığını korumaya yönelik düzenlemeleri engelleme girişimlerinde bulunduğunu hatırlatarak yeni teknolojilerin ticari çıkarlar için kullanılabileceğine dikkat çekti.

Ancak sahte yanıtları kimin hazırladığı veya bu girişimin arkasında hangi kişi ya da kuruluşların bulunduğu açıklanmadı.

'Demokratik karar alma süreçleri tehlikede'

Demos düşünce kuruluşundan Azzurra Moores, yaşananların yalnızca elektronik sigara politikalarıyla sınırlı bir sorun olmadığını belirtti.

Moores'a göre kamuoyu istişareleri, vatandaşların hükûmetin karar alma süreçlerine katılmasının başlıca yollarından biri. Ancak otomatik sistemlerle gönderilen binlerce sahte yanıt, halkın gerçek görüşünün anlaşılmasını zorlaştırıyor.

Üstelik yapay zekâ teknolojileri geliştikçe gerçek kişilerin yazdığı yanıtlarla sahte içerikleri birbirinden ayırmak da güçleşiyor.

Uzmanlar, botları engellemek için getirilen güvenlik önlemlerinin gerçek vatandaşların katılımını zorlaştırmaması gerektiğini vurguluyor.

Araştırmacılar, gelecekte benzer müdahalelerin önlenmesi için daha gelişmiş denetim sistemleri ve kamuoyu istişarelerinde daha fazla şeffaflık çağrısında bulunuyor.