Kadınlar için daha güvenli sokak planı

İngiltere’de hükûmet, kadınlar ve kızların sokakta daha güvenli hareket edebilmesi için belediyelere yeni bir yol haritası hazırlıyor. Ülke genelinde ilk kez yayımlanacak bu rehberle, mahalle içi yürüyüş güzergâhlarının daha güvenli hâle getirilmesi hedefleniyor.

Çalışmayı Active Travel England yürütüyor. Rehber henüz tamamlanmadı, ancak bu yıl içinde yayımlanması bekleniyor. Ardından belediyelere eğitimler de verilecek.

Amaç yalnız güvenlik değil

Yerel Ulaştırma Bakanı Lilian Greenwood, konuyu yalnız ulaşım değil, temel bir adalet meselesi olarak tanımlıyor. Greenwood’a göre ülkede çok sayıda kişi için yürümek basit bir günlük hareket olmaktan çıktı. Özellikle kadınlar ve kızlar için bu, sürekli bir güvenlik hesabına dönüştü.

Bakanlığa göre mesele yalnızca sokakta kendini güvende hissetmek değil. Aynı zamanda kadınların ve kızların daha fazla yürüyebilmesi, daha aktif bir yaşam sürebilmesi ve kamusal alanı erkeklerle eşit biçimde kullanabilmesi de hedefleniyor.

Rehberde neler olacak?

Hazırlanan taslakta daha iyi sokak aydınlatması, güvenlik kameraları ve karanlık alt geçitlerin kaldırılıp yerine yol seviyesinde geçişler yapılması gibi önlemler yer alıyor.

Yetkililer, başka ülkelerdeki uygulamaları da inceliyor. İspanya ve İsveç’te bazı bölgelerde kadınların gece otobüs şoföründen durak dışında inmeyi istemesine izin veriliyor. Böylece kadınlar karanlıkta daha az yürümek zorunda kalıyor. Özellikle kırsal bölgelerde bu uygulamanın faydalı olabileceği belirtiliyor.

Veriler çarpıcı

Rehberle eş zamanlı olarak yaptırılan araştırma, sorunun boyutunu açık biçimde ortaya koydu. Kadınların yaklaşık dörtte üçü, kış aylarında karanlık yerlerden geçmemek için yürüyüş güzergâhını değiştirdiğini söyledi.

Araştırmaya katılan kadınların yüzde 88’i, hava karardıktan sonra tek başına yürürken kendini güvensiz hissettiğini belirtti. Yüzde 57’si ise güvenlik kaygısı nedeniyle yürümek yerine taksiye bindiğini ya da bir araçla alınmayı tercih ettiğini söyledi.

Sorumluluk kadınlara değil, kamusal alana yüklenecek

İçişleri Bakanlığı’nda kadınlara ve kızlara yönelik şiddet dosyasından sorumlu bakan Jess Phillips, bu yaklaşımın önemli olduğunu vurguladı. Phillips’e göre güvenlik sorumluluğu artık kadınların omzuna bırakılmamalı. Asıl değişmesi gereken, risk üreten alanlar ve davranışlar olmalı.

Bu yaklaşım, yıllardır kadınlara verilen “Daha dikkatli ol”, “O yoldan gitme”, “Gece yalnız yürüme” gibi öğütlerin ötesine geçmeyi amaçlıyor. Yeni rehber, sorunu bireysel önlem değil kamusal düzenleme meselesi olarak ele alıyor.

Para desteği kaliteye bağlı olacak

Rehber yayımlandıktan sonra belediyeler merkezî hükûmetten para desteği isteyebilecek. Ancak bu destek her projeye otomatik verilmeyecek. Hükûmet, yalnızca yeterli kaliteye sahip bulunan projelere kaynak aktaracak.

Amaç, kadınlar ve kızlar için daha güvenli, daha kapsayıcı ve daha kullanılabilir kamusal alanlar oluşturmak. Yetkililer, bunun yalnızca güvenlik değil, aynı zamanda halk sağlığı ve ekonomik hayat açısından da önemli olduğunu savunuyor.

Eski eleştirilere de yanıt niteliğinde

İngiltere’de bu yılın başında yeni ulusal imar rehberinde kadınların güvenliğine yer verilmemesi eleştiri konusu olmuştu. Konut ve Yerel Yönetimler Bakanlığı o dönemde planlama ile kadın güvenliği arasında neden bağ kurulması beklendiğinin net olmadığını söylemişti.

Yeni rehber, bu bakımdan da dikkat çekiyor. Çünkü hükûmet ilk kez açık biçimde, sokak tasarımının kadınların gündelik özgürlüğüyle doğrudan bağlantılı olduğunu kabul etmiş oluyor.