İşçi Partisi krizi Brexit tartışmasını geri getirdi

İngiltere’de iktidardaki İşçi Partisi, Başbakan Keir Starmer’a yönelik liderlik tartışmalarıyla sarsılıyor. Henüz parti içinden resmî bir rakip çıkmış değil. Ancak eski bakan Wes Streeting, hem Starmer’a meydan okuyacağını duyurdu hem de Brexit tartışmasını yeniden gündeme taşıdı.

Streeting hafta sonunda kameralar karşısında yaptığı açıklamada, İngiltere’nin AB’den ayrılmasını ‘felaket bir hata’ olarak nitelendirdi. İngiltere’nin en büyük ekonomik fırsatının hemen yanı başında olduğunu söyleyen Streeting, Avrupa Birliği ile yeni bir ‘özel ilişki’ kurulması gerektiğini savundu.

Streeting, daha da ileri giderek, “İngiltere’nin geleceği Avrupa’dadır ve bir gün yeniden AB’nin parçası olacağız” dedi.

İşçi Partisi’nin kırmızı çizgileri zorlandı

Streeting’in bu çıkışı, İşçi Partisi’nin iktidara gelirken çizdiği sınırları aştı.

Parti, göreve geldiğinde AB iç pazarına, gümrük birliğine ya da serbest dolaşıma dönüş olmayacağını açıkça belirtmişti. Bu tutumun temel nedenlerinden biri, 2016’da Brexit’e oy veren ancak 2024’te İşçi Partisi’ni destekleyen seçmenleri kaybetmemekti.

Ancak Streeting, Starmer sonrası liderlik yarışında daha ilerici ve AB yanlısı seçmeni arkasına almak istiyor olabilir.

YouGov verilerine göre bugün Britanyalıların yüzde 55’i, ülkenin yeniden AB’ye katılmasını tercih edeceğini söylüyor. Bu oran, Streeting’in çıkışının parti tabanında karşılık bulabileceğini gösteriyor.

Burnham hesapları karıştı

Streeting’in Brexit hamlesi, İşçi Partisi içindeki bir başka güçlü isim olan Andy Burnham açısından da işleri zorlaştırabilir.

Greater Manchester Belediye Başkanı olan Burnham’ın parlamentoya dönmesi için Makerfield seçim çevresinde ara seçim planı yapılmıştı. Bu yolu açmak için bölgenin İşçi Partisi milletvekili görevinden ayrılmıştı.

Burnham, ITV’de Brexit sorusuna daha temkinli yanıt verdi. Uzun vadede AB’ye dönüş için bazı gerekçeler bulunduğunu kabul etti. Ancak bu ara seçimde bunun için kampanya yapmadığını söyledi.

Burnham, önceliğin iç politika olması gerektiğini belirtti. İngiltere’nin şu anda ‘bugüne ve mevcut sorunlara’ odaklanması gerektiğini ifade etti.

Makerfield’da Brexit hassasiyeti

Burnham’ın temkinli tutumu, Makerfield’ın seçmen yapısıyla da bağlantılı.

Bu bölgede 2016 referandumunda seçmenlerin yüzde 65’i AB’den ayrılma yönünde oy kullanmıştı. Mayıs başındaki yerel ve bölgesel seçimlerde ise seçmenlerin yüzde 50’den fazlası sağ popülist Reform UK’ye yöneldi.

Bu nedenle Makerfield, İşçi Partisi için kolay bir zemin değil. Seçmenlerin, Burnham’ın parti lideri ya da başbakan olması hâlinde Brexit’i geri çevirebileceğinden endişe etmesi, İşçi Partisi açısından riski büyütüyor.

Lammy’den partiye uyarı

Parti içindeki tartışmalar büyürken Başbakan Yardımcısı ve Adalet Bakanı David Lammy, İşçi Partisi üyelerine sert bir uyarı yaptı.

Lammy, bu davranışların 10 gün sürmesi hâlinde seçmenin bunu belki affedebileceğini söyledi. Ancak 10 hafta sürerse İşçi Partisi’nin çok ağır bir krize gireceğini belirtti.

Lammy, böyle bir durumda partinin seçim kaybedebileceği ve sonrasında Reform UK lideri Nigel Farage’ın güç kazanacağı uyarısında bulundu.

Gözler hazirandaki ara seçimde

Brexit tartışmasından kimin kârlı çıkacağı haziranda yapılacak Makerfield ara seçiminde daha net görülecek.

Burnham seçilirse parlamentoya dönmüş olacak. Bu da onu Starmer sonrası olası liderlik ve başbakanlık yarışında güçlü bir aday hâline getirebilir.

Ancak Burnham parlamentoya giremezse bu durum Starmer’ın elini güçlendirebilir. Çünkü Starmer, parti üyeleri arasındaki anketlerde Wes Streeting’den hâlâ daha iyi görünüyor.

Yine de İşçi Partisi’ndeki liderlik yarışı kısa sürede bitecek gibi görünmüyor. Brexit tartışmasının yeniden açılması, parti içindeki güç mücadelesini daha da karmaşık hâle getirdi.