İngiltere’den eğitimde eşitsizliğe neşter planı

İngiltere hükûmeti, dezavantajlı öğrencilerle diğer öğrenciler arasındaki başarı farkını azaltmak için kapsamlı bir reforma hazırlanıyor. Plan, bugün yayımlanacak ‘okullar beyaz kitabı’ ile kamuoyuna açıklanacak.

Hedef sosyoekonomik köken ile okul başarısı arasındaki bağı zayıflatmak.

Finansman sistemi değişiyor

Hâlihazırda okullara verilen ek destek, ücretsiz okul yemeği alan öğrenci sayısına göre belirleniyor. Bu hak genellikle yıllık geliri 7 bin 400 sterlinin altında olan ailelerin çocuklarına tanınıyor.

İşçi Partisi hükûmeti, bu ölçütü genişletmek istiyor. Yeni modelde aile gelirine doğrudan bakılması planlanıyor. Böylece yalnızca ücretsiz yemek hakkı değil, genel gelir düzeyi esas alınacak.

Bu değişiklik, öğrenci başına verilen yıllık ‘pupil premium’ ödemelerinde kaymalara yol açabilir. Bazı okullar daha fazla, bazıları daha az destek alabilir.

Başarı farkı kapanmadı

Verilere göre eşitsizlik hâlâ yüksek. Ücretsiz yemek alan öğrencilerin sadece yüzde 44’ü GCSE matematik ve İngilizce sınavlarında en az 4 notu alabiliyor. Bu oran, ücretsiz yemek almayan öğrencilerde yüzde 70.

Eğitim Bakanı Bridget Phillipson, reformları “Aile geçmişi ile başarı arasındaki bağı koparmak için altın bir fırsat” sözleriyle savundu. Phillipson, mevcut tek tip sistemin birçok çocuğu geride bıraktığını belirtti.

Bütçe tartışması sürüyor

Dezavantajlı öğrenciler için ayrılan bütçe yılda yaklaşık 8 milyar sterlin. Ancak yeni modelle birlikte kaynağın artırılıp artırılmayacağı henüz net değil. Kararın bir sonraki harcama planında verileceği bildirildi.

Muhalefet ve bazı eğitim çevreleri, ek kaynak olmadan yapılacak değişikliklerin sınırlı kalacağını savunuyor. Liberal Demokrat Parti’den Munira Wilson, yalnızca gelir temelli bir sistemin bölgesel eşitsizlikleri artırabileceği uyarısında bulundu.

Eğitim sendikaları ise mevcut bütçenin yeniden dağıtılmasının kazananlar ve kaybedenler yaratabileceğini dile getirdi.

Yerel yönetimlere yeni yetki

Beyaz kitapta, yerel yönetimlerin kendi çoklu akademi vakıfları üzerinden okul gruplarını yönetebilmesine imkân tanınması da öngörülüyor. Okulların velilerle daha yakın çalışması için asgari standartlar getirilecek.

Özel eğitim ihtiyacı olan çocuklar için de kapsamlı bir reform planlanıyor. Hükûmet, her öğrenci için bireysel destek planı hazırlanmasını hedefliyor. Ancak bazı milletvekilleri, ailelerin itiraz hakkının korunup korunmayacağı konusunda endişeli.

Devamsızlık ve teşvik paketi

Hükûmet, yılda kaybedilen 20 milyon okul gününü azaltmak için yeni devam hedefleri belirleyecek. İhtiyacın en yüksek olduğu bölgelerde görevlendirilecek okul müdürlerine 15 bin sterline kadar ek ücret verilmesi planlanıyor.

Ayrıca Mission North East ve Mission Coastal adlı iki programla belirli bölgelerdeki düşük başarı oranları hedef alınacak. Bu modelin, geçmişte Londra’daki ortaokullarda başarıyı artırdığı belirtilen London Challenge programından esinlendiği ifade ediliyor.

Reform paketi, eğitimde fırsat eşitliği tartışmasını yeniden alevlendirecek gibi görünüyor.