İngiltere’de okul yemeği pizza ve atıştırmalığa döndü

İngiltere’de okul kantinlerinde öğle yemeği giderek hızlı tüketilen atıştırmalıklara kayıyor. Yeni bir araştırmaya göre öğrenciler, oturup yenilen ana yemekler yerine pizza dilimi, sosisli börek, panini, patates kızartması ve şekerli içecek gibi ürünleri daha sık tercih ediyor.

Araştırmayı hazırlayan Bite Back adlı kuruluş, bu değişimin çocuk sağlığı açısından ciddi riskler taşıdığını söylüyor. Kuruluşa göre bu tablo, çocukluk çağı obezitesini artırabilir, öğrencilerin derste odaklanmasını zorlaştırabilir ve daha sağlıklı nesiller yetiştirme hedefini zayıflatabilir.

Kantinlerde 'al ve çık' düzeni büyüyor

Araştırmaya göre İngiltere’de ortaokul öğrencilerinin yüzde 60’ı haftada en az bir kez öğle arasında hızlı alınan atıştırmalık türü yiyecekler satın alıyor. Yüzde 40’ı ise bunu haftada üç, dört ya da beş kez yapıyor. Öğrencilerin yüzde 32’si de sabah arasındaki kısa molada benzer ürünler tüketiyor.

Kuruluş, bu ürünlerin artık okul kantinlerinde istisna değil, düzenli bir parça hâline geldiğini belirtiyor. Buna göre okul yemek standartlarını çoğu zaman karşılamayan bu yiyecekler, pratik ve kârlı oldukları için giderek daha görünür hâle geliyor.

Sağlıklı yemek daha pahalı, sıra daha uzun

Raporun temel bulgularından biri şu: Öğrencileri bu tercihe iten en önemli nedenler zaman ve para baskısı. Daha dengeli ana yemekler hem daha pahalı oluyor hem de daha uzun sıraya yol açıyor. Bu nedenle öğrenciler, kısa öğle arasında daha ucuz ve daha hızlı tüketilebilen ürünlere yöneliyor.

Kuruluş, hızlı alınan yiyeceklerin tek başına sorun olmadığını kabul ediyor. Ancak bugün bu alanın büyük ölçüde besin değeri düşük, karbonhidrat ağırlıklı ve ucuz ürünlerle dolduğunu söylüyor. Bu durum da daha dengeli öğünleri geri plana itiyor.

Kuralları denetleyen yok eleştirisi

Araştırmayı destekleyenler, okul yemekleri için yıllardır var olan kuralların kâğıt üzerinde kaldığını savunuyor. Bite Back yöneticilerine göre asıl sorun, bu standartların uygulanıp uygulanmadığını açık biçimde denetleyen bir yapının bulunmaması.

Bu yüzden birçok okulda hız, kolaylık ve gelir hesabı beslenmenin önüne geçiyor. Kısa öğle molaları, uzun kuyruklar ve sınırlı sağlıklı seçenekler birleşince öğrenciler en kolay seçeneğe yöneliyor. Ancak bu kolay seçenekler, günün geri kalanında onları daha yorgun, daha aç ve daha dağınık bırakabiliyor.

Jamie Oliver’dan destek

Yıllardır daha sağlıklı okul yemeği için kampanya yürüten Jamie Oliver da rapora destek verdi. Oliver’a göre çocukların okulda ne yediği, yalnızca beden sağlığını değil, özgüvenini ve öğrenme gücünü de etkiliyor. Besleyici olmayan yemeklerin okulda yaygınlaşması ise önemli bir fırsatın kaçırılması anlamına geliyor.

Hükûmet yeni düzenleme hazırlığında

Araştırmanın yayımlanması, hükûmetin okul yemeklerine dair yeni adımlar düşündüğü bir döneme denk geldi. Bu kapsamda yemek standartlarının yeniden yazılması, yağ, tuz ve şeker oranlarının düşürülmesi gibi başlıklar masada.

Bazı kuruluşlar ise okul yemeklerinin denetiminin Ofsted, Gıda Standartları Kurumu ya da okul yönetimleri gibi daha net yapılara verilmesini istiyor.

Öğrenciler de aynı tabloyu anlatıyor

Araştırmada görüşüne yer verilen 17 yaşındaki bir öğrenci, öğle zili çaldığında en kalabalık yerin hep hızlı atıştırmalık bölümü olduğunu söylüyor. Ona göre öğrenciler uzun sıra beklememek ve kısa boş zamanlarını kaybetmemek için ana yemek kısmını çoğu zaman geçip gidiyor.

Raflarda paketli sandviçler, pizza dilimleri, paniniler ve gazlı içecekler öne çıkıyor. İlk bakışta cazip görünen bu tablo, bir süre sonra tekdüze ve tatsız bir alışkanlığa dönüşüyor.

Sorun yalnızca menü değil

Bite Back, birçok okulun büyük gıda şirketleriyle yaptığı uzun süreli anlaşmalar nedeniyle bu düzene sıkıştığını düşünüyor. Yani mesele yalnızca öğrencinin tercihi değil, ona neyin ne kadar kolay ve görünür sunulduğu da. Sonuçta öğle arası yalnızca karın doyurulan bir zaman olmaktan çıkıyor. Okulun neyi öncelikli gördüğü de biraz orada belli oluyor.