İngiltere’de 20 milyon haneye 100 sterlin destek, asgari ücrete zam

İngiltere’de Başbakan Andy Burnham liderliğindeki hükûmetin ilk bütçesi açıklandı. Maliye Bakanı John Healey, parlamentoda yaptığı konuşmada milyonlarca haneye enerji desteği verileceğini, asgari ücretin artırılacağını ve doğal gaz faturalarındaki sabit ücretin kaldırılacağını duyurdu.

Sky News'un haberine göre Healey, yeni bütçeyi 'çalışan insanlar için hazırlanmış bir bütçe' olarak tanımladı. Hükûmet, artan yaşam maliyetlerini hafifletmeyi ve ekonomiyi canlandırmayı hedefliyor.

20 milyon haneye 100 sterlin ödenecek

İngiltere'de belediye vergisi sınıflandırmasında A ile D kategorileri arasında bulunan yaklaşık 20 milyon haneye 100 sterlin enerji desteği verilecek. Toplam 2,6 milyar sterlinlik program kapsamında ödemeler Ocak 2027'den itibaren doğrudan banka hesaplarına yatırılacak.

İskoçya, Galler ve Kuzey İrlanda yönetimlerine de benzer destekler sağlayabilmeleri için bütçeden pay ayrılacak.

Elektrik faturalarındaki katma değer vergisinin sıfıra indirilmesi uygulaması da 1 Temmuz 2027'ye kadar uzatıldı. Hükûmete göre bu düzenleme, yıllık enerji faturalarını yaklaşık 50 sterlin azaltacak.

Ayrıca hidrojen projelerinin finansmanı için enerji faturalarından alınan çevre vergisi kaldırılarak genel vergilerden karşılanacak.

23 milyon hanenin doğal gaz faturası değişecek

Doğal gaz faturalarında tüketim miktarından bağımsız olarak alınan günlük sabit ücret 2027'den itibaren kaldırılacak. Düzenlemeden yaklaşık 23 milyon hane etkilenecek.

Ancak sabit ücret kapsamında karşılanan maliyetler tamamen ortadan kalkmayacak. Bunun yerine tüketilen doğal gazın birim fiyatına yansıtılacak.

Hükûmetin hesaplamalarına göre hanelerin yüzde 60'ı bu değişiklik sayesinde yılda yaklaşık 45 sterlin tasarruf edebilecek. Özellikle az doğal gaz tüketenlerin yeni sistemden yararlanması bekleniyor.

Asgari ücret yüzde 3,9 artıyor

Yeni bütçeyle asgari ücret yüzde 3,9 artırılacak. Böylece 21 yaş ve üzerindeki çalışanlar için saatlik asgari ücret, 1 Nisan 2027'den itibaren 13,21 sterline yükselecek.

Tam zamanlı ve asgari ücretle çalışan bir kişinin yıllık brüt kazancı yaklaşık 910 sterlin artacak. 18-20 yaş grubundaki çalışanların asgari ücretlerine de yüzde 3,9 zam yapılacak.

Emeklilere yönelik vergi düzenlemesi de açıklandı. Nisan 2027'den itibaren yalnızca devlet emekliliği düzeyinde geliri bulunan kişilerin gelir vergisi ödememesi sağlanacak. Yaklaşık 500 bin emeklinin düzenlemeden yararlanması bekleniyor.

Akaryakıt vergisi artmayacak

Benzin ve motorinden alınan vergideki indirim de uzatıldı. Daha önce uygulamaya konulan litre başına 5 penilik vergi indirimi, Temmuz 2027'ye kadar devam edecek. Böylece planlanan vergi artışı ertelenecek.

Hükûmet ayrıca kornişon turşu, konserve fasulye ve çikolata gibi 100'den fazla ithal gıda ürününden alınan gümrük vergilerini kaldıracak. Bu düzenlemenin tüketicilere yılda 21 sterline kadar tasarruf sağlayabileceği hesaplanıyor.

Bankalara ek vergi geliyor

Hane halkına sağlanacak enerji desteklerinin finansmanı için bankalardan alınan ek kurumlar vergisi yüzde 3'ten yüzde 6'ya çıkarılacak.

Yüzde 25'lik standart kurumlar vergisine ek olarak alınan bu vergi, Ocak 2027'den itibaren 15 ay boyunca uygulanacak.

Öte yandan küçük işletmelere yönelik vergi muafiyetinin kapsamı genişletiliyor. Perakende, konaklama, yeme içme ve eğlence sektörlerinde ticari emlak vergisi muafiyetinden yararlanma sınırı 12 bin sterlinden 18 bin sterline yükseltilecek.

Hükûmete göre bu sayede mağazaların, restoranların ve spor salonlarının yaklaşık yarısı söz konusu vergiyi ödemeyecek.

İnternet üzerinden satış yapılan platformların, satıcıların KDV ödemelerini toplama sorumluluğu da artırılacak.

Konut ve sosyal yardımlara yeni düzenlemeler

Sosyal ve uygun fiyatlı konutların yapımı için 1,5 milyar sterlin ek kaynak ayrıldı. Sosyal konut sağlayıcılarına yapılan arsa satışlarında KDV alınmayacak.

İlk kez konut satın alacaklara yönelik yeni bir vergiden muaf tasarruf hesabı oluşturulacak. Mevcut 'Lifetime ISA' sisteminin yerini alacak uygulamayla ev sahibi olmak isteyenlere destek verilmesi hedefleniyor.

Sokakta yaşayan evsizlere yönelik acil barınma ve destek hizmetleri için de yaklaşık 430 milyon sterlin kaynak sağlanacak.

Bakıma muhtaç yakınlarına bakan kişilere ödenen sosyal yardımlarda önemli bir değişiklik yapılacak. Mevcut sistemde haftalık kazancı 204 sterlini aşan kişiler yardımlarını tamamen kaybedebiliyor. Yeni düzenlemeyle yardım, gelir yükseldikçe kademeli olarak azaltılacak.

Ücretli ebeveyn izni hakkı da genişletilecek. Serbest çalışan babalar ve eşleri de bu haktan yararlanabilecek.

Belediyelere turist vergisi yetkisi

Yeni bütçeyle yerel yönetimlere daha fazla mali yetki verilmesi planlanıyor. 2028'den itibaren belediye başkanları ve ilgili yerel yönetimler, konaklayan ziyaretçilerden turist vergisi alabilecek.

Ticari emlak vergisi gelirlerinin de on yılın sonuna kadar tamamen yerel yönetimlerde bırakılması hedefleniyor.

Savunma harcamaları artırılacak

Hükûmet, savunma harcamalarının gayrisafi yurt içi hasılaya oranını 2030'a kadar yüzde 3'e, 2035'e kadar yüzde 3,5'e çıkarmayı hedefliyor.

Maliye Bakanı Healey, bu hedeflere nasıl ulaşılacağına ilişkin ayrıntıların gelecek yıl yapılacak harcama değerlendirmesinde açıklanacağını söyledi.

Bütçede ayrıca veri merkezlerinin kurulmasına ilişkin yeni kurallar ve teknoloji yatırımlarının desteklenmesine yönelik düzenlemeler de yer aldı.