Birleşik Krallık’ta sağlıklı yaşam süresi düştü

Birleşik Krallık’ta insanların sağlıklı geçirdiği yıl sayısı son 10 yılda belirgin biçimde azaldı. Health Foundation düşünce kuruluşunun analizine göre ülke, sağlıklı yaşam beklentisinde birçok zengin ülkenin gerisine düştü.

Analizde, Birleşik Krallık’ta halk sağlığının kötüleştiği ve Japonya, Norveç, İspanya gibi ülkelerde görülen düzenli iyileşmenin burada yaşanmadığı belirtildi.

Erkeklerde 2 yıldan fazla düşüş

Health Foundation’ın 21 ülkeyi kapsayan çalışmasına göre Birleşik Krallık’ta erkeklerin sağlıklı yaşam beklentisi 2012-2014 döneminde 62,9 yıldı. Bu süre 2022-2024 döneminde 60,7 yıla indi.

Kadınlarda düşüş daha da belirgin oldu. Aynı dönemde kadınların sağlıklı yaşam beklentisi 63,7 yıldan 60,9 yıla geriledi.

Ulusal İstatistik Ofisi verilerine dayanan analize göre, erkeklerin yaşamlarının sağlıklı geçen bölümü yüzde 79’dan yüzde 77’ye düştü. Kadınlarda ise bu oran yüzde 77’den yüzde 73’e indi.

Hastalık yaşı emeklilik yaşının altına indi

Araştırmaya göre Birleşik Krallık’ın yüzde 90’ından fazlasında insanlar artık 66 olan devlet emeklilik yaşına gelmeden hastalık ya da engellilikle karşılaşıyor.

Health Foundation CEO’su Dr. Jennifer Dixon, tabloyu sert sözlerle değerlendirdi. Dixon, “Bu bulgular çarpıcı bir gerçeği ortaya koyuyor. Birleşik Krallık’ın sağlığı geriye gidiyor” dedi.

Dixon, ülkede obezite, ruh sağlığı sorunları ve kronik hastalıkların ciddi biçimde arttığını belirtti.

Obezite ve eşitsizlik öne çıkıyor

Health Foundation’a göre sağlıklı yaşam süresindeki düşüşün arkasında birkaç temel neden var. Obezite, diyabet, kalp hastalığı, felç ve kanser vakalarını artırıyor.

Alkol, uyuşturucu ve intihara bağlı ölümler de tabloyu ağırlaştırıyor. Kuruluş, insanların kendi sağlık durumlarına ilişkin kötüleşen beyanlarının ve zengin-yoksul arasındaki sağlık eşitsizliğinin de önemli etkenler olduğunu belirtti.

Analizde, düşüşün Covid ile ya da genel yaşam beklentisiyle açıklanamayacağı vurgulandı. Genel yaşam beklentisi büyük ölçüde sabit kalırken sağlıklı geçirilen süre azalıyor. Bu da sorunun ülkeye özgü nedenlerden kaynaklandığını gösteriyor.

Birleşik Krallık listede 20’nci sıraya geriledi

Araştırmaya göre Birleşik Krallık, incelenen 21 ülke arasında sağlıklı yaşam beklentisi düşen yalnızca 5 ülkeden biri oldu.

Ülke, uluslararası sıralamada 14’üncü sıradan 20’nci sıraya geriledi. Listenin altında yalnızca ABD yer aldı. Buna karşılık karşılaştırılan diğer 20 ülkede sağlıklı yaşam beklentisi ortalama 0,4 yıl arttı.

İş gücü ve gençler etkileniyor

Health Foundation, bulguların iş gücü piyasasındaki sorunları da açıkladığını belirtti. Birleşik Krallık’ta 2,8 milyon kişi sağlık sorunları nedeniyle çalışamayacak durumda.

Kuruluşa göre 25-49 yaş grubunda ölümler artıyor. Fiziksel ya da ruhsal sağlık sorunları nedeniyle eğitimde, işte ya da meslekî eğitimde yer almayan 16-24 yaş arası gençlerin sayısı da yükseliyor.

Sağlık Bakanlığı: Utanç verici

Birleşik Krallık Sağlık ve Sosyal Bakım Bakanlığı, halk sağlığındaki kötüleşmeyi ‘utanç verici’ olarak nitelendirdi.

Bakanlık, tütün ve elektronik sigara düzenlemesi ile çocukları hedefleyen sağlıksız gıda reklamlarına yönelik kısıtlamaları, soruna karşı atılan radikal adımlar arasında gösterdi. Düzenleme kapsamında televizyonlarda saat 21.00’den önce abur cubur reklamlarına yasak getirilecek.

Dixon ise sağlıkta kötüleşmenin hem insanî hem ekonomik maliyetinin çok büyük olduğunu söyledi. Kötü sağlığın insanları iş gücü dışına ittiğini, gençleri eğitim ve istihdamdan uzaklaştırdığını ve sosyal yardım maliyetlerini artırdığını belirtti.

“Yalnızca NHS’i onarmak yetmez”

Health Foundation, hükûmetlerin önlenebilir hastalık yükünü azaltmak için yeterince adım atmadığını savundu.

Dixon, çözümün yalnızca Ulusal Sağlık Servisi NHS’i onarmaktan ibaret olamayacağını söyledi. Ona göre kötü sağlığın temel nedenlerine inen daha geniş bir politika değişikliğine ihtiyaç var.

Kuruluş, gıda şirketlerinin ürünlerini daha sağlıklı hâle getirmeye zorlanmasını, İngiltere’de alkol için asgari birim fiyat uygulamasının getirilmesini ve uyuşturucu kaynaklı zararlarla daha etkili mücadele edilmesini önerdi.

Zengin ve yoksul bölgeler arasında büyük fark

Analiz, sağlıklı yaşam beklentisinde bölgesel eşitsizliğin derin olduğunu da gösterdi.

Londra’daki varlıklı Richmond upon Thames bölgesinde erkekler ortalama 69,3 yıl, kadınlar 70,3 yıl sağlıklı yaşıyor. Buna karşılık Blackpool’da erkeklerin sağlıklı yaşam beklentisi 50,9 yıla kadar düşüyor. Hartlepool’da kadınlarda bu süre 51,2 yıl.

İşçi Partisi, seçim bildirgesinde sağlığın sosyal belirleyicileriyle mücadele etme ve İngiltere’nin en zengin ile en yoksul bölgeleri arasındaki sağlıklı yaşam beklentisi farkını yarıya indirme sözü vermişti.