AB'nin 'Made in Europe' planı İngiltere'yi zorluyor

Avrupa Birliği'nin Çin'e olan sanayi bağımlılığını azaltmak amacıyla hazırladığı 'Made in Europe' düzenlemesi, İngiltere ile AB arasındaki yakınlaşma sürecinin önündeki yeni sorunlardan biri hâline geldi.

The Guardian'ın haberine göre İngiliz hükûmeti, İngiltere'deki şirketlerin Avrupa'daki milyarlarca sterlinlik ihalelerden ve teşviklerden dışlanabileceğinden endişe ediyor. Londra bu nedenle konunun AB ile yürütülen yeni dönem müzakerelerine dahil edilmesini istiyor.

Resmî adı 'Industrial Accelerator Act' olan düzenleme, Avrupa'daki stratejik sektörlerde AB içinde üretilen ürünlere daha fazla öncelik verilmesini öngörüyor.

Otomotivden savunmaya birçok sektör etkilenebilir

Düzenlemenin otomotiv, çelik, çimento, alüminyum ve temiz enerji teknolojileri başta olmak üzere stratejik sektörleri kapsaması planlanıyor.

Kamu ihaleleri ve devlet desteklerinde Avrupa Birliği içinde üretilen ürünlere belirli oranlarda öncelik verilmesi hedefleniyor. Böylece Çin'den gelen daha ucuz ürünlere ve parçalara bağımlılığın azaltılması amaçlanıyor.

İngiltere ise Brexit sonrasında artık AB üyesi olmadığı için bu ayrıcalıklardan otomatik olarak yararlanamayacak.

Londra'nın endişesi, İngiliz üreticilerin özellikle otomotiv ve savunma gibi sektörlerde Avrupa'daki büyük ihalelere erişiminin zorlaşması.

Londra zirveyi bile erteleyebilir

The Guardian'a konuşan İngiliz hükûmeti kaynaklarına göre Londra, 'Made in Europe' konusunun müzakere gündemine alınmaması hâlinde İngiltere-AB zirvesinin tarihini belirlemeye yanaşmayabilir.

Taraflar arasında yeni bir zirvenin kasım ayında yapılması gündemdeydi. Ancak görüşmenin ay sonuna veya daha ileri bir tarihe ertelenebileceği belirtiliyor.

Bir İngiliz hükûmeti kaynağı, "Onlar için önemli olan konuları müzakere etmeye hazırız. Ancak bizim için önemli olan konuyu da müzakere edebilmeliler. 'Made in Europe' kesinlikle masada olmalı" dedi.

İngiltere'nin AB ile ilişkilerden sorumlu Bakanı Hamish Falconer'ın da konuyu geçen hafta AB Ticaret Komiseri Maroš Šefčovič ile yaptığı görüşmede gündeme getirdiği belirtildi.

Ticaret Bakanı Anas Sarwar ise İngiliz şirketlerinden Avrupalı ortaklarına düzenlemenin yaratabileceği riskleri anlatmalarını istedi.

Almanya ve Hollanda İngiltere'nin dahil edilmesine sıcak bakıyor

AB içinde İngiltere'nin sisteme dahil edilip edilmemesi konusunda ortak bir tutum bulunmuyor.

The Guardian'ın aktardığına göre Almanya, Hollanda, İtalya ve Polonya, İngiltere'nin 'Made in Europe' kapsamına alınmasına sıcak bakıyor.

Fransa ise daha temkinli davranıyor. Paris, Çin kaynaklı rekabetin giderek arttığı gerekçesiyle yasanın önce yürürlüğe girmesini, üçüncü ülkeler için istisnaların daha sonra değerlendirilmesini istiyor.

Bir AB diplomatı, İngiltere'nin sisteme dahil edilmesine önemli ölçüde destek bulunduğunu ancak bazı ülkelerin bunun Londra'ya AB'den daha fazla fayda sağlayacağını düşündüğünü söyledi.

İngiltere milyarlarca sterlinlik ticaretten endişeli

İngiliz hükûmeti, İngiltere'de üretilen ürünlerin 'Avrupa malı' olarak kabul edilmemesi hâlinde milyarlarca sterlinlik ticaretin riske girebileceğini düşünüyor.

AB'nin yeni sanayi politikasının arkasında Çin'den gelen ürün ve parçaların Avrupa pazarındaki hızlı yükselişi bulunuyor. Avrupa sanayisi özellikle elektrikli otomobiller, bataryalar, kritik mineraller ve temiz enerji teknolojilerinde Çin'e bağımlılığın azaltılmasını istiyor.

AB Komisyonu, 'Made in Europe' yaklaşımıyla Avrupa'daki üretimi artırmayı, stratejik sektörleri korumayı ve kamu kaynaklarının daha fazla Avrupa üretimine yönelmesini hedefliyor.

Brexit sonrası yakınlaşmada yeni pürüz

İngiltere ile AB, 2025'te dönemin Başbakanı Keir Starmer döneminde Brexit sonrasında ilişkileri yeniden güçlendirmek için bir yol haritası üzerinde anlaşmıştı.

Ancak 'Made in Europe' düzenlemesi o dönemde yapılan anlaşmanın parçası değildi.

Başbakan Andy Burnham yönetimi şimdi bu konunun yeni müzakerelere eklenmesini istiyor. Taraflar ayrıca gıda ve tarım ürünlerinin ticareti ile gençlerin İngiltere ve AB ülkelerinde daha kolay eğitim alıp çalışmasını sağlayacak programlar üzerinde görüşüyor.

Muhafazakâr Parti ise hükûmetin AB ile yakınlaşma politikasına karşı çıkıyor. Parti yönetimi, gelecekte iktidara gelmeleri hâlinde İngiltere'nin AB kurallarından daha bağımsız bir düzenleyici sistem kuracağını belirtiyor.

'Made in Europe' konusundaki anlaşmazlığın nasıl çözüleceği, İngiltere ile AB arasındaki Brexit sonrası yeni ilişkinin kapsamını da belirleyebilecek.