10 milyon sterlin üzeri servete vergi önerisi

İngiltere’de Başbakan Andy Burnham’a ekonomik eşitsizlikle mücadele için kapsamlı bir reform paketi önerildi. Öneriler arasında servet vergisi, ücretsiz kişisel bakım hizmeti ve enerji şebekelerinin kamu kontrolüne alınması bulunuyor.

Sol eğilimli Compass düşünce kuruluşu, 15 uzmanın katkısıyla 70 farklı politika seçeneğini bir araya getirdi.

Rapor, Maliye Bakanı John Healey’nin sonbaharda açıklayacağı ilk bütçe öncesinde yayımlandı.

10 milyon sterlin üzerindeki servete vergi

Paketin en dikkat çekici önerilerinden biri, net serveti 10 milyon sterlinin üzerinde olanlara yeni bir servet vergisi getirilmesi.

Tax Justice UK’den Caitlin Boswell’in hesabına göre bu düzenleme devlete yılda yaklaşık 24 milyar sterlin gelir sağlayabilir.

Raporda mevcut vergi sisteminin emeğe kıyasla serveti avantajlı hale getirdiği savunuluyor.

Sermaye kazancı vergisi de artırılsın

Bir diğer öneri, sermaye kazançlarından alınan verginin gelir vergisi oranlarıyla eşitlenmesi.

Bu değişikliğin yılda yaklaşık 11,3 milyar sterlin ek gelir yaratabileceği öne sürülüyor. Rapora göre bu parayla yaklaşık 90 bin yeni sosyal konut yapılabilir.

Ancak Mali Araştırmalar Enstitüsü IFS, böyle bir düzenlemenin yatırımları azaltabileceği ve varlıklı kişilerin paralarını veya kendilerini ülke dışına taşımasına yol açabileceği uyarısında bulunuyor.

Belediye vergisi yerine yeni emlak vergisi

Raporda İngiltere’deki mevcut belediye vergisi sistemi de eleştiriliyor.

Council Tax ile damga vergisinin kaldırılması ve bunların yerine mülkün değerine göre belirlenen orantılı bir emlak vergisi getirilmesi öneriliyor.

Bu sistem uygulanırsa hanelerin yaklaşık yüzde 23’ünün daha fazla vergi ödeyeceği hesaplanıyor. Bu hanelerin büyük bölümünün Londra ve İngiltere’nin güneydoğusunda bulunduğu belirtiliyor.

40 yaş üzerindekilere yüzde 1 ek vergi

Sosyal politika alanındaki en dikkat çekici önerilerden biri ücretsiz kişisel bakım hizmeti.

Yıkanma, giyinme ve yemek yeme gibi temel ihtiyaçlarda bakım desteğinin devlet tarafından karşılanması öneriliyor.

Bu sistemin finansmanı için 40 yaş üzerindekilerin gelir vergisine yüzde 1 ek ödeme getirilmesi gündeme taşındı. Bunun yılda 8 ila 9 milyar sterlin gelir sağlayabileceği hesaplanıyor.

Bakım masraflarının bir bölümünün ise kişinin konut servetinden, ev satıldıktan veya kişi öldükten sonra tahsil edilmesi öneriliyor.

Çocuk bakımı ücretsiz olsun

Compass raporu, tüm aileler için ücretsiz çocuk bakım hizmeti de öneriyor.

Bunun hem ailelerin üzerindeki mali yükü azaltacağı hem de daha fazla ebeveynin çalışma hayatına katılmasını sağlayacağı savunuluyor.

Raporda ayrıca gaz ve elektrik dağıtım şebekelerinin kamu şirketleri tarafından işletilmesi ve bölgesel enerji kurulları oluşturulması çağrısı yapılıyor.

Lordlar Kamarası kaldırılsın

Öneriler yalnızca ekonomiyle sınırlı değil. Siyasi partilere yapılabilecek bağışların 50 bin sterlinle sınırlandırılması ve İngiliz Parlamentosu’nun seçilmemiş üst kanadı olan Lordlar Kamarası’nın kaldırılması da raporda yer alıyor.

Compass, hazırlanan paketin bir hükûmet programı olmadığını özellikle vurguluyor. Kuruluş, önerileri Burnham hükûmetinin değerlendirebileceği bir “seçenekler menüsü” olarak tanımlıyor.

Raporun yazarlarından Michael Jacobs ise Burnham’ın kısa sürede somut sonuç göstermesi gerektiğini savunuyor. Jacobs’a göre seçmenlerde siyasete yönelik güven kaybını tersine çevirmek için hükûmetin daha kapsamlı ekonomik değişikliklere yönelmesi gerekiyor.