Siyasete güven eriyor, protestolara katılım artıyor

Hollanda’da siyasete duyulan güven yeniden düşüşe geçti. Özellikle 20’li ve 30’lu yaşlardaki yetişkinlerde gerileme dikkat çekici boyuta ulaştı.

Hollanda İstatistik Kurumu CBS’nin verilerine göre, 25-35 yaş grubunda siyasete güvenenlerin oranı yüzde 50,6’dan yüzde 42,4’e düştü. Bu, bütün yaş grupları içindeki en sert gerileme oldu.

Gençlerde farklı tablo

18-25 yaş grubunda ise ters yönde bir gelişme yaşandı. Bu yaş grubunda siyasete güvenenlerin oranı yüzde 49’dan yüzde 55’e yükseldi. Böylece güvenin arttığı tek yaş grubu 18-25 yaşındakiler oldu.

Siyasete en fazla güvenenler ise 15-18 yaş arası gençler. Bu grupta oran yüzde 62 olarak ölçüldü. En düşük güven ise 65-75 yaş grubunda görüldü. Bu yaş grubundakilerin yalnızca yüzde 31’i siyasete güvendiğini söyledi.

Protestolara katılım artıyor

CBS verilerine göre siyasete güven gerilerken protesto ve gösterilere katılım ise bütün yaş gruplarında yükseldi. Son beş yıl içinde bir protesto veya gösteriye katıldığını söyleyenlerin oranı 25-35 yaş grubunda yüzde 9,5’e ulaştı.

18-25 yaş grubunda bu oran yüzde 8,6 oldu.

75 yaş üzerindekilerde ise protestolara katılım yüzde 2,4 seviyesinde kaldı. Öğrenciler ile yüksekokul veya üniversite mezunlarının gösterilere katılma ihtimalinin diğer gruplardan daha yüksek olduğu belirtildi.

Yaşlılar daha az güveniyor ama siyaseti daha çok takip ediyor

Araştırmada dikkat çeken bir başka sonuç da siyasi ilgiyle ilgili. 65-75 yaş grubundakilerin yüzde 64’ü siyasetle oldukça veya çok ilgilendiğini söyledi. 15-18 yaş grubunda ise bu oran yüzde 37’de kaldı. Buna rağmen gençler arasında siyasi ilginin son iki yıldır yükseldiği belirtildi.

Güven pandemide zirve yapmıştı

CBS verilerine göre siyasete güven bütün yaş gruplarında 2020’de, koronavirüs salgınının ilk döneminde en yüksek seviyelerinden birine ulaştı. O yıl 15-18 yaş grubunun yüzde 78’i, 18-25 yaş grubunun ise yüzde 71’i siyasete güvendiğini belirtmişti.

Sonraki yıllarda oranlar hızla geriledi ve yaklaşık on yıl önceki seviyelere döndü.

CBS’nin daha geniş kapsamlı araştırmasına göre 2025 yılında 15 yaş üzerindeki nüfusun yüzde 40’ı genel olarak siyasete güveniyordu. Politikacılara güven yüzde 21’e, Temsilciler Meclisi’ne güven ise yüzde 25’e kadar geriledi.

Her iki oran da son yılların en düşük seviyeleri arasında yer aldı.

Araştırma siyasi çalkantıların yaşandığı yılda yapıldı

Veriler 2025 yılı boyunca toplandı. Bu dönem Hollanda siyasetinin oldukça hareketli olduğu bir yıla denk geldi. Schoof hükûmeti düştü ve ekim ayında erken genel seçim yapıldı.

Araştırma, siyasete güvenin azalmasına rağmen vatandaşların tamamen siyasetten uzaklaşmadığını gösteriyor. Protesto ve gösterilere katılımın yükselmesi, özellikle genç yetişkinlerin siyasi taleplerini sandık dışındaki yollarla da daha fazla dile getirdiğine işaret ediyor.