Kraliyet ailesine vergi ayrıcalığı! Başbakan kendi partisinin kararından döndü

Hollanda'da kraliyet ailesinin vergi ayrıcalıkları yeniden siyasi tartışmaların merkezine yerleşti. Başbakan Rob Jetten, Kral Willem-Alexander ve kraliyet ailesinin diğer üyelerinin gelirleri üzerinden vergi ödemesini sağlayacak düzenlemeyi uygulamaya koymayacağını açıkladı.

NOS'un haberine göre Jetten'in liderliğini yaptığı Demokratlar 66 (D66) partisi, 2024 yılında aynı yönde bir önerge vermişti. Milletvekili Joost Sneller tarafından sunulan önerge, parlamentoda geniş çoğunlukla kabul edilmişti. Ancak dönemin Başbakanı Mark Rutte ve halefi Dick Schoof kararı uygulamamıştı.

Şimdi ise D66 lideri Jetten, daha önce kendi partisinin savunduğu düzenlemeyi hayata geçirmeyi reddediyor.

Muhalefetten Başbakan'a sert tepki

Sol muhalefet partileri Pro ve Sosyalist Parti (SP), Jetten'in tutumuna tepki gösterdi. Pro Milletvekili Laura Bromet'in sunduğu yeni vergi önergesi de Başbakan tarafından uygulanmayacak.

SP Milletvekili Sandra Beckerman'ın kraliyet ailesinin harcamalarında daha fazla şeffaflık sağlanmasını öngören önergesi de benzer şekilde karşılık bulmadı. Jetten, bu düzenlemenin uygulanmasının fiilen mümkün olmadığını savundu.

Beckerman, D66'nın geçmişte aynı kararların uygulanmamasını sürekli eleştirdiğini hatırlattı. "D66 her yıl bu önergelerin uygulanmamasına kızıyordu. Şimdi ise kraliyet ailesinin geleceğini yeniden düşünmek için eşsiz bir fırsatları var. İnsan bu fırsatı değerlendirmelerini bekler" dedi.

Hollanda Parlamentosu'nda kraliyet ailesinin vergi muafiyetleri 10 yılı aşkın süredir tartışılıyor. 2024 yılında ilk kez milletvekillerinin üçte ikisi, kralın gelirleri üzerinden vergi ödemesini öngören düzenlemeye destek vermişti. Anayasa değişikliği gerektiren düzenleme için bu çoğunluk büyük önem taşıyordu.

Jetten kapsamlı reform istiyor

Başbakan Jetten, her yıl aynı tartışmanın tekrarlanmasını verimsiz bulduğunu söyledi. Vergi muafiyetlerini tek başına ele almak yerine kraliyet ailesinin gelecekteki rolünün kapsamlı biçimde incelenmesini istiyor.

Jetten, Pro Milletvekili Bromet ile görüşerek 'geleceğe uyumlu bir monarşi' konusunda somut öneriler hazırlanması için anlaşmaya vardı.

Öte yandan bütçe görüşmelerinde bazı partiler kraliyet ailesine destek verdi. JA21 lideri Joost Eerdmans, monarşinin maliyetli olduğunu ancak ülkeye sağladığı katkının paha biçilemez olduğunu savundu. Eerdmans'a göre kral, toplumda birlik ve istikrar sağlarken Hollanda'nın ticari çıkarlarına da katkıda bulunuyor.

CDA Milletvekili Tijs van den Brink ise kraliyet ailesinin varlığından memnun olmak için pek çok neden bulunduğunu söyledi. Jetten, hazırlanacak reformların kralı yalnızca sembolik görevler üstlenen bir konuma getirmeyeceği güvencesini verdi.

Kralın siyasetteki rolü yeniden artırılabilir

Parlamentoda tartışılan bir diğer konu da kralın hükûmet kurma sürecindeki yetkileri oldu.

Hollanda'da kral, 2017 yılından bu yana seçimlerin ardından koalisyon kurulması için yürütülen görüşmelerde doğrudan rol almıyor. Ancak VVD, CDA, BBB, ChristenUnie ve SGP partileri bu uygulamanın değiştirilmesini istiyor.

Öneriye göre kral, seçimlerin ardından koalisyon seçeneklerini araştıracak ilk kişiyi yeniden atayabilecek.

VVD Milletvekili Renate den Hollander, son yıllarda Hollanda siyasetinde parçalanma ve kutuplaşmanın arttığını belirterek kralın partiler üstü konumunun istikrar sağlayabileceğini savundu.

Ancak önerinin parlamentoda çoğunluk desteği bulup bulamayacağı henüz belli değil. Konuyla ilgili oylama daha sonra yapılacak.