Kadınlara partnerin şiddet geçmişini sorma hakkı geliyor

Hollanda’da hükûmet, aile içi şiddet ve kadın cinayetlerini önlemek için yeni bir düzenleme üzerinde çalışıyor. Plana göre kadınlar, mevcut ya da eski partnerlerinin şiddet geçmişi olup olmadığını polise sorabilecek.

RTL’nin aktardığına göre Adalet ve Güvenlik Bakanı David van Weel, düzenlemeyi Temsilciler Meclisi’ne gönderdiği mektupta duyurdu. Yasanın gelecek yıl gündeme gelmesi bekleniyor.

Düzenleme, Britanya’daki Clare Yasası örnek alınarak hazırlanıyor.

Clare Wood cinayetinden sonra uygulanmıştı

Britanya’daki Clare Yasası, 2009’da eski partneri tarafından öldürülen Clare Wood’un ardından gündeme gelmişti.

O olayda polis, failin daha önce şiddet geçmişi olduğunu biliyordu. Ancak Wood bu bilgiye ulaşamamıştı. İngiltere ve Galler’de 2014’ten bu yana kişiler, partnerlerinin aile içi şiddet geçmişi hakkında polisten bilgi isteyebiliyor. Bazı durumlarda aile üyeleri ya da arkadaşlar da başvuruda bulunabiliyor.

Hollanda hükûmeti, benzer bir sistemin ağır şiddet vakalarını önlemeye yardımcı olabileceğini düşünüyor.

Hükûmet: Tek başına çözüm değil

Kabine, yeni düzenlemenin tek başına yeterli olmayacağını vurguluyor. Hükûmete göre bu uygulama, aile içi şiddeti azaltmaya dönük daha geniş bir stratejinin parçası olmalı.

Araştırmalara göre böyle bir sistemin işe yaraması için açık kurallar, yeterli hizmet kapasitesi, etkili mağdur desteği ve kurumlar arasında güçlü bilgi paylaşımı gerekiyor.

Hollanda’da sorun büyük. 2024 Aile İçi Şiddet ve Cinsel Sınır İhlalleri Yaygınlık İzleme Raporu’na göre, 16 yaş ve üzerindeki kişilerin yüzde 9’u son bir yılda aile içi şiddet mağduru olduğunu bildirdi. Bu oran yaklaşık 1 milyon 300 bin kişiye karşılık geliyor.

Mecliste yavaş ilerleme eleştirisi

Yeni yasa hazırlığına rağmen milletvekilleri, hükûmetin aile içi şiddetle mücadelede yavaş kaldığını düşünüyor.

Çarşamba günü Temsilciler Meclisi’nde yapılan görüşmede neredeyse tüm partiler, kadınlara ve çocuklara yönelik şiddet belirtilerinin neden hâlâ kaçırıldığını ya da yanlış ele alındığını sordu.

Tartışmada geçen yıl Vlaardingen’de bir koruyucu aile yanında ağır istismara uğrayan kız çocuğu vakası da gündeme geldi. Stadskanaal’da iki çocukla ilgili uyarı işaretlerinin kaçırılmış olabileceği yönündeki son kaygılar da eleştirileri artırdı.

JA21’den Ingrid Coenradie, ilerleme sağlanamamasına tepki gösterdi. “Artık yeter” diyen Coenradie, hükûmetten derhâl adım atmasını istedi.

Coenradie, çocuklarla ilgili en küçük kaygı sinyalinde bile 48 saat içinde pedagojik denetim yapılmasını önerdi.

“Geçen yılki soruları yine soruyoruz”

GroenLinks-PvdA’dan Lisa Westerveld, Vlaardingen’deki koruyucu aile vakasına atıf yaparak, “Nasıl oluyor da geçen yıl sorduğumuz soruları yeniden soruyoruz?” dedi.

Söz konusu vakada çocuk, koruyucu ailesinin ağır istismarı sonucu komaya girmişti.

CDA hükûmet çerçevesinde bakım politikasından sorumlu Bakan Mirjam Sterk ise devam eden eylem planlarını ve hazırlık aşamasındaki girişimleri anlattı. Sterk’e göre çözüm, kurumlar içinde yapısal ve kültürel değişim gerektiriyor.

Sterk, “Kurumlar aynı dili konuşmaya başlamalı” dedi.

“Yara bandı değil, sistem değişikliği gerekiyor”

Sterk, hiçbir şey yapılmadığı yönündeki eleştirileri kabul etmedi. Ancak sorunun son derece karmaşık olduğunu söyledi.

Bakan, “Parlamentonun bazen yara bandı uygulamak istediği izlenimine kapılıyorum. Oysa mesele, işlemeyen ve değiştirilmesi gereken bir sistemle ilgili” dedi.

Sterk, hiçbir şey yapılmadığı görüşüne katılmadığını, ancak sistemin değişmesi gerektiğini kabul ettiğini belirtti.

VVD’den Bente Becker ise bakana artık planların ötesine geçme çağrısı yaptı. Becker, “Parlamento olarak bunu 4 yıldır dinliyoruz” dedi.

Fail evden uzaklaştırılsın çağrısı

Görüşmeye katılan 9 parti arasında, benzer tartışmaların sürekli tekrarlanmasının kabul edilemez olduğu konusunda geniş uzlaşı oluştu.

Milletvekilleri, çocukların korunması için bürokrasinin zamanında müdahalenin önüne geçmemesi gerektiğini vurguladı.

VVD’den Bente Becker ve D66’dan Marijke Synhaeve’nin de aralarında bulunduğu bazı milletvekilleri, şiddet şüphesi olduğunda koruma önceliğinin mağdurlardan yana kurulması gerektiğini söyledi.

Mecliste birçok isim, “Şiddet yaşandığında evden ayrılmak zorunda kalan mağdur değil, fail olmalı” görüşünü dile getirdi.

Yeni yasa hazırlığı, Hollanda’da aile içi şiddetle mücadelede daha erken uyarı, daha hızlı müdahale ve mağduru merkeze alan koruma politikası arayışının parçası olarak görülüyor.