Hollanda’da DigiD alarmı

Hollanda’da milyonlarca kişinin kullandığı dijital kimlik sistemi DigiD için dikkat çeken bir uyarı geldi. de Volkskrant’ın haberine göre Logius’un baş gizlilik sorumlusu Pieter van Oordt, devletin kritik bilişim sağlayıcılarından Solvinity’nin ABD merkezli Kyndryl tarafından devralınmasının, Hollandalıların kişisel verilerini Amerikan makamlarının erişimine açabileceğini söyledi. Van Oordt, bu adımın DigiD sisteminin uzun süre devre dışı bırakılması riskini de beraberinde getirebileceğini savundu.

Dava hazırlığı başladı

Van Oordt, hem ulusal verilerin güvenliğinin hem de ülkenin temel dijital kimlik altyapısının tehlikeye gireceğini belirterek hükûmete karşı dava açmaya hazırlandığını açıkladı. Uyarısının, kurum içi güvenlik analizine dayandığı belirtildi.

Tartışmanın merkezinde, DigiD’yi yöneten Hollandalı bilişim şirketi Solvinity’nin Kyndryl’e satılması planı bulunuyor. Devir için Ekonomi Bakanı Heleen Herbert’in onayı gerekiyor. Van Oordt, “Daha basit anlatamam: ABD, DigiD’yi uzun süre kapatabilir ve gizli bilgi taleplerinde bulunabilir” dedi.

“Tüm yurttaşların verileri etkilenebilir”

Van Oordt’a göre bu satış gerçekleşirse DigiD ve MijnOverheid sistemi ABD hukukunun alanına girecek. Bu da Hollanda’daki tüm yurttaşlara ait ayrıntılı kişisel bilgilerin Amerikan makamlarının erişimine açılması riskini doğuracak.

Haberde, ABD kurumlarının Cloud Act ve Foreign Intelligence Surveillance Act gibi düzenlemeler üzerinden veri talep edebileceği, yaptırım araçlarıyla da hizmet sağlayıcıya erişimi engelleyebileceği belirtildi.

MijnOverheid üzerinden her yıl yaklaşık 100 milyon resmî mektup gönderiliyor. Bu yazışmalarda aile yapısı, isimler, yaşlar, adresler, araç kayıtları, sosyal yardım bilgileri, vergi borçları ve öğrenci finansmanı gibi hassas bilgiler yer alıyor.

Parlamento ile paylaşılmayan rapor

Logius’un 24 Kasım’da İçişleri Bakanlığı ile paylaştığı, ancak parlamentoya gönderilmeyen iç güvenlik değerlendirmesi de kaygıları güçlendirdi. Raporda, mevcut sistem mimarisi nedeniyle “platformun, tedarikçinin verilere ya da kişisel bilgilere erişimini ve hizmetin kullanılabilirliğini etkilemesini tamamen engelleyecek şekilde teknik olarak kapatılamayacağı” sonucuna varıldı.

Aynı raporda, alınabilecek önlemlerin de yeterli olmayacağı ifade edildi. Raporda, Logius’un uygulayabileceği önlemlerin tam güvence sağlamadığı ve çok sayıda sistem için çok büyük çaba gerektireceği belirtildi. Van Oordt da ek tedbirlerin DigiD’de kesinti yaşanmasını ve hukuka aykırı veri kullanımını önlemeye yetmeyeceğini söyledi.

17 milyon kişi kullanıyor

DigiD, Hollanda’nın dijital altyapısının omurgası olarak görülüyor. Yaklaşık 17 milyon kullanıcı, devlet hizmetlerine, hastanelere ve emeklilik fonlarına bu sistem üzerinden erişiyor. Günde yaklaşık 2 milyon giriş işlemi yapılıyor.

Mart ayında Radar Panel tarafından 28 binden fazla kişiyle yapılan ankette, DigiD kullanıcılarının yüzde 87’si sistem ABD kontrolüne geçerse kullanmayı bırakacağını söyledi. DigiD olmadan kamu hizmetlerine erişmeye çalışanların yüzde 75’i ise bunu her durumda başaramadığını belirtti.

“İçeride sonuç alamadım”

Van Oordt, endişelerini İçişleri Bakanlığı içinde defalarca dile getirdiğini ancak sonuç alamadığını söyledi. de Volkskrant’a konuşan Van Oordt, en üst düzey bürokratik kademelere yapılan başvuruların çözüm getirmediğini, İçişleri Bakanlığı’ndan sorumlu devlet sekreterine de erişemediğini anlattı. Kamuoyuna çıkmasının son çare olduğunu belirten Van Oordt, siyasetçileri toplum üzerinden bilgilendirmek ve satışı durdurmak istediğini söyledi.

İçişleri Bakanlığı sözcüsü ise süreçle ilgili şu anda yeni bir gelişme olmadığını açıkladı. Bakanlık, Van Oordt’un hukuki seçeneklerinin devlet avukatının görüşü de alınarak incelendiğini, ancak önerdiği çözümün uygulanabilir bulunmadığını bildirdi.

Ekonomi Bakanlığı da satışın durumu hakkında yorum yapmadı ve şu aşamada açıklanacak yeni bir gelişme olmadığını duyurdu.

Devletin başka kurumları da etkilenebilir

Satış süreci, şubat ayında parlamentoya gönderilen mektupta belirtilen üç ayrı inceleme hattı üzerinden değerlendiriliyor. Tüketici ve Pazar Kurumu ile Yatırım Tarama Bürosu’nun da inceleme yaptığı belirtildi. Rekabet kurumu ise devre daha önce onay verdi.

Habere göre hükûmet yetkilileri, Solvinity ve Kyndryl arasında veri güvenliğine yönelik ek önlemler için görüşmeler sürüyor. Ancak üst düzey bir kamu kaynağı, açık piyasa ilkesi nedeniyle böyle satışları durduracak hukuki araçların sınırlı olduğunu söyledi.

Aynı kaynak, daha geniş bir jeopolitik değişime de dikkat çekti. Devlet içinde hâlâ ABD’yi önemli bir müttefik olarak gören bir yaklaşım bulunduğunu, ancak ittifakların hızla değiştiğini belirtti.

Tartışma yalnızca İçişleri Bakanlığı ile sınırlı değil. Solvinity’nin, Ulusal Polis, Savcılık, yargı ve Amsterdam Belediyesi için de bilişim sistemleri yönettiği ifade ediliyor. Bu nedenle olası satışın etkisinin, yalnızca DigiD ile sınırlı kalmayacağı değerlendiriliyor.