Hollanda’da akaryakıta tavan fiyat çağrısı

Hollanda’da ana muhalefet partisi GroenLinks-PvdA (Yeşil Sol - İşçi Partisi ittifakı), benzin ve dizel için azami fiyat uygulanmasını istedi. Parti yönetimi, bunun sürücüler üzerindeki enerji fiyatı baskısını hafifleteceğini savunuyor.

Parti lideri Jesse Klaver, Hollandalı sürücülerin Orta Doğu’daki savaşın faturasını doğrudan ödememesi gerektiğini söyledi. Klaver’e göre akaryakıt fiyatları Hollanda’da Belçika’ya kıyasla daha hızlı yükseldi.

Belçika modeli örnek gösterildi

Muhalefetin önerdiği sistem, Belçika’daki uygulamaya benziyor. Belçika’da akaryakıt için azami fiyat sistemi 1970’lerdeki petrol krizinden beri kullanılıyor. Hollanda’da ise pompa fiyatları büyük petrol şirketlerinin tavsiye ettiği seviyelere göre oluşuyor. Belçika’da fiyatlar hükûmetle yapılan görüşmeler sonucu belirleniyor.

İki ülke arasındaki farkın litre başına yaklaşık 70 sente ulaşması, sınır hattında yaşayan Hollandalılar için Belçika’ya gidip depo doldurmayı cazip hâle getirdi.

Avrupa’da benzer örnekler var

Slovenya ve Lüksemburg gibi bazı Avrupa ülkelerinde de akaryakıtta tavan fiyat uygulanıyor. Yunanistan ile Macaristan da İran geriliminin ardından bu ay geçici fiyat sınırları getirdi.

Bu nedenle GroenLinks-PvdA, Hollanda’nın da benzer bir adım atabileceğini savunuyor.

Merkez Bankası temkinli

Hollanda Merkez Bankası ise akaryakıt fiyatlarındaki yükselişin etkisini ciddi görüyor. Banka, durumu sarı alarm ile koyu sarı alarm arasında tanımladı. Ancak şu aşamada genel ve herkesi kapsayan destek önlemlerine sıcak bakmıyor.

Merkez Bankası Başkanı Olaf Sleijpen, enerji fiyatlarındaki artış için telafi tartışmalarını anladığını söyledi. Ancak önce bu yükselişin haneler üzerindeki gerçek etkisinin görülmesi gerektiğini belirtti.

Sleijpen’e göre genel vergi indirimi gibi önlemler çok etkili olmayabilir. Ayrıca böyle bir yardımın ihtiyacı olmayan kişilere de gitmesi riski bulunuyor.

Klaver vergi indirimi istemiyor

Jesse Klaver de vergi indirimi yoluna karşı çıktı. Ona göre bu durumda yük yine genel olarak vergi mükelleflerinin sırtına binecek. Klaver, çözümün kamu kaynaklarından yeni bir destek paketi dağıtmak değil, petrol şirketlerinin kâr marjlarını bir miktar aşağı çekmek olduğunu söyledi.

Böylece Hollanda’da tartışma iki çizgide toplanmış durumda. Bir tarafta fiyatlara doğrudan sınır getirilmesini isteyen muhalefet var. Diğer tarafta ise genel destek adımlarına mesafeli duran ve yardımın yalnızca gerçekten ihtiyaç duyanlara yönelmesini savunan ekonomi çevreleri bulunuyor.