Hollanda yatırım politikasında rota değiştiriyor

Hollanda hükûmeti, yenilikçi şirketlerin finansman sorununu çözmek ve yurt dışına taşınmalarını önlemek için ulusal yatırım kurumu kurmaya hazırlanıyor. Devletin yeni yapıya 3,3 milyar avro aktarması planlanıyor.

NOS’un sızdırılan Prinsjesdag bütçe belgelerine dayandırdığı haberine göre amaç, özellikle büyüme aşamasındaki Hollandalı şirketlerin ülkede kalmasını ve yatırımlarını burada sürdürmesini sağlamak.

Hollanda böylece birçok Avrupa ülkesinde uzun süredir kullanılan kamu destekli yatırım bankası modeline yönelmiş olacak.

Avrupa’da var, Hollanda’da yoktu

Yaklaşık 70 ekonomist ve bilim insanından oluşan bir grup daha önce Hollanda’ya böyle bir yatırım bankası kurulması çağrısında bulunmuştu.

Uzmanlar, Hollanda’nın Avrupa’da bu konuda istisna haline geldiğini belirtiyor. Almanya’da KfW, İtalya’da Cassa Depositi gibi kamu destekli yatırım kuruluşları uzun süredir faaliyet gösteriyor. Fransa ve Portekiz’de de benzer kurumlar bulunuyor.

Hollanda’da İkinci Dünya Savaşı’nın ardından yeniden yapılanmayı finanse etmek amacıyla bir yatırım bankası kurulmuştu. Daha sonra NIBC Bank’a dönüşen bu yapı yakın zamanda ABN Amro bünyesine katıldı.

Mevcut fonlara ek olarak kurulacak

Hollanda’da şirketlere yatırım yapan Invest-NL gibi kamu fonları bulunuyor. Ancak yeni ulusal yatırım kurumu bunların yerine geçmeyecek, mevcut yapıların yanında faaliyet gösterecek.

Ekonomi Bakanı Heleen Herbert, yenilikçi şirketlerin Hollanda’da büyüyebilmesi için mevcut kaynakların yeterli olmadığını söyledi.

Herbert’e göre devletin koyacağı başlangıç sermayesi özel yatırımcılar açısından da güvence oluşturacak. Böylece girişim sermayesi fonlarının, emeklilik fonlarının ve bankaların da projelere para aktarması hedefleniyor.

Devlet 1 koyacak, özel sektör daha fazlasını getirecek

Ekonomist Roel Beetsma’ya göre yenilikçi projelerin önemli bir bölümü yüksek risk taşıdığı için özel yatırımcılar tek başlarına finansman sağlamaktan kaçınıyor.

Devletin projelere ortak olması bu riski azaltabilir. Böylece kamu tarafından yatırılan sınırlı miktardaki sermaye, özel sektörden çok daha büyük miktarda finansmanı harekete geçirebilir.

Yeni yatırım kurumunun siyasetten yeterince bağımsız olması halinde bazı yatırımların doğrudan devlet bütçe açığına yansımaması da mümkün olabilir.

Özellikle biyoteknoloji şirketleri para bulamıyor

Hükûmetin desteklemek istediği alanların başında biyoteknoloji geliyor. Bu sektör, Hollanda’nın gelecekte ekonomik ve toplumsal açıdan kritik gördüğü dört temel alandan biri.

Ancak özellikle küçük ve orta ölçekli biyoteknoloji şirketleri finansman bulmakta zorlanıyor.

Leiden merkezli Vitroscan şirketinin yöneticisi Willemijn Vader, 5 milyon avroya kadar olan yatırımlar için Hollanda’da sermaye bulmanın son derece güç olduğunu söyledi.

Vader, çalışma zamanının yaklaşık dörtte üçünü şirketine finansman bulmaya ayırdığını belirtti.

Emeklilik fonları küçük yatırımlarla ilgilenmiyor

Sorunun nedenlerinden biri de Hollanda’daki büyük yatırımcıların tercihleri.

Beetsma’ya göre emeklilik fonlarının yatırım yapabilecek büyük miktarda parası bulunuyor. Ancak bu fonlar genellikle 100 milyon avronun üzerindeki büyük yatırımlarla ilgileniyor.

Büyümek için birkaç milyon avroya ihtiyaç duyan şirketler ise finansman sisteminde arada kalıyor.

Şirketlerin gözü ABD’ye kayıyor

Finansman bulamayan yenilikçi Hollanda şirketlerinin bir bölümü büyümek için yurt dışına yöneliyor.

Ekonomi Bakanı Herbert, şirketlerin Hollanda’da yeterli sermaye bulamadıkları için başka ülkelere taşındıklarını gördüklerini söyledi.

Özellikle ABD, girişim sermayesinin çok daha kolay bulunabilmesi nedeniyle teknoloji ve biyoteknoloji şirketleri için güçlü bir çekim merkezi.

Vitroscan yöneticisi Vader da yatırımcıların kendisine yönelttiği ilk sorulardan birinin “Amerika’ya ne zaman taşınacaksınız?” olduğunu anlattı.

Hollanda hükûmeti, kurulacak ulusal yatırım kurumuyla bu eğilimi tersine çevirmeyi ve yenilikçi şirketleri ülkede tutmayı hedefliyor.