Hollanda psikolojik şiddeti suç saymaya hazırlanıyor

Hollanda hükûmeti, aile içi şiddetle mücadelede önemli bir adım atmaya hazırlanıyor. Adalet Bakanı David van Weel’in sunduğu yasa tasarısıyla, psikolojik şiddet ve zorlayıcı kontrol ilk kez ceza kanununda ayrı suç olarak tanımlanacak.

Tasarıya göre bir kişinin partnerini küçük düşürmesi, korkutması, yalnızlaştırması ya da sistemli şekilde baskı altına alması suç kapsamına girecek. Böylece şiddetin yalnızca fiziksel değil, psikolojik de olabileceği kanunda açıkça kabul edilecek.

Ölümden önce müdahale hedefleniyor

Hollanda’da mevcut sistemde psikolojik şiddet her zaman suç sayılmıyor. Bu nedenle polis ve savcılık, bazı ağır vakalarda bile sınırlı hareket edebiliyor.

Adalet Bakanı Van Weel, psikolojik şiddetin mağdurlar üzerinde ciddi sonuçlar doğurduğunu belirterek, mevcut durumda güvenlik güçlerinin ve yargının yeterince erken müdahale edemediğini söyledi. Yeni düzenlemeyle amaç, aile içi şiddet ölümcül hâle gelmeden önce devreye girebilmek.

İngiltere 2015’te, İrlanda ise 2019’da zorlayıcı kontrolü suç kapsamına almıştı. Uzmanlar ve kadın hakları savunucuları, bu davranış biçimini kadın cinayetlerinin sık görülen ön işaretlerinden biri olarak değerlendiriyor.

Hollanda’da her yıl yaklaşık 43 kadın, cinsiyeti nedeniyle öldürülüyor. Bu da ortalama her sekiz günde bir kadın cinayeti anlamına geliyor.

Ev içi şiddet ağırlaştırıcı neden olacak

Tasarı yalnızca psikolojik şiddeti suç saymakla sınırlı değil. Aile içi şiddet ya da zorlayıcı kontrol geçmişi bulunan bazı öldürme vakalarında, mahkemelere cinayetle aynı ağırlıkta ceza verme yolu da açılacak.

Buna göre tasarı kabul edilirse, önceden tasarlama kanıtlanamasa bile aile içi şiddet örüntüsünün ardından gelen bazı öldürme vakalarında hâkimler müebbet ya da 30 yıla kadar hapis cezası verebilecek.

Bu düzenleme, özellikle tasarlama unsurunun ispatlanamadığı ancak uzun süreli baskı ve şiddetin bulunduğu dosyalardaki boşluğu kapatmayı hedefliyor.

Şikâyet şartı kalkabilecek

Yasa teklifi, savcıların bazı vakalarda mağdurun resmî şikâyeti olmasa bile harekete geçmesine de imkân tanıyacak. Takip ve zorlayıcı kontrol suçlarında soruşturma açmak için mağdurun ayrıca şikâyetçi olması gerekmeyebilecek.

Tasarıda bir başka dikkat çeken başlık da cinsel görüntüler üzerinden tehdit. Bir kişinin özel cinsel görüntülerini paylaşmakla tehdit edilmesi, yani ‘sextortion’, ayrı bir suç olarak tanımlanacak.

Kadın cinayetleri baskısı etkili oldu

Düzenleme, Hollanda’da kadın cinayetleri ve aile içi şiddet dosyalarında devletin geç müdahale ettiği yönündeki eleştirilerin ardından geldi. Geçen yaz Rotterdam’da yaklaşık bin kişinin katıldığı yürüyüşte bu konuda daha etkili önlemler talep edilmişti.

Savcılar da daha önce kontrolcü davranışlar ve boğma girişimlerinin, kadın cinayetlerinden önce görülen ciddi uyarı işaretleri olduğunu belirtmişti. Buna rağmen bu işaretlerin birçok dosyada yeterince dikkate alınmadığı eleştirisi yapılıyordu.

Tasarı için danışma süreci 10 hafta sürecek. Bu sürecin ardından düzenlemenin parlamentoda ele alınması bekleniyor.

Aile içi ya da cinsel şiddete maruz kalanlar Hollanda’da Veilig Thuis hattından gizli danışmanlık alabiliyor. Acil durumlarda 112 aranması gerekiyor.