Hollanda Merkez Bankası: Avrupa daha bağımsız olmalı

Hollanda Merkez Bankası, artan küresel belirsizlikler karşısında hem Hollanda’nın hem de Avrupa’nın daha güçlü, daha dayanıklı ve daha bağımsız bir yapıya kavuşması gerektiğini açıkladı. Banka, bazı alanlarda dışa bağımlılığın azaltılmasının artık ekonomik ve siyasi bir zorunluluk hâline geldiğini vurguladı.

Bankaya göre bu değişim yalnızca dış dünyaya daha az bağlı olmak anlamına gelmiyor. Aynı zamanda Avrupa ekonomisinin büyüme kapasitesinin artırılması gerektiğine de işaret ediyor.

Enerji fiyatları yeniden baskı yaratabilir

Merkez Bankası, gaz ve petrol fiyatlarındaki sert yükselişin Hollanda’da enflasyonu yeniden belirgin biçimde artırabileceğini söyledi. Ancak bu etkinin, 2022’deki enerji krizindeki kadar ağır olmayacağı değerlendiriliyor.

Buna rağmen en kötü senaryoda, hükûmet ek önlem almazsa ekonomik büyümenin ciddi biçimde yavaşlayabileceği uyarısı yapıldı. Banka, yüksek enerji fiyatlarının hanelerin harcanabilir gelirini de aşağı çektiğini belirtti. En ağır darbeyi ise yine düşük gelirli kesimlerin alacağı ifade edildi.

Avrupa kendi iç engellerini kaldırmalı

Merkez Bankası’na göre Avrupa Birliği ülkeleri, gereksiz kuralları ve ticaret engellerini azaltırsa önemli bir kazanç sağlayabilir. Banka, 450 milyon nüfusuyla Avrupa Birliği’nin dünyanın en büyük ticaret bloğu ve ikinci büyük ekonomisi olduğunu hatırlattı. Ancak ulusal kurallardaki farklar nedeniyle bu potansiyelin tam kullanılmadığını söyledi.

Aynı sorun finans piyasalarında da görülüyor. Parçalı yapı yüzünden umut vadeden yeni şirketlerin sık sık Hollanda’dan ya da Avrupa Birliği’nden ayrıldığı belirtiliyor. Oysa Avrupa genelinde hanehalkı hesaplarında yaklaşık 10 trilyon avro tasarruf bulunduğuna dikkat çekiliyor.

Hollanda’ya da açık uyarı

Merkez Bankası, Hollanda hükûmetine de doğrudan mesaj verdi. Buna göre ülkede iş gücü verimliliğinin artık yüzde 0,5 düzeyinde sıkışıp kalmaması, yüzde 1’e çıkarılması gerekiyor.

Banka ayrıca büyümeyi yavaşlatan kronik sorunların çözülmesini istedi. Azot kirliliği, tıkanan konut piyasası, aşırı yük altındaki enerji şebekesi, eğitim ve araştırmaya yetersiz yatırım ile eskimiş vergi ve sosyal yardım sistemi bu sorunlar arasında sayıldı.

Genel destek yerine hedefli yardım çağrısı

Merkez Bankası Başkanı Olaf Sleijpen, enerji faturalarını düşürmek için herkesi kapsayan genel destek paketlerine karşı çıktı. Sleijpen, enerji fiyatlarındaki yükseliş için telafi tartışmalarını anladığını söyledi. Ancak önce bunun haneler üzerindeki gerçek etkisinin görülmesi gerektiğini savundu.

Sleijpen’e göre örneğin akaryakıt vergisini 10 sent düşürmek insanları gerçekten rahatlatmayabilir. Ayrıca böyle bir destek, ihtiyacı olmayan kişilere de gitmiş olur. Bu nedenle bir yardım yapılacaksa, onun gerçekten ihtiyaç duyanlara ulaşması gerektiğini söyledi.

Orta Doğu savaşı faturaları büyütebilir

Hollanda’da siyasetçiler, Orta Doğu’daki savaş nedeniyle artan enerji faturalarına karşı hükûmetin daha fazla adım atmasını istiyor. Ancak Merkez Bankası, bu tür önlemlerin kamuya çok pahalıya mal olabileceği uyarısında bulundu.

Bankanın verdiği genel mesaj net: Avrupa ve Hollanda, hem enerji şoklarına hem de ekonomik kırılganlıklara karşı daha hazırlıklı olmak zorunda. Bunun yolu da kısa vadeli panik önlemlerinden çok, daha bağımsız ve daha üretken bir ekonomik yapı kurmaktan geçiyor.