Boşanma dosyalarında ‘yakın ilişki terörü’

Hollanda’da boşanma davalarında yıllarca sıradan “çekişmeli ayrılık” gibi ele alınan bazı dosyalar, şimdi çok daha ağır bir şiddet biçimi olarak değerlendirilmeye başladı. Pointer’ın haberine göre hâkimler ve sosyal hizmet uzmanları, yakın ilişki terörü olarak tanımlanan sistematik şiddet ve kontrol biçimine karşı daha dikkatli davranıyor.

Yakın ilişki terörü, ağır aile içi şiddetin bir türü olarak görülüyor. Bu yapıda bir taraf, çoğu durumda erkek partner, diğerini baskı, izolasyon, manipülasyon ve cinsel şiddet yoluyla denetim altında tutuyor. Uzmanlar, bu tür şiddetin kadın cinayeti riski açısından da ciddi bir uyarı işareti olduğuna dikkat çekiyor.

Yıllarca yanlış sınıflandırıldı

Geçmişte mahkemeler ve sosyal hizmet birimleri, bu dosyaları çoğunlukla ‘yüksek çatışmalı boşanma’ olarak değerlendirdi. Bu nedenle ortak velayet, ebeveynler arasında iş birliği ve arabuluculuk gibi yöntemler öne çıktı.

Çocuk hâkimi Susanne Tempel, geriye dönüp baktığında bunun doğru bir yaklaşım olmadığını söyledi. Pointer’a konuşan Tempel, çocukların yararını öncelemesi gerekirken bunu her zaman başaramadığını belirtti. Tempel, bazı çocukları güvenli olmayan bir ebeveynle görüşmeye zorlamış olabileceğini kabul etti.

“Şiddet boşanmadan sonra da sürüyor”

Aile hukuku avukatı Ingrid Vledder, yakın ilişki terörüne daha fazla dikkat gösterilmesini olumlu bulduğunu söyledi. Ancak ona göre ilerleme çok yavaş.

Vledder, boşanmadan 8 yıl sonra bile eski partnerinin baskısı altında yaşamaya devam eden çok sayıda kadınla çalıştığını anlattı. Ona göre bu baskı çoğu zaman çocuklar üzerinden sürdürülüyor.

Tarafsızlık yaklaşımı eleştiriliyor

Vledder, hâkimler ile bakım ve destek kurumlarında çalışan uzmanların bu konuda yeterli bilgiye sahip olmamasının ciddi sonuçlar doğurduğunu söyledi. Ebeveynler arasında iş birliğini her koşulda koruma yaklaşımının, kadınlar ve çocuklar için tehlikeli durumlar yarattığını belirtti.

Pointer’a göre Vledder, sosyal hizmet uzmanlarının çoğu zaman ‘tarafsız kalma’, ‘taraf tutmama’ ve ‘olguları araştırmama’ anlayışıyla eğitildiğini söyledi. Ona göre bu yaklaşım, yakın ilişki terörü uygulayan kişinin elini güçlendiriyor. Çünkü böylece baskı ve şiddet sürmeye devam ediyor.

Yargıda farkındalık artıyor

Hâkim Susanne Tempel ise yargı içinde bu konuda farkındalığın son dönemde belirgin biçimde arttığını söyledi. Ona göre alandaki değişim artık daha hızlı ilerliyor.

Yine de Tempel, geçmişte yargı ve sosyal hizmetlerde yeterli bilgi bulunmadığı için sonuç alamayan kadınların yaşadığı hayal kırıklığını anladığını söyledi. Bunun acı bir gerçek olarak ortada durduğunu vurguladı.

Avrupa Konseyi de eleştirdi

İnsan hakları alanındaki yükümlülükleri izleyen Avrupa Konseyi de kısa süre önce Hollanda’nın yakın ilişki terörüne yaklaşımını eleştirdi. Çocuk Koruma Kurulu’ndan Bianca Poldervaard, Pointer’a yaptığı açıklamada bu eleştirileri ciddiye aldıklarını söyledi.

Poldervaard, bu tür ailelerle çalışan tüm kurumların birlikte daha iyi bir sistem kurması gerektiğini belirtti. Ülke genelinde bu alanda yeni girişimlerin başlatıldığını, kendi kurumlarının da bu çalışmalara tam katılım sağladığını ifade etti.