Retailleau’dan radikal reform planı: Avrupa hukukuna karşı “anayasal kalkan"

Fransa’da 2027 cumhurbaşkanlığı seçimi yaklaşırken Cumhuriyetçiler’in lideri Bruno Retailleau kapsamlı bir anayasa değişikliği planı açıkladı. Retailleau, seçilmesi halinde ilk büyük reformunun anayasa değişikliği olacağını söyledi.

Public Sénat’ın Le Figaro’ya verilen röportajdan aktardığına göre Retailleau, mevcut sistemi “derinden yeniden kurmak” ve kendi ifadesiyle “masayı devirmek” istiyor.

Planın 2027’de göreve başlamasının hemen ardından parlamentoya sunulması, aynı yılın sonbaharında ise referanduma götürülmesi öngörülüyor.

Göç ve güvenlik referanduma götürülebilecek

Retailleau, Fransız Anayasası’nın referandumları düzenleyen 11. maddesini değiştirmek istiyor.

Yeni sistemde göç, güvenlik, adalet, eğitim ve bazı toplumsal konular doğrudan halkoyuna sunulabilecek.

Ortak girişimli referandum için gerekli imza sayısının da yaklaşık 5 milyondan 2,5 milyona düşürülmesi planlanıyor.

Retailleau’ya göre bu düzenleme vatandaşların siyasi kararlar üzerindeki etkisini artıracak.

Anayasa Mahkemesi kararına karşı yeniden halkoylaması

Planın en tartışmalı maddelerinden biri Anayasa Konseyi’nin iptal ettiği yasalarla ilgili.

Retailleau, parlamentodan geçen bir düzenlemenin Anayasa Konseyi tarafından iptal edilmesi durumunda Cumhurbaşkanı’na konuyu yeniden halka götürme imkânı verilmesini istiyor.

Alternatif olarak konu, Ulusal Meclis ve Senato’nun birlikte toplandığı Kongre’nin önüne getirilebilecek.

Retailleau bu modeli, halkın gerektiğinde “sansürü sansürleyebilmesi” olarak tanımlıyor.

Avrupa hukukuna karşı “anayasal kalkan”

Retailleau’nun bir diğer önerisi ise Fransa hukukunun bazı durumlarda Avrupa hukukunun önüne geçmesini sağlayacak bir “anayasal kalkan”.

Özellikle göç ve güvenlik alanlarında Avrupa ve uluslararası mahkemelerin kararlarının Fransız parlamentosunun hareket alanını daralttığını savunuyor.

Bu düzenlemenin kabul edilmesi halinde Fransa’nın Avrupa Birliği hukuku ve uluslararası yükümlülükleriyle ilişkisi konusunda ciddi hukuki tartışmalar yaşanması bekleniyor.

Göçmen sayısına üst sınır istiyor

Retailleau ayrıca anayasaya “Cumhuriyet düzeni şartı” adı verilen yeni bir metin eklemeyi planlıyor.

Bu metinde güvenlik, laiklik, vatandaşlık ve göç konusunda yeni ilkeler yer alacak.

Plan kapsamında Fransız vatandaşlığına geçişte uyum şartlarının sertleştirilmesi, göçmen kabulüne yıllık üst sınır getirilmesi ve suç işleyen ya da ciddi tehdit oluşturduğu değerlendirilen yabancıların sınır dışı edilmesinin kolaylaştırılması öngörülüyor.

Bazı suçlara asgari ceza gündemde

Öneriler arasında ağır suçlar için asgari cezaların yeniden gündeme getirilmesi de bulunuyor.

Cezaevlerindeki güvenlik önlemlerinin artırılması ve cezasını tamamladığı halde tehlikeli olduğu değerlendirilen bazı kişilerin gözetim altında tutulabilmesi de planın parçaları arasında.

Retailleau, bütün bu değişikliklerin devletin hareket alanını genişleteceğini ve siyasi kararların son sözünün Fransız halkına ait olmasını sağlayacağını savunuyor.

Ancak plan, kuvvetler ayrılığı, hukuk devleti, Avrupa Birliği hukuku ve Fransa’nın uluslararası yükümlülükleri açısından kapsamlı tartışmaları da beraberinde getirecek.