Maaşlar şeffaflaşıyor: İş ilanlarında ücret aralığı açıklanacak

Fransa’da çalışanların maaşlar konusunda daha fazla bilgiye ulaşmasını sağlayacak yeni yasa için ilk adım atıldı. Hükûmet, Avrupa Birliği’nin ücret şeffaflığı direktifini Fransız hukukuna aktarmayı amaçlayan yasa tasarısını Bakanlar Kurulu’na sundu.

Düzenlemenin temel amacı, kadınlarla erkekler arasındaki ücret farkını azaltmak. Çalışma Bakanı Jean-Pierre Farandou, "Ücretler hakkında konuşabilmeliyiz, bu bir tabu değil" diyerek düzenlemeyi 'adil, dengeli ve modern' olarak nitelendirdi.

İş ilanlarında maaş aralığı yer alacak

Tasarı kabul edilirse şirketler, iş ilanlarında teklif edilen maaşın veya maaş aralığının ne olduğunu belirtmek zorunda kalacak. Böylece adaylar daha başvuru aşamasında pozisyon için ne kadar ücret öngörüldüğünü görebilecek.

İşverenler ayrıca aynı işi veya eşdeğer değerde işi yapan kadın ve erkek çalışanların ücret seviyelerine ilişkin verileri düzenli olarak açıklamak zorunda olacak.

Çalışan maaşını diğerleriyle karşılaştırabilecek

Yeni sistem hem özel sektörü hem de kamu çalışanlarını kapsayacak. Çalışanlar, aynı veya eşdeğer işi yapan diğer çalışanların ücret seviyeleriyle kendi maaşlarının nasıl karşılaştırıldığını işverenlerinden sorabilecek.

Ancak bireysel çalışanların maaşları açıklanmayacak. Çalışma Bakanlığı, kişilerin başka bir çalışanın tek tek ne kadar kazandığını öğrenemeyeceğini özellikle vurguluyor. Paylaşılacak bilgiler, belirli çalışan gruplarındaki ortalama veya karşılaştırılabilir ücret seviyeleri üzerinden verilecek.

50 ve üzeri çalışanı olan şirketler kapsama girecek

Tasarıdaki mevcut düzenlemeye göre yeni yükümlülükler en az 50 çalışanı bulunan şirketleri kapsayacak. Bu sınır, Fransa’da hâlihazırda kullanılan mesleki eşitlik endeksindeki uygulamayla aynı olacak.

Şirketlerin hangi sıklıkta bildirim yapacağı ise çalışan sayısına ve iş kategorilerine göre değişecek.

Açıklanamayan ücret farkında düzeltme istenecek

Aynı veya eşdeğer işi yapan kadın ve erkekler arasında gerekçelendirilemeyen önemli bir maaş farkı tespit edilirse şirketlerden düzeltici önlemler almaları istenecek.

Ancak tasarının mevcut halinde, ücret farkının bulunması tek başına doğrudan para cezası getirmiyor. Buna karşılık şirketlerin vermek zorunda oldukları ücret bilgilerini yayımlamamaları halinde mali yaptırım uygulanabilecek.

Kadınlar ortalama yüzde 22 daha az kazanıyor

Fransa Ulusal İstatistik ve Ekonomik Araştırmalar Enstitüsü’nün 2024 verilerine göre özel sektörde kadınların ortalama maaşı erkeklerden yüzde 22 daha düşük.

Bu farkın bir bölümünde kadınların daha fazla yarı zamanlı çalışması etkili. Çalışma süreleri eşitlendiğinde fark yüzde 14’e geriliyor. Aynı işyerinde aynı işi yapan çalışanlar karşılaştırıldığında ise ücret farkı yüzde 3,6 olarak hesaplanıyor.

Kamu çalışanlarında genel ücret farkı yüzde 10 seviyesinde. Çalışma süresi eşitlendiğinde bu oran yüzde 8’e, benzer görevler karşılaştırıldığında ise yüzde 2’ye düşüyor.

Fransızların yüzde 70’i şirketleri şeffaf bulmuyor

Hükûmet için yapılan Ifop araştırmasına göre Fransızların yüzde 70’i şirketlerin maaşlar konusunda yeterince şeffaf olmadığını düşünüyor.

Çalışanların yüzde 29’u ise hayatlarının bir döneminde ücret ayrımcılığına uğradığına inandığını söylüyor. Bu görüş kadınlarda erkeklere göre daha yaygın.

Sendikalar yetersiz, işverenler ağır buluyor

Tasarı daha şimdiden hem sendikaların hem de işveren örgütlerinin eleştirileriyle karşı karşıya. CFDT, düzenlemede hâlâ temel güvencelerin eksik olduğunu savunuyor. CGT de çalışanların korunması açısından tasarının yeterince ileri gitmediği görüşünde.

İşveren örgütleri ise yeni bildirim yükümlülüklerinin şirketler açısından bürokrasiyi ve maliyeti artıracağını savunuyor. Medef, parlamentodaki görüşmeler sırasında düzenlemenin sadeleştirilmesini isterken, orta ölçekli şirketleri temsil eden Meti sürecin askıya alınması çağrısı yaptı.

Yıl sonunda Senato'ya gelecek

Fransa, AB’nin 2023’te kabul ettiği ücret şeffaflığı direktifini ulusal hukukuna aktarmak için belirlenen haziran ayı süresini kaçıran ülkeler arasında bulunuyor.

Hükûmet, tasarının yıl sonunda veya gelecek yılın başında Senato’da oylanmasını hedefliyor. Ardından metnin Ulusal Meclis’e gelmesi planlanıyor. Çalışma Bakanı Farandou, parlamentodaki takvimin sıkışık olduğunu ancak düzenlemenin mevcut yasama dönemi bitmeden kabul edilmesinin hâlâ mümkün olduğunu söyledi.