Fransız sömürgelerinde siyasi tablo değişiyor

Fransa’nın sömürdüğü bölgelerde yapılan yerel seçimler, tek bir ortak sonuç üretmedi. Ancak Pasifik’ten Hint Okyanusu’na, Karayipler’den Güney Amerika kıyılarına kadar birçok bölgede seçmen, yerel dengeleri yeniden kurdu. Bazı yerlerde eski isimler yerini korudu, bazı yerlerde ise yıllardır değişmeyen siyasi yapılar sarsıldı.

Yeni Kaledonya’da ayrılıkçılık ekseni yine belirleyici oldu

Yeni Kaledonya’da seçimlerin ana hattını yine bağımsızlık tartışması belirledi. Başkent Nouméa ve çevresinde Fransa’yla bağların sürmesini savunan adaylar güçlü çıktı. Belediye Başkanı Sonia Lagarde yaklaşık yüzde 62 oyla yeniden seçildi. Buna karşılık daha küçük bazı yerleşimlerde tablo karıştı. Özellikle kuzeydeki Koné’de, yıllardır bağımsızlık yanlılarının elinde olan siyasi denge değişti. Buna rağmen Kanak bağımsızlık hareketi, kendi güçlü bölgelerinde varlığını korudu. Sonuçlar, Paris’te görüşülmesi beklenen tartışmalı Bougival Anlaşması etrafındaki çekişmeyi de yeniden alevlendirdi.

Fransız Polinezyası’nda özerklik yanlıları üstün kaldı

Fransız Polinezyası’nda ise Fransa içinde kalmayı, ama güçlü yerel yetkileri savunan özerklik yanlısı partiler ağırlığını korudu. Başkent Papeete’de bu çizgiye yakın bir aday parçalı yarıştan galip çıktı. Takımadalar genelinde de benzer bir eğilim öne çıktı. En dikkat çekici istisna ise Faa’a oldu. Burada bağımsızlık yanlısı deneyimli siyasetçi Oscar Temaru kalesini korudu.

Réunion’da sol güç kazandı, Mayotte’te değişim öne çıktı

Hint Okyanusu’ndaki Réunion Adası seçimlerin en belirgin siyasi kaymalarından birine sahne oldu. Özellikle Le Tampon’da sosyalist Boyun Eğmeyen Fransa (LFI) çizgisindeki Alexis Chaussalet’nin kazanması sembolik önem taşıdı. Sol, bu kentte İkinci Dünya Savaşı’ndan bu yana ilk kez yönetimi aldı. Zaferde sağ içindeki bölünmenin de etkili olduğu belirtiliyor. Mayotte’te ise 2024’teki Chido Kasırgası sonrası seçmen değişim istedi. Çok az sayıda belediye başkanı koltuğunu koruyabildi. Bazı eski yerel yöneticiler yıllar sonra geri döndü. Ancak seçimler tamamen sorunsuz geçmedi; usulsüz vekâlet oyları iddiaları üzerine soruşturma başlatıldı.

Guadeloupe ve Martinique’te farklı mesajlar çıktı

Karayipler’de en çarpıcı sonuçlardan biri Guadeloupe’ta geldi. Bölgenin tanınmış merkez sol isimlerinden Ary Chalus, ekonomik açıdan önemli Baie-Mahault kentinin kontrolünü kaybetti. Seçmen, bağımsız merkezci aday Michel Mado’ya yöneldi. Bu sonuç Chalus için ciddi bir siyasi darbe olarak yorumlandı. Ancak adanın genelinde görevdeki belediye başkanlarının büyük bölümü yerini korudu. Martinique’te ise hem devamlılık hem yenilenme görüldü. Başkent Fort-de-France’ta mevcut belediye başkanı Didier Laguerre az farkla yeniden seçildi. Buna karşılık ada genelinde yeni belediye başkanları öne çıktı ve kadın belediye başkanı sayısında belirgin artış yaşandı. Bu tablo, 2024’te hayat pahalılığı protestoları ve şiddet olaylarıyla sarsılan adada siyasetin yavaş da olsa değiştiğine işaret etti.

Fransız Guyanası’nda kuşak değişimi öne çıktı

Güney Amerika kıyısındaki Fransız Guyanası’nda seçimlerin en dikkat çekici sonucu Saint-Laurent-du-Maroni’den geldi. 34 yaşındaki eski milletvekili Lénaïck Adam, yıllardır yerel siyasete hâkim olan isimleri geride bırakarak belediye başkanı seçildi. Bu sonuç, bölgede kuşak değişiminin hızlandığı yönünde yorumlandı.

Ortak tablo: Paris’ten uzakta siyaset canlı

Genel tablo, Fransız sömürgelerinde tek bir siyasi dalga olmadığını gösteriyor. Tarih, kimlik ve ekonomik sıkıntılar her bölgede farklı sonuçlar üretti. Yine de ortak bir çizgi var; seçmenler yerel siyaseti doğrudan şekillendirmeye devam ediyor. Paris’ten uzak görülen bu bölgelerde siyaset yalnızca canlı değil, aynı zamanda sonuç üretme gücünü de koruyor.