Fransa’da tarım reformu yeniden Meclis’te

Fransa’da hükûmetin acil tarım yasa tasarısı yeniden Ulusal Meclis’e geldi. Tasarı, çiftçilerin geçen kış ülke genelinde düzenlediği protestoların ardından hazırlandı.

Hükûmet, düzenlemenin ekonomik ve çevresel baskı altında olan tarım sektörüne somut çözümler sunacağını savunuyor. Ancak tasarı, pestisit kullanımı, su depolama projeleri ve hayvancılığın geleceği gibi başlıklarda sert tartışmalara yol açıyor.

Tarım Bakanı Annie Genevard, Le Figaro’da kaleme aldığı yazıda tasarıyı ekolojik aciliyet ile üretim aciliyeti arasında bir uzlaşma yasası olarak tanımladı. Bakan, milletvekillerine görüşmeleri engellememe çağrısı yaptı ve tasarının sabote edilmesinin çiftçiler tarafından hakaret olarak görüleceğini söyledi.

2 bin 200 değişiklik önergesi

Tasarı için şimdiden yaklaşık 2 bin 200 değişiklik önergesi verildi. Bunlardan bazılarının usul gerekçesiyle kabul edilmeyebileceği belirtiliyor.

Görüşmeler için ek süre ayrıldı. Ancak Meclis takvimi nedeniyle tartışmaların başka yasa teklifleriyle birkaç kez kesintiye uğraması bekleniyor. Nihai oylamanın şu an için 2 Haziran’da yapılması planlanıyor.

Hükûmete yakın milletvekilleri, tasarının kabul edilmesinin kolay olmayacağını kabul ediyor. Sol partiler, bazı maddelerin çevre koruma kurallarını zayıflatacağını savunuyor. Aşırı sağcı Ulusal Birlik ise önlemlerin Fransız çiftçilerini korumak için yetersiz olduğunu ileri sürüyor.

Bir sağcı milletvekili, “Ulusal Birlik ve aşırı sol bu tasarıyı kürsü olarak kullanacak” değerlendirmesini yaptı.

Pestisit tartışması yeniden alevlendi

Tasarıdaki en sert tartışma başlıklarından biri pestisitler olacak. Muhalefet milletvekilleri, metinde önemli bir eksiklik olduğunu savunuyor. Tartışmanın merkezinde Fransa’da yasaklı olan asetamiprid adlı böcek ilacı var.

Bu ilacın yeniden kullanımına kapı açan girişim, geçen yaz Anayasa Konseyi tarafından engellenmişti. Ancak güçlü çiftçi sendikası FNSEA, konunun ertelenmeden yeniden ele alınmasını istiyor.

Tarım Bakanı Genevard, TF1 kanalında yaptığı açıklamada mevcut tasarının bitki koruma ürünlerinin yeniden devreye alınmasını kapsamadığını söyledi. Bakan, bu konuda paralel yürüyen ayrı bir parlamenter girişim bulunduğunu belirtti.

Buna rağmen asetamiprid tartışmasının Senato görüşmelerinde yeniden gündeme gelmesi bekleniyor. Muhafazakâr Senatör Laurent Duplomb, ilacı daha geniş tarım reformu sürecine tekrar dâhil etmek istediğini açıkça belirtti.

İthal ürünlere yasak yetkisi

Mevcut tasarı, pestisitlerin yeniden kullanımından çok haksız rekabet iddiasına odaklanıyor.

Hükûmet, Avrupa Birliği içinde yasaklanan pestisit kalıntılarını içeren gıda ürünlerinin ithalatını engelleyebilmek istiyor.

Bu adım, Fransız çiftçilerin sık sık dile getirdiği ‘bizden istenen çevre standartları ithal ürünlere uygulanmıyor’ eleştirisine yanıt olarak sunuluyor.

Su depolama projeleri gerilim yaratıyor

Bir diğer tartışmalı başlık su yönetimi. Tasarı, su depolama projeleri için çevresel izin verilmeden önce kamu toplantısı düzenleme zorunluluğunu kaldırmayı öngörüyor. Destekçilere göre bu adım, uzun süredir bekleyen projelerin hızlanmasını sağlayacak.

FNSEA ve Fransa’nın ikinci büyük çiftçi sendikası Coordination Rurale, çok sayıda projenin bürokratik belirsizlikte takılı kaldığını savunuyor.

Eleştirmenler ise hükûmeti çevreye zarar verebilecek mega rezervuarları ve endüstriyel ölçekte tarımı teşvik etmekle suçluyor.

Çevre maddeleri geri dönebilir

Meclis komisyonu, yasa tasarısından iki tartışmalı maddeyi çıkardı. Ancak bu maddelerin Genel Kurul görüşmelerinde yeniden gündeme gelebileceği belirtiliyor.

Bunlardan biri, daha önce değişime uğramış sulak alanlarda kalkınma projeleri için ödenmesi gereken telafi yükümlülüklerinin azaltılmasını öngörüyordu.

Diğeri ise içme suyu havzalarının korunmasıyla ilgiliydi.

Çiftçi gelirleri de masada

Tasarı yalnızca çevre ve üretim başlıklarıyla sınırlı değil. Hükûmet, çiftçilerin kırılgan hâle gelen gelirlerini de güçlendirmek istiyor.

Metindeki bir bölüm, üretici örgütlerinin büyük sanayi ve perakende gruplarıyla pazarlık gücünü artırmayı amaçlıyor.

Sol eğilimli Confédération Paysanne sendikası, tasarının geneline eleştirel yaklaşsa da bu bölüme temkinli destek veriyor.

Komisyonda yapılan değişikliklerle, ticari pazarlıklarda tedarikçilere baskı yapmak için siparişleri azaltmakla suçlanan büyük perakendecilere yönelik yaptırımlar ve yükümlülükler artırıldı.

Perakende sektörü ise düzenlemeye tepkili. Büyük market grupları, milletvekillerine gönderdikleri yazıda sistemin daha katı hâle geleceğini ve bunun birkaç çokuluslu şirketin yararına olacağını savundu.

Çiftlik hırsızlığına daha ağır ceza

Tasarıda ceza hukuku boyutu da bulunuyor. Çiftliklerden yakıt, tarım makinesi ve ekipman çalınmasına karşı cezaların ağırlaştırılması planlanıyor.

Hükûmet bu maddeyi, özellikle kırsal bölgelerde artan hırsızlık şikâyetlerine yanıt olarak sunuyor.

Seçim öncesi son büyük tarım hamlesi olabilir

Tasarı, 2027 cumhurbaşkanlığı seçimi kampanyası başlamadan önce tarım alanında yapılacak son büyük düzenlemelerden biri olarak görülüyor.

Bu nedenle görüşmeler yalnızca teknik bir yasa tartışması olmayacak. Tarımın geleceği, çevre standartları, kırsal öfke ve gıda egemenliği gibi başlıklar, seçim öncesi siyasî mücadele alanına dönüşmüş durumda.