Fransa'da protestolar hükûmete geri adım attırdı! 5 milyar avroluk paket açıklandı

Fransa'da öğrencilerin başlattığı ve kısa sürede ülke geneline yayılan protestoların ardından hükûmet geri adım attı. Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron'un göstericilerin taleplerini meşru bulduğunu açıklamasının ardından eğitim sistemine yönelik yeni reform paketi duyuruldu.

SRF ve NOS'un haberlerine göre hükûmet, okul ve üniversite binalarının yenilenmesi için toplam 5 milyar avroluk finansman sağlamayı, yeni öğretmenler işe almayı ve üniversiteye giriş sistemini değiştirmeyi taahhüt etti.

Ancak protestocular açıklanan önlemleri yeterli bulmadı. Ülke genelinde yeni gösteriler için çağrılar yapılırken, hükûmet şiddet olaylarının tekrarlanması durumunda daha sert güvenlik önlemlerinin gündeme gelebileceği uyarısında bulundu.

Eğitime 5 milyar avroluk kaynak ayrılacak

Fransa Eğitim Bakanı Édouard Geffray ve Yükseköğretim Bakanı Philippe Baptiste, okulların fiziki koşullarını iyileştirmeyi amaçlayan yeni önlemleri açıkladı.

Plana göre 2030 yılına kadar liselerin onarılması ve modernleştirilmesi için yerel yönetimlere uygun koşullarda toplam 4 milyar avroluk kredi sağlanacak. Üniversite binalarının yenilenmesi için de 2029 yılına kadar 1 milyar avroluk kaynak ayrılacak.

Öğrencilerin başlıca şikâyetleri arasında eski ve bakımsız okul binaları, kalabalık sınıflar, öğretmen eksikliği ve ağır ders yükü bulunuyor.

Hükûmet, liselerde sınıf mevcutlarını azaltmak için 500 yeni öğretmen istihdam etmeyi planlıyor. Lise eğitiminin 'Seconde' olarak adlandırılan kademesinde sınıflar en fazla 28 öğrenciden oluşacak. Bazı büyük kentlerde bu sınıflarda öğrenci sayısı hâlen 35'i aşıyor.

Ayrıca daha önce planlanan bazı öğretmen kadrosu iptalleri geri çekilecek.

Üniversiteye giriş sistemi değişiyor

Reform paketinin en önemli başlıklarından biri, uzun süredir eleştirilen 'Parcoursup' adlı üniversiteye yerleştirme sistemi.

Öğrenciler, mevcut sistemde üniversitelerin hangi ölçütlere göre başvuru kabul ettiğinin yeterince açık olmadığını ve fırsat eşitsizliği yaşandığını savunuyor.

Hükûmet, Parcoursup sistemini 2028 sonbaharında başka bir uygulamayla değiştirmeyi taahhüt etti. O tarihe kadar seçim ölçütleri daha şeffaf hâle getirilecek. Başvurusu reddedilen öğrencilere ret gerekçesi de bildirilecek.

Üniversitelerdeki kontenjanlar ise 15 bin artırılacak. Böylece daha fazla gencin yükseköğretime erişmesi hedefleniyor.

Öğrenciler eylemleri sürdürecek

Eğitim bakanları, dün Başbakan Sébastien Lecornu ile öğrenci ve üniversite temsilcilerinin katıldığı bir görüşme gerçekleştirdi.

Görüşmenin ardından öğrenci örgütleri, hükûmetin açıkladığı önlemleri olumlu karşıladıklarını ancak taleplerinin tamamının karşılanmadığını belirtti.

Öğrenci temsilcileri, "Henüz bütün sorunlar çözülmedi" diyerek 31 Ekim Cumartesi günü yeniden sokağa çıkacaklarını açıkladı.

Fransa'daki protestolar eylül ayında Paris banliyölerinde öğrencilerin eğitim koşullarına tepki göstermesiyle başlamıştı. Daha sonra sendikalar, çiftçiler ve 'Sarı Yelekliler' hareketinin de katılmasıyla eylemler hükûmetin ekonomi politikalarına karşı geniş çaplı gösterilere dönüştü.

Geçen hafta sonu ülke genelinde yüz binlerce kişi sokaklara çıktı.

2 bin 300'den fazla kişi gözaltına alındı

Protestolar sırasında bazı kentlerde şiddet olayları da yaşandı. Özellikle 17 Ekim'deki gösterilerde yağma, kundaklama ve polisle çatışmalar meydana geldi.

Yetkililere göre olaylarda yüz milyonlarca avroluk maddi hasar oluştu. 2 bin 300'den fazla kişi gözaltına alındı.

Hükûmet, yeni olayları önlemek amacıyla geçen hafta gösteri hakkına önemli kısıtlamalar getirdi. Bazı bölgelerde gece sokağa çıkma yasağı uygulanırken, belirli kent merkezlerinde gösteriler yasaklandı.

Geçen hafta sonundaki protestolar sırasında 70 bin polis görevlendirildi. İçişleri Bakanı Laurent Nuñez, bu önlemler sayesinde yeni yağmaların önlendiğini savundu.

Cumhurbaşkanı Macron, 31 Ekim'deki gösterilerin ve sendikaların 5 Kasım'da düzenleyeceği ülke çapındaki eylemlerin risk taşıdığını belirtti.

Macron, şiddetin devam etmesi durumunda olağanüstü hâl ilan edilmesi ihtimalini de dışlamadı. Böyle bir karar, polise önleyici arama ve kişilerin belirli sürelerle evlerinde kalmasını zorunlu tutma gibi ek yetkiler sağlayabilir.

Ekonomide güven 13 yılın en düşük seviyesinde

Protestolar sürerken Fransa ekonomisine ilişkin endişeler de büyüyor.

Reuters'ın Fransa Ulusal İstatistik Enstitüsünün (INSEE) verilerine dayandırdığı haberine göre tüketici güven endeksi ekim ayında 5 puan düşerek 80'e geriledi. Bu, Haziran 2013'ten bu yana kaydedilen en düşük seviye.

Ekonomistler endeksin 85 puanda sabit kalmasını bekliyordu. Uzun dönem ortalaması 100 olan göstergenin 80'e düşmesi, hanelerin ekonomiye yönelik beklentilerindeki belirgin kötüleşmeye işaret ediyor.

Araştırmaya göre son 12 ayda fiyatların ciddi biçimde yükseldiğini düşünenlerin oranını gösteren endeks 8 puan arttı. Bu göstergede eylül ayında da 6 puanlık yükseliş yaşanmıştı.

Vatandaşların geçmiş dönemdeki kişisel mali durumlarına ilişkin değerlendirmesi 9 puan, gelecek döneme ilişkin beklentisi ise 6 puan geriledi. İşsizliğin artmasından endişe duyanların oranını gösteren endeks de 5 puan yükseldi.

Tasarruf yapmak için mevcut dönemi uygun bulanların oranında ise 6 puanlık düşüş kaydedildi.

Böylece Fransa'da eğitim sistemindeki sorunlarla başlayan toplumsal hareketlilik, hayat pahalılığına ve hükûmetin ekonomi politikalarına yönelik tepkilerle birleşirken, halkın ekonomik geleceğe duyduğu güven de son 13 yılın en düşük seviyesine geriledi.