Fransa’da 8 Mart’ta aşırı sağ uyarısı: Kadın hakları tehlikede

Fransa’da yaklaşık 100 kuruluş, 8 Mart Dünya Emekçi Kadınlar Günü dolayısıyla ülke genelinde gösteri çağrısı yaptı. Çağrıyı yapan örgütler, aşırı sağın yükselişinin kadınların yıllar içinde kazandığı hakları tehdit ettiğini söyledi.

Pazar günü Paris, Bordeaux, Lille ve Marsilya gibi büyük kentlerin yanı sıra Saint-Malo gibi daha küçük yerleşimlerde de yürüyüşler düzenlenecek. Paris’te ana yürüyüşün saat 14.00’te kentin kuzeydoğusundaki Stalingrad’dan başlayıp Kuzey Garı üzerinden République Meydanı’na ulaşması planlanıyor.

“Aşırı sağ herkes için hak kaybı demek”

Kadın Hakları Ulusal Kolektifi’nden Anne Leclerc, aşırı sağın yükselişinin yalnızca kadınlar için değil, toplumun geneli için hak kaybı anlamına geldiğini söyledi. Leclerc, buna örnek olarak ABD’de Donald Trump döneminde yaşanan gelişmeleri gösterdi.

Kadın örgütleri, muhafazakâr siyasetin güç kazandığı dönemlerde ilk hedef alınan alanların kadın hakları ve cinsellik temelli özgürlükler olduğuna dikkat çekiyor. Fransa Aile Planlaması Hareketi’nden Sarah Durocher de bu nedenle Fransa’da alarma geçtiklerini söyledi.

Durocher, özellikle kürtaja erişimde son dönemde daha fazla sorun yaşandığını belirtti. Kadın derneklerine göre bunun başlıca nedenleri kaynak yetersizliği ve bazı yerel kliniklerin kapanması.

Kadına yönelik şiddet de gündemde

Gösterilerde öne çıkacak başlıklardan biri de cinsel ve cinsiyetçi şiddet olacak. Fransa’da açıklanan son resmî veriler, mevcut ya da eski partner kaynaklı ölümcül şiddetin 2024’te arttığını ortaya koydu. Buna göre ülkede her gün üçten fazla kadın cinayeti ya da kadın cinayeti girişimi yaşandı.

Fransa hükûmeti, kadınlara yönelik şiddeti azaltmak amacıyla 53 maddelik bir çerçeve yasa paketi açıkladı. Ancak kadın örgütleri bunu yeterli bulmuyor. Aktivistler, yılda 3 milyar avroluk özel bütçe ayrılmasını ve önleme, eğitim, mağdura destek ve faillerin cezalandırılmasını birlikte ele alan daha kapsamlı bir yasa çıkarılmasını istiyor.

Kadın Hakları Ulusal Kolektifi’nden Suzy Rojtman, mevcut mevzuatın parçalı olduğunu ve tutarlı bir bütünlük taşımadığını söyledi. Rojtman, artık daha güçlü bir siyasî irade gösterilmesi gerektiğini vurguladı.

Ücret eşitsizliği de protestolarda öne çıkacak

8 Mart gösterilerinde kadın erkek ücret farkı da önemli başlıklardan biri olacak. Fransa, Avrupa Birliği’nin ücret şeffaflığı düzenlemesini ulusal hukuka aktarmaya hazırlanıyor.

Fransa Ulusal İstatistik Enstitüsü verilerine göre kadınlar 2024 yılında özel sektörde erkeklerden ortalama yüzde 21,8 daha az kazandı. Bu farkın başlıca nedenleri arasında kadınların daha çok yarı zamanlı işlerde çalışması ve düşük ücretli mesleklerde yoğunlaşması gösteriliyor.

Aşırı sağcı kadın grubuna tepki

Aşırı sağcı kadın kimlikçi grup Nemesis de Paris’in batısında ayrı bir gösteri düzenleyeceğini açıkladı. Bazı organizatörler daha önce bu grubun ana yürüyüşlerden dışlanmasını istemişti.

Yürüyüşü düzenleyenler, Nemesis’i feminizmi ırkçı amaçlarla kullanmakla suçladı. Anne Leclerc ise grubun ayrı bir gösteri yapacak olmasını “rahatlatıcı” diye değerlendirdi. Leclerc, ana gösterilerin savunduğu değerlerle bu grubun çizgisinin örtüşmediğini söyledi.

Katılımın yine yüksek olması bekleniyor

Geçen yıl organizatörler, Paris’te 120 bin, ülke genelinde ise 250 bin kişinin gösterilere katıldığını açıklamıştı. Polis ise Paris’teki katılımı 47 bin olarak duyurmuştu. Bu sayı bile bir önceki yıla göre neredeyse iki kat artış anlamına gelmişti.

Bu yıl da Fransa’daki 8 Mart gösterilerinin, kadın hakları, şiddet, kürtaj hakkı ve ücret eşitsizliği başlıkları etrafında kitlesel bir siyasî mesaj vermesi bekleniyor.