Fransa'da 1,6 milyon kadına doğum kontrol hapı uyarısı

Fransa’da ilaç güvenliğinden sorumlu ANSM, desogestrel içeren doğum kontrol haplarını kullanan yaklaşık 1,6 milyon kadını bilgilendirme kararı aldı. Nedeni, ilacın uzun süre kullanımının çoğunlukla iyi huylu bir beyin tümörü olan menenjiyom riskini düşük düzeyde artırdığını gösteren araştırma sonuçları.

'Antigone', 'Cerazette', 'Elfasette' ve 'Optimizette' gibi desogestrel içeren haplar, Fransa’da kullanılan doğum kontrol haplarının yaklaşık yarısını oluşturuyor.

Beş yıl kullanımda risk artıyor

Epi-Phare tarafından yapılan geniş kapsamlı araştırmaya göre desogestrel kullananlarda menenjiyom gelişme riski genel olarak düşük kalıyor. Tahminlere göre yaklaşık her 67 bin kullanıcıdan birinde bu riskle bağlantılı bir menenjiyom görülüyor.

Ancak kullanım süresi uzadıkça oran yükseliyor. Beş yıldan uzun süre desogestrel kullananlarda yaklaşık her 17 bin kişiden birinde menenjiyom görülebileceği hesaplandı.

Risk özellikle 45 yaşın üzerindeki kadınlarda ve daha önce 'Androcur', 'Lutényl' veya 'Lutéran' gibi menenjiyom riskiyle ilişkilendirilen başka progestinleri kullananlarda daha yüksek.

ANSM: Doğum kontrol yöntemi sorgulanmıyor

ANSM Tıbbi Direktörü Dr. Isabelle Yoldjian, açıklanan verilerin desogestrel içeren doğum kontrol yöntemlerinden genel olarak vazgeçilmesi anlamına gelmediğini vurguladı. Yoldjian, "Bu doğum kontrol yöntemi hiçbir şekilde sorgulanmıyor" dedi.

Uzmanlara göre desogestrel içeren haplar özellikle östrojen kullanması uygun olmayan kadınlarda önemli bir seçenek olmaya devam ediyor. Doğum sonrası dönemde ve emzirme sırasında da sık tercih ediliyor.

Lille Üniversite Hastanesi’nden jinekolog Dr. Geoffroy Robin de yarar-risk dengesinin hâlâ oldukça olumlu olduğunu belirtti. Doğum kontrol haplarının istenmeyen gebelikleri önlemenin yanı sıra endometriozis kaynaklı ağrıları azaltabildiği ve bazı kanser türlerine karşı koruyucu etkiler sağlayabildiği hatırlatıldı.

Hap kullanan kadınların oranı yarıya indi

Fransa’da doğum kontrol haplarının kullanımı son 20 yılda önemli ölçüde geriledi. Inserm verilerine göre 2005’te 18-49 yaş arasındaki kadınların yarısından fazlası hap kullanırken, bu oran 2023’te yüzde 26,8’e düştü.

18-29 yaş grubunda ise hap hâlâ en yaygın yöntemlerden biri. Ancak kullanım oranı 2016’daki yüzde 54,3 seviyesinden 2023’te yüzde 36,6’ya geriledi.

Uzmanlar, özellikle 2013’te üçüncü ve dördüncü nesil doğum kontrol haplarının bazı damar hastalıklarıyla ilişkilendirilmesinin ardından hormonal yöntemlere karşı güvensizliğin arttığını belirtiyor.

Spiral hapı geçti

Fransa’da 18-49 yaş grubunda en fazla kullanılan doğum kontrol yöntemi artık spiral. Inserm’in 2023 verilerine göre kadınların yüzde 27,7’si spiral kullanıyor.

Prezervatif de özellikle gençler arasında yaygınlığını koruyor. 18-29 yaş grubundaki kadınların yüzde 22,3’ü prezervatifi doğum kontrol yöntemi olarak kullandığını belirtiyor.

Erkeklerde kalıcı doğum kontrol yöntemi olan vazektomi de hızla yaygınlaşıyor. Epi-Phare verilerine göre Fransa’da yapılan vazektomi sayısı 15 yılda 26 kat artarak 2025’te 57 bin 666’ya ulaştı.

Uzmanlardan düzenli değerlendirme çağrısı

Uzmanlar, yeni uyarının doğum kontrol hapını kullananların tedaviyi kendi kendilerine bırakması gerektiği anlamına gelmediğini belirtiyor. Kullanılan yöntemin yaş, sağlık durumu ve kişisel risklere göre düzenli olarak doktor, ebe veya jinekologla değerlendirilmesi öneriliyor.

ANSM özellikle 35 yaşından itibaren kişinin geçmişte kullandığı hormonal tedavilerin gözden geçirilmesini tavsiye ediyor. Desogestrel kullanımında ortaya çıkan menenjiyom riskinin düşük olduğu ancak uzun süreli kullanım ve yaş ilerledikçe daha dikkatli değerlendirilmesi gerektiği belirtiliyor.