Trump’ın ardından Putin de Pekin’de

ABD Başkanı Donald Trump’ın Pekin ziyaretinden birkaç gün sonra Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin de Çin’e gitti. Putin’in uçağı akşam saatlerinde Pekin’e indi ve Rus lider tören kıtasıyla karşılandı.

İki günlük ziyaret, uluslararası kamuoyu tarafından yakından izlenecek. Kremlin Sözcüsü Dmitri Peskov, görüşmelerin Çin Devlet Başkanı Şi Cinping’in davetiyle yapıldığını ve iki ülke arasındaki ayrıcalıklı stratejik ortaklığın genişletilmesinin hedeflendiğini açıkladı.

Putin ve Şi’nin çarşamba günü ikili ilişkilerin yanı sıra uluslararası ve bölgesel sorunları ele alması bekleniyor. Putin’in programında Çin Başbakanı Li Qiang ile görüşme de bulunuyor.

40 anlaşma imzalanacak

Moskova’dan yapılan açıklamalara göre Rusya ve Çin, ziyaret kapsamında yaklaşık 40 belge imzalayacak.

Bu anlaşmaların sanayi, ticaret, ulaşım ve inşaat gibi alanlarda iş birliğini kapsaması bekleniyor.

Ziyaretin ana başlıklarından biri de enerji olacak. Çin, Rusya için en önemli ticaret ortağı konumunda. Rusya ise Çin’e petrol ve gaz tedarikini daha da artırmak istiyor.

Gündemde Sibirya’nın Gücü 2 hattı var

Rusya, Çin’e gaz sevkiyatını artırmak için Sibirya’nın Gücü 2 adlı yeni boru hattını gündeme taşıyor.

Bu hatla Rusya’nın Çin’e hâlihazırda yaptığı büyük ölçekli gaz sevkiyatını daha da büyütmesi hedefleniyor.

Çin aynı zamanda Rus petrolünün de en önemli alıcılarından biri. Putin’in dış politika danışmanı Yuri Uşakov, yılın ilk çeyreğinde Rusya’dan Çin’e petrol sevkiyatının yüzde 35 artarak 31 milyon tona çıktığını söyledi.

İran savaşı ve Hürmüz Boğazı çevresindeki gerilim nedeniyle enerji güvenliği Çin açısından daha da önemli hâle geldi. Rusya’dan kara yoluyla ve boru hatlarıyla daha güçlü enerji akışı, Pekin’in deniz yollarındaki krizlere karşı kırılganlığını azaltabilir.

Rus heyetinde enerji devleri var

Putin’e ziyarette hükümet üyeleri, Rusya Merkez Bankası Başkanı Elvira Nabiullina ve büyük şirketlerin yöneticileri eşlik ediyor.

Heyette Gazprom Başkanı Aleksey Miller ve Rosneft Başkanı İgor Seçin de yer alıyor. Rusya’nın en zengin isimlerinden Gennadi Timçenko ve Oleg Deripaska’nın da heyette bulunduğu belirtildi.

Batı’nın Ukrayna savaşı nedeniyle uyguladığı yaptırımlar, Rus oligarkları ve büyük şirketleri Çin’le ticarete daha bağımlı hâle getirmiş durumda.

İran savaşı ve Trump ziyareti de masada

Trump’ın Pekin ziyaretinde de enerji başlığı önemli yer tutmuştu. ABD tarafına göre Şi, Çin’in Hürmüz Boğazı’na bağımlılığını azaltmak için daha fazla Amerikan petrolü alma fikrine ilgi göstermişti. Pekin bu bilgiyi ilk aşamada doğrulamadı.

Putin ile Şi’nin görüşmelerinde Rusya’nın Ukrayna’ya karşı yürüttüğü savaşın yanı sıra İran savaşının da gündeme gelmesi bekleniyor.

Kremlin ise Putin’in Çin ziyaretinin Trump’ın birkaç gün önceki Pekin temaslarıyla bağlantılı olmadığını savundu. Uşakov, ziyaret tarihinin şubat ayında belirlendiğini söyledi.

Kremlin’e göre ziyaretin bir diğer nedeni, Rusya ile Çin arasında iyi komşuluk ve dostane iş birliği anlaşmasının imzalanmasının 25’inci yılı.

Pekin dünya diplomasisinin merkezinde

Buna rağmen Kremlin, Putin’in Trump’ın Çin ziyaretine ilişkin bilgi almak istediğini de belirtti. Pekin de bu yorumu açıkça reddetmedi.

Rusya, Çin’in yakın müttefiklerinden biri; Çin ise İran için önemli bir ortak olarak görülüyor.

ARD muhabiri Jörg Endriss, tagesschau’ya yaptığı değerlendirmede, Çin ve Rusya’nın ABD’nin küresel üstünlüğüne karşı çıkma noktasında ortaklaştığını söyledi. Endriss’e göre Rusya ekonomik olarak zor durumda ve Çin’in Rus petrolü ile gazını satın almasına ihtiyaç duyuyor.

Çin devlet medyası ise kısa aralıklarla yapılan Trump ve Putin ziyaretlerini öne çıkarıyor. Global Times, Pekin’in giderek dünya diplomasisinin merkezlerinden biri hâline geldiğini yazdı.

Gazeteye konuşan Çinli dış politika uzmanı Li Haidong, Soğuk Savaş sonrası dönemde bir ülkenin ABD ve Rusya liderlerini aynı hafta içinde ağırlamasının son derece nadir olduğunu söyledi.

Li’ye göre hem Washington hem de Moskova’nın tüm farklılıklara rağmen Pekin’i ziyaret edilmesi gereken bir merkez olarak görmesi, yüksek sembolik anlam taşıyor.