İtalya’da otoyol sıkışıklığına ücret iadesi

İtalya’da otoyollarda uzun süre trafikte kalan sürücüler için yeni bir uygulama başladı. Artık belirli koşullarda, trafik sıkışıklığı nedeniyle geciken sürücüler ödedikleri otoyol ücretini geri isteyebilecek.

Uygulama, özellikle tatil dönemlerinde yoğun kullanılan İtalyan otoyollarında sürücüler için önemli bir değişiklik anlamına geliyor. Ancak iade hakkı her trafik sıkışıklığında geçerli olmayacak.

2 saatte yarı, 3 saatte tam iade

Yeni kurala göre sürücüler, otoyol çalışmasından kaynaklanan gecikmelerde ücret iadesi talep edebilecek.

Gecikme 2 saate kadar çıkarsa ödenen geçiş ücretinin yarısı geri alınabilecek. Gecikme 3 saati aşarsa ücretin tamamı iade edilecek.

Uygulama, demir yollarındaki gecikme tazminatına benzer bir sistem olarak değerlendiriliyor.

“Ücret ödeyen hizmet almalı”

İtalya’da otoyollardan sorumlu düzenleyici kurumun başkanı Nicola Zaccheo, uygulamanın gerekçesini hizmet kalitesiyle açıkladı.

Zaccheo, “Otoyol ücreti ödeyen kişi verimli bir hizmet alma hakkına sahiptir. Bu hizmet tam olarak sunulmuyorsa, bedelinin de tam ödenmesi gerekmez” dedi.

Ancak Zaccheo, iade hakkının çok sınırlı durumlarda uygulanacağını vurguladı.

Her sıkışıklıkta para iadesi yok

Yeni düzenleme, olağan dışı durumları kapsamıyor. Acil yol çalışmaları, ağır kazalar ya da aşırı hava olayları nedeniyle yaşanan gecikmelerde genel olarak iade yapılmayacak.

Zaccheo’ya göre bu tür durumlarda otoyol işletmecisinin doğrudan ve nesnel sorumluluğu bulunmuyor.

Bu nedenle iade hakkı esas olarak otoyol şantiyelerinden kaynaklanan, önceden planlı çalışmalar nedeniyle oluşan uzun gecikmeler için geçerli olacak.

Fişlerin saklanması gerekiyor

ADAC’tan Alexander Römer, İtalya’da otoyol kullanan sürücülere geçiş fişlerini saklamaları tavsiyesinde bulundu.

Römer, ücret iadesi başvurusu için belgelerin dijital olarak sisteme yüklenmesi gerektiğini hatırlattı.

Sürücüler, otoyola girerken aldıkları bilet ve çıkışta ödedikleri ücret belgesiyle, şantiye nedeniyle normalden çok daha uzun sürede yol aldıklarını kanıtlayabilecek.

20’den fazla işletmeci var

Uygulamada bazı zorluklar da bulunuyor. İtalya’da otoyolları 20’den fazla şirket işletiyor. En büyük işletmeci Autostrade per l’Italia.

Bu nedenle sürücülerin, kullandıkları otoyol bölümünden hangi şirketin sorumlu olduğunu bilmesi gerekiyor.

Yıl sonuna doğru iade başvurularının tek bir portal ya da uygulama üzerinden yapılabilmesi planlanıyor. Şimdilik başvurular ilgili otoyol işletmecisinin sistemi üzerinden yürütülecek.

Tüketici örgütlerinden zam uyarısı

Tüketici temsilcileri ise yeni uygulamanın yan etkilerine dikkat çekiyor. Gianluca D’Ascensio, otoyol işletmecilerinin iade maliyetlerini daha yüksek geçiş ücretleriyle yeniden sürücülere yansıtmasından endişe ediyor.

D’Ascensio, 2030’dan itibaren bunun mümkün olmayacağını belirtti. Ancak tüketici örgütleri, en başından itibaren bu maliyetlerin işletmeciler tarafından karşılanmasını istiyor.

D’Ascensio, “Bu masrafların baştan itibaren işletmeciler tarafından üstlenilmesini tercih ederdik. Çünkü sonuçta yaşanan sıkıntıdan onlar sorumlu” dedi.

Sürücü için kazanç mı, sıfır toplam mı?

İtalyan hükûmeti uygulamayı Avrupa’da bir ilk olarak sunuyor. Ancak tüketici örgütlerine göre sistem, otoyol ücretlerinin artması hâlinde sürücüler için gerçek bir kazanca dönüşmeyebilir.

İade hakkı, özellikle uzun şantiye gecikmelerinde sürücülere rahatlama sağlayabilir. Ancak uygulamanın kapsamının dar olması ve maliyetlerin ileride ücretlere yansıtılma ihtimali, düzenleme üzerindeki tartışmayı sürdürüyor.