İşsizlik ödeneği kesilenlerin beşte biri bile iş bulamadı!

Belçika’nın Flaman bölgesinde, yıl başında işsizlik ödeneğini kaybedenlerin beşte biri bile iş bulamadı. Flaman İstihdam Bakanı Zuhal Demir’in ofisinden paylaşılan verilere göre, düzenlemeden etkilenen 5 bin 73 iş arayandan 893’ü, yani yüzde 18’i çalışmaya başladı.

Sağlık ya da psikososyal sorunlar nedeniyle çalışamayacak durumda olduğu belirtilen kişiler hesap dışında bırakıldığında ise oran yüzde 24’e çıkıyor. Bu da, rakamların yalnızca işe dönüşü değil, sistemin dışında kalanların nasıl sayıldığına göre de değiştiğini gösteriyor.

Düzenleme dalga dalga uygulanıyor

Federal hükûmet, işsizlik ödeneğinden yararlanma süresini en fazla iki yıl ile sınırlayan düzenlemeyi yürürlüğe koydu. Uygulama bir anda değil, kademeli biçimde devreye alındı.

Buna göre 20 yıldan uzun süredir işsiz olanlar 1 Ocak’ta ödeneğini kaybetti. 8 ila 20 yıldır işsiz olanların ödeneği 1 Mart’ta kesildi. 2 ila 8 yıldır işsiz olanların da önümüzdeki aylarda aynı akıbetle karşılaşması bekleniyor.

Demir: İlk sonuçlar cesaret verici

Flaman İstihdam Bakanı Zuhal Demir, ilk verilerin umut verici olduğunu söyledi. Düzenleme ilk açıklandığında beklentinin, etkilenen her iki kişiden birinin yeniden işe dönmesi olduğu belirtildi.

Demir, önümüzdeki aylarda ödeneğini kaybedecek kişilerin iş piyasasından daha kısa süre uzak kaldığını, bu nedenle işe dönüşlerinin daha kolay olacağını savundu. Bu değerlendirme, reformun başarı ölçüsünü daha çok kaç kişinin işe döndüğü üzerinden kuruyor. Ancak işin niteliği, güvencesi ve kalıcılığı konusunda aynı netlik bulunmuyor.

Tasarruf büyüyor, tartışma da büyüyor

Ulusal İstihdam Dairesi RVA, bu reform sayesinde önümüzdeki 5 yılda işsizlik ödeneği ödemelerinde 11,3 milyar avro daha az harcama yapılacağını hesaplıyor. Tasarrufun bu yıl 1,7 milyar avro, 2030’da ise yıllık 2,5 milyar avro düzeyine çıkması bekleniyor.

Rakamlar kamu bütçesi açısından olumlu bir tablo gibi sunulsa da, mesele yalnızca merkezî kasadaki azalma değil. Çünkü bir kurumun harcamasını kısmak, sorunun ortadan kalktığı anlamına gelmiyor. Çoğu zaman yük sadece başka bir kuruma, belediyeye ya da doğrudan hanelerin omzuna kayıyor.

Sayıştay uyardı: Ekonomiye zarar verebilir

Geçen ay Sayıştay, bu düzenlemeden etkilenen kişilerin gelir kaybının kısa vadede ekonomi üzerinde olumsuz etki yaratabileceği uyarısında bulundu. Kurum ayrıca, etkilenenlerin üçte biri kadarının iş bulabileceği varsayımına da kuşkuyla yaklaştı.

Sayıştay, iş bulanların önemli bir bölümünün kalıcı ve uzun vadeli işlere yerleşemeyebileceğini de belirtti. Yani mesele yalnızca işe girip girmemek değil, bulunan işin ne kadar sürdürülebilir olduğu.

Belediyelerin yükü artabilir

Öte yandan sosyal yardım talebinin beklenenden daha fazla artabileceği belirtiliyor. Hükûmet, sosyal yardım ödemelerinden sorumlu yerel sosyal hizmet birimlerine tam telafi sözü verdi.

Belfius’un geçen yıl yayımladığı araştırmaya göre, bu düzenleme yerel yönetimlere 203 milyon avroya kadar ek maliyet çıkarabilir. Araştırmada, ödeneğini kaybedenlerin yüzde 30’unun belediyelere bağlı sosyal yardım merkezlerine başvurması hâlinde yaklaşık 16 bin ek kişinin destek istemek zorunda kalacağı ifade edildi. Bu oran yüzde 46’ya çıkarsa sayı 24 bine ulaşıyor.

İşe dönüş tek başına yeterli mi?

Ortaya çıkan ilk tablo, bazı kişilerin iş bulduğunu gösteriyor. Ancak aynı tablo, işsizliğin yalnızca bireysel çaba meselesi gibi ele alınmasının eksik kaldığını da ortaya koyuyor. Merkezî bütçede tasarruf sağlanırken, belediyelerin, sosyal yardım ağlarının ve güvencesiz işlerde çalışanların üzerindeki baskının artma ihtimali güçleniyor.

Bu nedenle reformun etkisi sadece kaç kişinin işe döndüğüyle değil, kaç kişinin daha kırılgan koşullara itildiğiyle de ölçülecek. Çünkü ödeneğin kesilmesi bir istihdam politikasından çok, geçim yükünün sessizce başka ellere devri anlamına geliyor.