Brüksel’de borç krizi: “Yunanistan’dan bile daha kırılgan”

Belçika’nın Brüksel Başkent Bölgesi’nde borç yükü giderek ağırlaşıyor. Bölge hükûmeti, 2029’da denk bütçeye ulaşmayı hedeflerken önümüzdeki yıllarda toplam borcun yaklaşık 3 milyar avro daha artması bekleniyor.

BRUZZ’un haberine göre Brüksel hükûmeti gelecek yıl 238 milyon avro tasarruf yapmayı ve 2029’da bütçe açığını tamamen kapatmayı planlıyor. Ancak hükûmet, yaklaşık 1 milyar avroluk yatırımı bütçe hesaplarının dışında tutmak istiyor.

Ekonomistler ise bu yöntemin bütçenin gerçek durumunu olduğundan daha iyi gösterebileceği uyarısında bulunuyor.

1 milyar avroluk yatırım bütçenin dışında tutulacak

Brüksel hükûmeti, Avrupa bütçe kurallarındaki 'kod 8' uygulamasından yararlanarak beş büyük yatırımı normal bütçe hesabının dışında bırakmayı planlıyor.

Bunlar arasında Brüksel Bölgesel Konut Şirketi’ne 400 milyon avroluk sermaye desteği, su şirketi Vivaqua’ya 180 milyon avro ve yeni kongre merkezi için Neo projesine 150 milyon avro bulunuyor.

Kanal Müzesi’nin tamamlanması için 60 milyon avro, sıfır faizli enerji kredileri için de 198 milyon avro ayrılması planlanıyor. Toplam tutar yaklaşık 1 milyar avroya ulaşıyor.

Ancak bu harcamaların bütçe dışında tutulabilmesi için Ulusal Hesaplar Enstitüsü’nün ve sonunda Avrupa Komisyonu’nun onayı gerekiyor. Hükûmetin yatırımların ileride ekonomik getiri sağlayacağını kanıtlaması gerekecek.

‘Bütçeyi olduğundan iyi gösteriyor’

Ekonomist Etienne de Callataÿ, 'kod 8' yönteminin bu ölçüde kullanılmasına karşı çıktı.

De Callataÿ, "İnsanların gözünün önüne kum atılıyor. Bütçenin iyi durumda olduğu izlenimi veriliyor ama gerçekte durum böyle değil" değerlendirmesinde bulundu.

Kamu maliyesi uzmanı Herman Matthijs de uygulamanın amacının büyük altyapı projelerini finanse etmek olduğunu belirterek, listelenen yatırımların tamamının bu kapsamda değerlendirilip değerlendirilemeyeceğini sorguladı.

Borç oranı yüzde 280’e çıkacak

Brüksel Bölgesi’nin borcu 2025 itibarıyla 13,4 milyar avroya ulaşmış durumda.

Borcun yıllık gelirlere oranının ise 2028 yılına kadar yüzde 280’e çıkması bekleniyor.

Bölge hükûmetinin hesaplarına göre mevcut bütçe açıkları nedeniyle yasama dönemi boyunca borç yaklaşık 2 milyar avro artacak. Bütçe dışında tutulması planlanan 1 milyar avroluk yatırımlar da eklendiğinde toplam artış yaklaşık 3 milyar avroya ulaşacak.

Faize yılda 505 milyon avro gidiyor

Artan borç, faiz giderlerini de büyütüyor. Brüksel Bölgesi bu yıl borçlarının faizi için yaklaşık 505 milyon avro ödüyor.

Bütçe Bakanı Dirk De Smedt, yıl sonunda bu maliyetin tahmin edilenden yaklaşık 20 milyon avro daha düşük gerçekleşeceğini açıkladı.

Ancak uzun vadeli faizlerin yükselmeye devam etmesi halinde yeni borçlanmaların maliyetinin de artacağı belirtiliyor. Bu durumda bütçeden borç faizlerine ayrılan payın daha da büyümesi bekleniyor.

‘Yunanistan’dan bile daha kırılgan’

Etienne de Callataÿ, Brüksel’in mevcut durumunun ciddi risk taşıdığını savundu.

De Callataÿ, "Brüksel Bölgesi, mali kriz dönemindeki Yunanistan’dan veya bugünkü Fransa’dan daha kırılgan" dedi.

Ekonomiste göre bunun nedeni Brüksel’in bağımsız bir ülke olmaması. Yunanistan ve Fransa, Avrupa Merkez Bankası sisteminin ve AB ülkeleri arasındaki mali dayanışmanın doğrudan parçası. Brüksel Bölgesi ise bir yerel yönetim olarak aynı güvenceye sahip değil.

Belçika devleti AB karşısında Brüksel’in borçlarından nihai olarak sorumlu olsa da De Callataÿ, Avrupa’da geçmişte borçlarını ödeyemeyen yerel yönetimlerin bulunduğunu hatırlattı.

Brüksel hükûmeti ise tasarruflarla bütçe açığını kademeli olarak azaltmayı ve 2029’da denk bütçeye ulaşmayı hedefliyor.