Belçika’da kötü yalıtımlı evlere yenileme zorunluluğu geliyor

Belçika’da konut sahiplerini yakından ilgilendiren yeni bir dönem başlıyor. Valon Bölgesi’nde kötü yalıtımlı bir ev satın alan kişiler, ilerleyen yıllarda binayı enerji açısından yenilemek zorunda kalacak.

Düzenlemenin arkasında Avrupa Birliği’nin iklim hedefleri ve Valon Bölgesi’nin enerji politikası bulunuyor. Amaç, binalarda enerji tüketimini azaltmak ve uzun vadede konut stokunu iklim nötr hâle getirmek.

AB, 2050’ye kadar konutların neredeyse hiç karbondioksit salımı yapmamasını hedefliyor. Yeni binalar bugün zaten daha yüksek enerji standartlarıyla inşa ediliyor. Asıl sorun ise eski, kötü yalıtılmış ve yüksek enerji harcayan evlerde görülüyor.

Yeni ev alanlara beş yıl süre

Yeni zorunluluk, özellikle enerji performansı düşük evleri satın alanları ilgilendiriyor. Bu tür bir gayrimenkulü alan kişiler, belirlenen süre içinde evi asgarî enerji standardına çıkarmak zorunda kalacak.

Mevcut plana göre 2028’den itibaren kötü enerji sınıfındaki bir evi satın alanlar, beş yıl içinde en az D enerji sınıfına ulaşmak zorunda olacak.

Bu şartlar sonraki yıllarda kademeli olarak sertleşecek. 2031’den itibaren yapılan alımlarda hedef C sınıfı olacak. 2036’dan itibaren B sınıfı, 2041’den itibaren ise en yüksek kategori olan A sınıfı istenecek.

Mevcut evler de baskı altında kalacak

En sıkı kurallar mülkiyet değişiminde uygulanacak. Yani bir ev satıldığında, yeni sahibi enerji yenilemesi yapmakla yükümlü olacak.

Ancak yalnızca satılan evler değil, mevcut konutlar da zamanla yeni kurallardan etkilenecek. Bu nedenle uzun vadede neredeyse tüm ev sahiplerinin enerji yenilemesi baskısıyla karşı karşıya kalması bekleniyor.

Mevcut evler için şartların, satışa konu olan evlere göre biraz daha hafif olması öngörülüyor. Yine de enerji verimliliği artık konut sahipleri için ertelenebilir bir başlık olmaktan çıkıyor.

Yenileme maliyeti yüksek olabilir

Enerji yenilemesi ciddi maliyetler doğurabilir. Harcamanın tutarı, evin mevcut durumuna göre değişiyor.

Uzmanlara göre bir binayı F enerji sınıfından D sınıfına çıkarmanın maliyeti tek başına 35 bin avroya kadar ulaşabilir.

Buna karşılık Valon Bölgesi’nde ev sahiplerini desteklemek için teşvik programları da bulunuyor. Hibe ve primler, yenileme yatırımlarının önemli bir bölümünü hafifletebilir.

İlk adım çoğu zaman çatı

Uzmanlar, yenilemeye en yüksek tasarrufun en düşük maliyetle sağlanabileceği yerden başlanmasını öneriyor. Birçok evde bu nokta çatı yalıtımı oluyor.

Çatıdan sonra genellikle dış cephe, pencereler ve ısıtma sistemi geliyor. Güneş paneli gibi ek yatırımlar ise çoğu zaman daha sonraki aşamada değerlendiriliyor.

Yenilememek de pahalıya mal olabilir

Enerji yenilemesini ertelemek ya da hiç yapmamak da ev sahipleri için maliyetli olabilir. Çünkü kötü yalıtılmış evlerin piyasa değerinin önümüzdeki yıllarda düşmesi bekleniyor.

Alıcılar, gerekli yenileme masraflarını şimdiden satış fiyatına dâhil ederek pazarlık yapıyor. Bu nedenle yenileme yapmamak, uzun vadede evin değer kaybı üzerinden benzer bir mali yük yaratabilir.

Yeni kurallara uymayanlara hangi yaptırımların uygulanacağı ise henüz netleşmiş değil.

800 bin konut etkilenebilir

Uzmanlara göre yalnızca Valon Bölgesi’nde yaklaşık 800 bin ev ve daire yeni düzenlemelerden etkilenebilir. Bu, toplam konut stokunun yaklaşık yüzde 30’una karşılık geliyor.

Kuralların daha önce yürürlüğe girmesi planlanıyordu. Başlangıcın 2028’e ertelenmesi, ev sahiplerine bir miktar zaman kazandırdı. Ancak yön değişmedi.

Enerji performansı artık konut piyasasında giderek daha belirleyici hâle geliyor. PEB belgesi de ev alım satımında fiyatı ve talebi etkileyen temel ölçütlerden biri olmaya hazırlanıyor.