Ukrayna’ya nakit sevkiyatında Viyana hattı

Avusturya’da yetkililerin, Ukrayna’ya yönelik nakit para sevkiyatları hakkında mart başında gelen gizli bir bilgiyi incelediği, ancak savcılığın suç şüphesi görmediği ortaya çıktı. Buna rağmen olay, savaş döneminde para akışı, istihbarat faaliyetleri ve sınır güvenliği söylemlerinin nasıl iç içe geçtiğini bir kez daha gösterdi.

Savcılık suç şüphesi görmedi

İddiaya göre Avusturya İçişleri Bakanlığı’na bağlı birimler, Avusturya’dan Ukrayna’ya nakit taşındığı yönünde yüzeysel ve gizli bir bilgi aldı. Bu bilgi daha sonra savcılığa iletildi. Viyana Savcılığı ise mart ortasında yaptığı değerlendirmede, kara para aklama dâhil incelenen başlıklarda soruşturma açmayı gerektirecek bir başlangıç şüphesi bulunmadığı sonucuna vardı.

Şüphe var, açıklık yok

Ancak Raiffeisen Bank International’ın, Ukrayna devlet bankası Oschtschadbank’a dolar, avro ve altın külçesi taşıdığı düzenli ve sıkı kurallara bağlı sevkiyatların neden bir anda ağır suç şüphesiyle savcılığa bildirildiği netleşmedi. Bankacılık çevreleri ise bu trafiğin yıllardır süren olağan bir işlem olduğunu savundu. Eski bankacı Gerhard Bösch, Macaristan’daki el koyma işlemini bu nedenle gülünç bulduğunu söyledi.

Avusturya: Biz destek vermedik

Avusturya İçişleri Bakanlığı, Macaristan’ın bu operasyonda Viyana’dan hiçbir adli ya da idari destek almadığını belirtti. Bakanlık ayrıca, Macar istihbarat unsurlarının Ocak 2026’dan bu yana sevkiyatla bağlantılı Oschtschadbank çalışanlarını Avusturya topraklarında da izlediği yönündeki basına yansıyan iddiaları doğrulamadı. Bu iddia doğruysa, Avusturya açısından mesele sadece para transferi değil, doğrudan egemenlik alanına dönük gizli faaliyet tartışması anlamına gelecek.

Para ve altın Macaristan’da kaldı

Olayın en sert sonucu ise sevkiyatı yapan çalışanlar ile taşınan varlıklarda görüldü. İlk aşamada gözaltına alınan yedi banka çalışanının daha sonra Ukrayna’ya gönderildiği, ancak Oschtschadbank’a ait 40 milyon dolar, 35 milyon avro ve 9 kilogram altının hâlâ Macaristan’da tutulduğu belirtildi. Böylece sınır aşan bir finans işlemi, kısa sürede çalışanlara ve kamu kurumları arasındaki güç mücadelesine dönüşen bir güvenlik dosyasına çevrildi.

Orbán kararnamesi süreci kilitledi

Macaristan Başbakanı Viktor Orbán, ülkede 2022’den beri yürürlükte olan olağanüstü hâle dayanarak 9 Mart’ta bir kararname çıkardı ve vergi ile gümrük makamlarına dosyayı 60 gün inceleme yetkisi verdi. Kararnamede, taşınan paranın siyasi örgütlere gitmiş olabileceği iması da yer aldı. Bu imanın, Macaristan’daki seçim atmosferi ve iktidarın muhalefeti Ukrayna’ya yakın göstermek için kurduğu siyasi dil ile birleştiği görüldü.

Avrupa’dan tepki geldi

Macaristan’ın tutumuna yalnızca Ukrayna değil, Avrupa kurumları da tepki gösterdi. Avrupa Merkez Bankası Başkanı Christine Lagarde, bu durumun avronun uluslararası itibarı açısından tehdit oluşturduğunu söyledi. Avusturya Dışişleri Bakanlığı ise daha temkinli bir çizgi izledi ve gelişmeleri yakından takip ettiklerini açıkladı. Bakanlık, ayrıca Macaristan’dan Rusya’ya bilgi aktarılmış olabileceğine dair haberleri de izlediklerini bildirdi.

Bu tablo, savaş zamanlarında yalnızca cephelerin değil, para hareketlerinin de devletler arasında bir güç gösterisine dönüştüğünü ortaya koyuyor. Resmî makamlar bir yandan suç şüphesi olmadığını söylüyor, öte yandan milyonlarca dolar ve avro sınırların arasında tutulmaya devam ediyor. En çok görünen şey ise hukuki berraklık değil; güvenlik bürokrasilerinin gölgesinde büyüyen belirsizlik oluyor.